کلینیک تخصصی طراحی و اجرای بام سبز

یکی از فعالیت هایی که در کلینیک تخصصی طراحی و اجرا ی بام سبز ، در گروه مهندسی ایران معماری صورت می پذیرد، مطالعه وشناخت روش ها وتکنیک های نوین طراحی بام سبز است .لذا یکی از رویکرد های اصلی این گروه تلفیق نظریه های علمی با روشهای عملی است.برای بسط موضوع در ادامه به تعاریف و مفاهیم نظری پرداخته می شود و در نهایت تکنیک های نوین اجرا معرفی می گردد..

خدمات شرکت ما

گروه مهندسی ایران معماری تحت نظارت مهندسین مشاور آلتون سازه توانمند است که در زمینه طراحی بام سبز ، به خلق آلترناتیو هایی متفاوت در حیطه معماری بپردازد…

تماس با ما :۸۵ ۳۳ ۹۸ ۲۲ ۰۲۱

زیر یک سقف سبز ، بام زنده

آکادمی علوم کالیفرنیا ، سان فرانسیسکو

ترجمه : احمد یحیی پور ، فائزه محسنی

Civil Engineering magazine , March 2009

(این ترجمه در مجله معمار شماره ۸۱ چاپ شده است )

پیش از انقلاب صنعتی ، ساختمان ها ، شهرها ، فرم ها و الگوهای ابداعی ، در هماهنگی کامل با محیط طبیعی ، به گونه ای طراحی میشدند که حد اکثر بهره وری را از محیط طبیعی داشته باشند . اما دهه های ۶۰ و ۷۰ میلادی آغاز نگرانی و توجه به حفظ محیط زیست و همچنین به آثار زیست محیطی ناشی از سبک نادرست زندگی و فعالیت های انسانی در تمامی زمینه ها ، بالاخص در کشورهای در حال توسعه بود . در دهه ی ۹۰ بسیاری از دانشمندان و مهندسان با احساس خطر نابودی کره ی زمین و از کار افتادن چرخه ی حیات و تعادل طبیعی ، توسعه ی پایدار را به عنوان راهکار برون رفت از این بحران پیشنهاد کردند . اندیشه ی توسعه ی پایدار به این ترتیب بیان شده که هرگونه رشد اقتصادی و توسعه ی اجتماعی به گونه ای صورت پذیرد که سرمایه های زیست محیطی و نیازهای توسعه را برای نسلهای آینده مختل نکند . در این راستا ، معماری پایدار گرایشی از طراحی معماری است که در طول حیات خویش با سیستم های اکولوژیکی کره ی زمین هماهنگی کامل ، و کمترین اثر منفی بر محیط زیست و منابع طبیعی و اتلاف انرژی دارد . پروژه ی رنتسو پیانو ” زیر یک سقف سبز ” در جستجو و تشریح و حفاظت جهان طبیعت ، به معرفی برخی از الگوها و راهکارهای پایداری میپردازد .

آکادمی علوم کالیفرنیا در پارک گلدن گیت سان فرانسیسکو واقع شده است . ساخت این پروژه به تخریب بیش از ۱۱ ساختمان موجود در پارک ، ساخته شده بین سال های ۱۹۱۶ و ۱۹۷۶ نیاز داشت ، به طوری که مجموعه به شکل متراکم تری دست یابد و در عمل یک جریب از زمین را به پارک گلدن گیت باز گرداند . هدف اصلی ساخت آکادمی جدید ، تأمین تجهیزات مدرن و ایمن برای نمایش ، آموزش ، حفاظت و پژوهش طبیعت در زیر یک سقف بود . آکادمی نمایانگر سه عنصر « فضا – کهکشان ( پلانتاریوم ) ، زمین ( جنگل بارانی)( درست این ترجمه جنگل استوایی است : اصلاح شده توسط سایت ایران معماری ) و اقیانوس ( میدان ) » است .

این سه نشانه ، سقف را به سمت بالا فشار میدهند ، و بنابر این پوشش مواج سقف از جنبه ی بصری ، آکادمی را یکپارچه کرده است . بام سبز مواج ۲٫۵ جریبی با ۱٫۷ میلیون گونه های گیاهی بومی کالیفرنیایی ، مقاوم در برابر خشکسالی و بدون نیاز به آبیاری مداوم – به نشانه ی هفت تپه ی سان فرانسیسکو – منظر سازی شده است . به گفته ی معمار آن ، رنتسو پیانو ، طراحی بام سبز ، بالا بردن بخشی از زمین پارک و قرار دادن ساختمان در زیر آن است . عملکرد های اصلی آکادمی ، دو حجم کره ای بزرگ (پلانتاریوم و جنگل بارانی ، دو تا از هفت تپه ی سان فرانسیسکو ) ، ۶ هزار فوت مربع میدان شیشه ای و ۳۸ هزار فوت مربع فضای نمایشگاهی انعطاف پذیر و ورودیها ، مجموعه ی تحقیقات – اداری و مخازن آکواریوم است . ورودی اصلی مجموعه در جبهۀ شمال شرقی در محل اجرای موسیقی ، و ورودی فرعی ( مناسب ورودی کارمندان با امکان دسترسی عموم به این قسمت در آینده ) ، در بخش های تحقیقات و مدیریت واقع شده [است] . ساختمان جدید موقعیت و جهت پیشین خود را حفظ کرده ، و همانند آکادمی قبلی ، همه ی عملکردها حول یک میدان یا حیاط مرکزی با سقف شیشه ای سازۀ اسپایدری ، با دو مخزن اصلی آکواریوم مرتبط با آکواریوم زیرزمین ، به عنوان فضای غذا خوری و جنب و جوش برای کنسرت ها ، شام خوردن ها و جشن ها و مراسم خاص سازماندهی شده . دو نمایشگاه کروی ، گنبد پلانتاریوم ( آسمان نما ) و زیست کره جنگل بارانی [ استوایی ] ، درهمجواری میدان جانمایی شده اند . نمایشگاه جنگل بارانی شامل یک گنبد شیشه ای با قطر ۹۰ فوت و شیب راهۀ مارپیچی است که بازدید کنندگان را در فضاهای متنوع آن هدایت میکند و ساختمان شیب راهه با هندسۀ سینوسی ، از یک لولۀ فولادی مرکزی پر شده از بتن با تیغۀ بتنی کف که مسیر پیاده را تأمین میکند ، تشکیل شده [ است ] . گنبد پلانتاریوم شامل یک کرۀ برش خورده با قطر تقریباً ۹۰ فوت و پوستۀ بر آمدۀ داخلی گنبد به قطر ۷۵ فوت است . پلانتاریوم شامل یک پروژکتور دیجیتال دقیق و قوی است که نه تنها جلوه های ستارگان را نمایش خواهد داد ، بلکه نمایش زنده از مأموریت های نجومی و ماجراها و اتفاقات فضایی ناسا را میسر خواهد ساخت .

طراحی فضای نمایشگاهی به موازات طراحی ساختمان شکل گرفته بود ، که نتیجۀ آن یک فضای انعطاف پذیر مسطح و بزرگ با نور و تهویۀ طبیعی از طریق بازشوهایی در نماها و سقف مواج بود . سه فضای نمایشگاهی تالار آفریقایی ، تالار آمریکای شمالی (کالیفرنیا) و ورودی آکواریوم استین هارت از آکادمی قبلی به عنوان یادبود و ارتباطی با گذشته حفظ شده اند ، به طوری که سالن آفریقایی برای نمایش تصاویر متنوع تاریخ خود ، مرمت شده و سرسرای کالیفرنیا ، به وسیلۀ حجم مشابهی  طراحی شد که علاوه بر رستوران ، سالن سخنرانی را نیز در خود جای داده است . فعالیت های پژوهشی و انبار نمونه های مطالعاتی ( کلکسیونی از ۱۸ میلیون نمونه ظرف های شیشه ای و خاص ) در پنج طبقه در ساختمان بخش جنوبی واقع شده است . تنها سه طبقه از پنج طبقۀ ساختمان تحقیقات ، در بالای سطح زمین واقع شده اند .

طبقۀ آخر شامل کتابخانۀ علمی و چها ر طبقۀ پایین را بخش تحقیقات به همراه عملکردهای اداری ( دو طبقۀ زیرین شامل آکواریوم ، سکوی بارگیری ، کارگاه ) اشغال کرده اند . ساختمان اداری و پژوهشی به طور طبیعی با به کارگیری پنجره های بازشو و سایه بان اتوماتیک که نور طبیعی را در مخزن جدید آکواریوم ، شامل  ۱- مخزن صخرۀ مرجانی فیلیپین ( بزرگترین صخرۀ مرجانی در جهان ) ، ۲- مخزن ساحل کالیفرنیا ( نشان دهندۀ زندگی دریایی بومی کالفرنیا )، ۳- مخزن مردابی بستر جنگل بارانی آمازونی (  مملو از آب و طوفان با تونل مسیر پیادۀ پلاستیکی شفاف ) ، ۴- مخرن نیزه ماهی ، ۵- مخزن پنگوئن است . نمایشگاه جدید آکواریوم در زیرزمین امکان دید بهتر درون مخازن را با عبور نور از مخازن باز بزرگ کنار میدان در طبقه همکف تأمین کرده . آب بندی بتنی با استفاده از یک طرح ترکیبی ، با ترکیب بلورین و شفاف و کریستالین Xypex و با اجرای دقیق محل درزها، ساخته شده است . فولاد تقویت شدۀ مقاوم در برابر خوردگی MMFX ، در کل سطوح بتنی که با آب در تماس است ، استفاده شده است .

راهکار های طراحی پایدار

رسالت آکادمی ، « جستجو ، تشریح و حفظ جهان طبیعت» با اعمال راهکارهای طراحی پایدار است ، در حالی که بسیاری از موزه های به طبیعت پشت کرده اند ، آکادمی آن را در آغوش گرفته و تلاش کرده آن را هم در فرم و هم عملکرد به واقعیت تبدیل کند . همکاری نزدیک بین اروپ ، آکادمی علوم کالیفرنیا و کارگاه معماری رنتسو پیانو منجر به راهکارهای خلاقانه برای کمک به حفظ یکپارچگی طبیعت پارک گلدن گیت ، حفظ ، ذخیره و استفادۀ مؤثر از آب و بارش باران روی سقف شده ، از جمله تولید انرژی، کاهش آلودگی زیست محیطی و مکانیابی فضاها برای افزایش استفاده از تهویه و نور طبیعی ، سرمایش و گرمایش پربازده ، و تلاشی جدی در انتخاب مصالح ، و بازیافت مصالح قدیمی . با برنامه ریزی برای سالانه ۶/۱ میلیون بازدید کننده ، ساختمان خود به عنوان یک نمایشگاه و ابزار آموزشی برای  عموم مردم استفاده خواهد شد .