کلینیک تخصصی طراحی و اجرای نما بامدیریت آرشیتکت:آرتور امیدآذری

یکی از فعالیت هایی که در کلینیک تخصصی طراحی و اجرا ینما ، در گروه مهندسی ایران معماری صورت می پذیرد، مطالعه وشناخت روش ها وتکنیک های نوین طراحی داخلی است .لذا یکی از رویکرد های اصلی این گروه تلفیق نظریه های علمی با روشهای عملی است.برای بسط موضوع در ادامه به معرفی نمونه های ساخته شده پرداخته می شود.

شماره تماس برای کسب اطلاعات بیشتر: ۰۲۱۲۲۹۸۳۳۸۵

طراحی نما با آجر

نمای آجر زیبایی ودلپذیرشدن جلوه ظاهری و بیرونی ساختمان و در نهایت دورنما ومنظره مناسب برای ساختمان ما می باشد. آجر (مخصوصا آجر نسوز) در ساختمان نقش یک عایق حرارتی و برودتی را بازی می کند که هم ازهدر رفتن انرژی تولیدی سیستم های گرمایشی و سرمایشی ساختمان ممانعت می کند و هم می تواند بر حسب جنس و رنگ و میزان سطحی که دارد باعث دفع و انعکاس گرما در فصل تابستان شود و عکس همین عملکرد را در فصل زمستان برای جذب انرژی خورشیدی و گرم شدن ساختمان باعث  شود.

مهم ترین بخش استفاده از آجردرساختمان اجرای نماهای آجری است برای طراحی نماهای آجری به علت قابلیت های شگفت آور وهچنین تنوع رنگ و بافت آن الگوهای متنوع وبی شماری قابل طراحی و اجرا هستند که هر یک جلوه خاصی به ساختمان خواهند داد با استفاده از زمینه طراحی نماهای آجری ابتدا الگوی مادر تنظیم می شود سپس شکل آجرچینی در طول دیوار به دست می آید.

الگو بر اساس طول یک کله و یک راسته آجر به علاوه دو عرض بند کشی در طول و در عرض بر اساس یک عرض آجر به علاوه یک عرض بند کشی تنظیم می گردد لازم است در طراحی نماهای آجری به نحوی پیش بینی لازم به عمل آید که نیاز به قطعات کوچکتر آجر یا آجرنیمه نباشد  ، بنابراین بسته به نوع طرح مورد نظر شما می توان به صورت  راسته از طول آجر در نماکاری استفاده کرد .

کاربردهای آجرهای نسوز

از آجرهای نسوز بدلیل مقاومت حرارتی بالا ، در پوشش درونی کوره‌های صنعتی استفاده می‌شود. آجرهای نسوز انواع مختلفی دارد. باتوجه به نوع ماده استفاده شده در ترکیبات آنها ، گستره‌های مختلفی را تحمل می‌کنند. تا دهه ۱۹۶۰ از کربن و خاک نسوز برای پوشش کوره‌ها استفاده می‌شد، اما امروزه با ساخت انواع آجرهای نسوز از آنها در پوشش داخلی کوره استفاده می‌شود.

آجرهای سیلیسی

قسمت عمده این آجرها را خاک‌های سیلیسی که به کوارتزیت معروف است تشکیل می‌دهد. کوارتزیت شامل ۹۵% SiO۲ و به مقدار جزئی Al۲O۳ ، Fe۲O۳ ، TiO۲ ، K۲O و Na۲O می‌باشد. از این آجرها در گذشته برای پوشش جدار درونی کوره‌های فولادسازی استفاده می‌شد.

ولی بدلیل رسانایی گرمایی زیاد در نفوذناپذیری در مقابل گازها ، امروزه بیشتر برای پوشش جدار درونی کوره‌های تولید خمیر شیشه در کارخانه‌های شیشه سازی ، کوره‌های کک سازی گازسوز و کوره‌های سرامیک سازی استفاده می‌شود.

آجرهای آلومینیومی

این آجرها ، دارای درصد بالایی از آلومین ( Al۲O۳) می‌باشند. آنها را از مخلوط کائولن ، بوکسیت و کروندوم که بیش ار ۷۰% آلومین دارد، تهیه می‌کنند دمای پخت این آجرها در حدود ۱۲۰۰ تا ۱۸۰۰ درجه سانتی‌گراد می‌باشد. آجرهای نسوز آلومینیومی برای پوشش جداره درونی کوره‌های ذوب فولاد مصرف می‌شوند.

در مقابل مواد قلیایی مقاومند، بنابراین از آنها برای پوشش جداره درونی کوره‌های سیمان سازی و شیشه‌سازی هم استفاده می‌شود.
آجرهای نسوز قلیایی این آجرها شامل اکسید منیزیم (MgO) و SiO۲ به فرمول ۲MgO SiO۲ می‌باشند. برای تهیه اکسید منیزیم ، کربنات منیزیم طبیعی (ماگنزیت) یا دولومیت را در دمای بین ۵۵۰ درجه سانتی‌گراد تا ۱۸۰۰درجه سانتی‌گراد حرارت می‌دهند. اضافه کردن مقداری Cr۲O۳ ( اکسید کروم III ) یا Fe۲O۳ ( اکسید آهن III ) به مخلوط MgO و SiO۲ باعث افزایش مقاومت گرمایی آجرهای نسوز قلیایی می‌شود.

از این آجرها برای پوشش جدار درونی کوره‌های باز در فولادسازی ، کوره‌های دوار در کارخانه‌های سیمان سازی و در قسمتهای بالای کوره‌های ذوب شیشه و صنایع فلزات غیرآهنی ، استفاده می‌شود.

آجرهای نسوز ویژه

این آجرها نوع خاصی از آجرهای نسوز هستند و در صنعت برای منظورهای ویژه‌ای کاربرد دارند. این آجرها از ترکیبات فلزات واسطه می‌شوند. متداولترین آجرهای این گروه عبارتند از:

آجر زیرکونیوم

این آجر از سولفات زیرکونیوم طبیعی با افزودن مقدار کمی آلومین به کوارتز تهیه می‌شود. بیشترین کاربرد آن در ساختن کوره ذوب آلومینیوم ، کوره مخزن شیشه مذاب و کوره‌های دارای دمای بالا می‌باشد. همچنین از ذوب سولفات زیرکونیوم با آهک ناخالصی آن به همراه سیلیکات کلسیم جدا می‌شود و می‌توان ZrO۲ (اکسید زیرکونیوم) خالص بدست آورد. با افزودن مقدار ۵ درصد وزنی از MgO یا CaO ، بلورهای مکعبی آن تشکیل می‌شود.

ZrO۲ مقاومت گرمایی بالایی دارد، بهمین دلیل از آن در ساختن بوته‌های ذوب فلز در صنایع ذوب فولاد و در راکتورهای اتمی به عنوان بازتاب دهتده نوترون استفاده می‌شود.

آجر اکسید کروم – کوروندوم

این آجرها دارای ۵ تا ۱۰ درصد اکسید کروم I , II و ۹۰ تا ۹۵ اکسید آلومینیوم (Al۲O۳) هستند و در مقابل مواد قلیایی مقاوم هستند. از این نوع آجر برای ساختن بخش درونی کوره بلند ذوب آهن استفاده می‌شود.

آجرهای اکسید کروم

دارای ۹۵ درصد Cr۲O۳ می‌باشد. برای تهیه آن از Cr۲O۳ سنتزی استفاده می‌شود. این نوع آجر در ساختن کوره ذوب خمیر شیشه مخزن در صنعت شیشه‌سازی مصرف دارند.

دمای ذوب انواع آجرهای نسوز

نوع آجر دمای ذوب (درجه کلوین)
آجر نسوز معمولی ۱۶۰۰ – ۱۷۰۰
آجر کائولنی ۲H۲O . 2SiO۲ . Al۲O۳ ۱۷۸۵
آجر سیلیسی ۱۷۰۰
آجر رسی غنی از آلومین ۱۸۰۲ – ۱۸۸۰
آجر مولیت ( ۲SiO۲ . ۳Al۲O۳ ) ۱۸۱۰
آجر سیلیمانیت (SiO۲ . Al۲O۳) ۱۸۱۶
آجر کرومیت (Cr۲O۳ . FeO) ۱۷۷۰
آجر آلومین ۲۰۵۰
آجر اسپنیل (Al۲O۳ . MgO) ۲۱۳۵
آجر منیزی ( MgO) ۲۲۰۰
آجر زیرکونیوم (ZrO۲) ۲۲۰۰ -۲۷۰۰

کلینیک تخصصی طراحی و اجرای بام سبز

یکی از فعالیت هایی که در کلینیک تخصصی طراحی و اجرا ی بام سبز ، در گروه مهندسی ایران معماری صورت می پذیرد، مطالعه وشناخت روش ها وتکنیک های نوین طراحی بام سبز است .لذا یکی از رویکرد های اصلی این گروه تلفیق نظریه های علمی با روشهای عملی است.برای بسط موضوع در ادامه به تعاریف و مفاهیم نظری پرداخته می شود و در نهایت تکنیک های نوین اجرا معرفی می گردد..

خدمات شرکت ما

گروه مهندسی ایران معماری تحت نظارت مهندسین مشاور آلتون سازه توانمند است که در زمینه طراحی بام سبز ، به خلق آلترناتیو هایی متفاوت در حیطه معماری بپردازد…

تماس با ما :۸۵ ۳۳ ۹۸ ۲۲ ۰۲۱

سقف سبز، سقف آبی

طراحان معاصر، به دنبال یافتن راه های جدیدی هستند که پهنه گسترده بام را به عنوان فضایی قابل استفاده وبا یک منظور بزرگتر در نظر بگیرد. طراحی سقف، می تواند به عنوان بخش جدایی ناپذیر از شبکه سیستم های پایدار در ساختمانهای سبز، برای پالایش ارتباط با محیط پیرامونش(شهری یا روستایی) باشد. اخیرا در شهر نیویورک، گذشته از بام سبز، فعالیت جدیدی به نام “بام آبی”، برای دستیابی به شهری پاک ترآغاز شده است. اما علیرغم شناسایی، و تایید، متقاعد کردن مردم برای استفاده از آن در سیستم های سقف هنوز هم با مقاومت مواجه می شود.

در حال حاضر، شهردار نیویورک انجام این امر را به عنوان یک اولویت در سرپرستی یکی از متراکم ترین شهرهای جهان در نظر دارد. وی علاوه بر انجام نقشه راه ۲۰۳۰و ساماندهی ترافیک در مکان های مختلف ازجمله میدان تایمز و میدان هرالد، اعتبارات مالی برای ساخت و ساز بام سبز را نیز به تصویب رسانده است. تا جایی که در مقاله ای در رویترز، از قول شهردار نقل شده است که استفاده از بام های آبی در سراسر شهر در حال تکامل است.

یکی از دلایلی که انجام سقف های آبی را برای این شهر در نظر گرفته اند، میزان بالای فاضلاب های سطحی است. در بسیاری از شهرها، مشکل زیرساخت های فاضلاب، به علت عدم تناسب اهمیت و ضرورت وجود چنین سیستمی با میزان فاضلاب موجود است. سیستم فاضلاب نیویورک نیز مانند اکثر شهرهای قدیمی در شمال شرقی، مربوط به بیش از یک قرن پیش است. و جمعیت روبه رشد شهر با میزان زیرساخت های قدیمی فاضلاب تناسبی ندارد. و این به این معنا است که حجم فاضلاب و فاضلاب های سطحی، فراتراز ظرفیت شبکه فاضلاب شهر افزایش داشته است. بنابر این با بارش باران، حتی کمی بیش از این ظرفیت باعث سرازیر شدن فاضلاب از شبکه می شود. به طور خلاصه تلاش برای به حداقل رساندن ورود فاضلاب های سطحی به فاضلاب های شهری، و جلوگیری از سرریزی آن و در نتیجه جلوگیری از ورود آلودگی به حوضه طبیعی رودخانه محل سرریزی شبکه فاضلاب شهری، می باشد. در همین راستا شهردار نیویورک بیان کرده است که با استفاده از سیستم سقف های پایدار می توان این مشکل را با کمترین هزینه و بیشترین بازده مرتفع کرد.

در برخی راه حل های ارائه شده، پیشنهاد استفاده از بام های سبز و بام های آبی مطرح شده است. بام های سبز از گیاهان در حال رشد در پشت بام تشکیل می شود، و به دو گروه تقسیم بندی می شوند، بام های سبز گسترده و بام های سبز فشرده. بام های سبز گسترده به دسته از بام های سبزی اطلاق می شود که که گیاهان معمولا در عمق ۶ اینچی و یا حتی کمتر رشد می کنند و در سینی و یا کیسه در بام قرار داده می شوند، و سقف های فشرده نیز سقف هایی هستند که گیاهان در یک خاک مداوم، با عمق بیش از ۸ اینچ تا حتی چند متر، در شبکه زهکشی حصیر مانندی قرار داده می شوند.

اما سقف های آبی، سقف هایی هستند که بر اساس جمع آوری آب باران در پشت بام ایجاد شده اند. با استفاده از استخرهای آبگیر، بشکه باران، و با احتیاط بیشتر، از گیاهان دوستار آب تشکیل می شوند. هدف از سیستم بام آبی، به حداقل رساندن مقدار آب بارانی است که به شبکه فاضلاب شهری وارد می شود.

هردو گزینه، سقف سبز و سقف آبی با جمع آوری آب باران و استفاده از آن در طول زمان به کاهش فاضلاب های سطحی، کمک می کنند. هر دو  سیستم، با ایجاد یک لایه عایق در بالای سقف، به ذخیره انرژی در فصل زمستان و انعکاس نور خورشید در تابستان(در نتجه کاهش اثر جزیره گرمایی)، کمک می کنند.اما تفاوت این دو نوع سیستم بام در این است که سقف های سبزفرصتی برای ایجاد تنوع زیستی و تولید مواد غذایی در خود دارد، در حالیکه آب جمع آوری شده توسط سقف آبی را می توان برای مصارف دیگری از جمله آبیاری، تمیز کردن پیاده روها، و یا کاهش استفاده از آب شرب با استفاده از آن در ماشین لباسشویی و یا توالت استفاده کرد.

البته باید به این نکته نیز اشاره شود که این نوع از سقف ها، هنوز به میزان زیادی خارج از حمایت مسئولین شهری هستند. چراکه در وهله اول، مفهوم سقف آبی، نسبتا جدید است. و دیگر اینکه، علی رغم اینکه منافع قابل لمس در سقف های سبز و آبی، لزوما کم نیست، اما معمولا کمتر قابل مشاهده است. و در فضای بلافاصله زیر آنها، متمرکز شده است. درحالیکه مزایای این سیستم ها، همانند یک سرمایه گذاری می باشد. و اثرات مثبت طولانی مدت خود را در مقیاس شهری به جا خواهند گذاشت. اضافه کردن نوعی تنوع زیستی، با وجود هزینه ای که برای استفاده کننده تردیدایجاد می کند، اما می تواند به عنوان نوعی کشاورزی شهری نامیده شود و همچنین به عنوان یک اکوسیستم، شهر سالم را تقویت کند. در حالیکه کاهش افزایش حرارت یک خانه، نسبتا کم است، اما پوشش ۲۰ درصد از بام های شهر با بام سبز می تواند اثرات جزیره گرمایی در سطح شهر را به طرز مشهودی کاهش دهد. و البته در مرحله بالاتر این به نفع مصرف کنندگان نیز هست، چراکه باعث کاهش هزینه های انرژی آنها خواهد شد. آنچه مسلم است، اینست که اجرای بام های سبز و یا آبی نیاز به مشوق های حمایتی در بخش سرمایه گذاری و اجرا دارد.

 

گروه مهندسین ایران معماری با مدیریت آرشیتکت آرتورامید آذری

در این بخش تحت عنوان مقالات در معماری بر آن شده ایم تا مجموعه ایی از مقالات ،گفتارها و نظریات موجود در جامعه معماری ایران و جهان را ارائه دهیم، تا سرآغازی نوین در عرصه بحث مبانی و مفاهیم نظری معماری باشد.


سیمان چیست؟

cement

کلمه سیمان از یک لغت لاتین به نام سی منت(cement) گرفته شده است و ماده ای است که دارای خاصیت چسبانندگی مواد را به یکدیگر دارد ودر حقیقت واسطه چسباندن است. در صنایع ساختمانی سیمان به ماده ای گفته می شود که برای چسباندن مصالح مختلف به یکدیگر از قبیل سنگ و شن، ماسه آجر و غیره به کار می رود و ترکیبات اصلی این سیمان از موادآهکی است.

سیمانهای آهکی معمولا از ترکیبات سیلیکاتها و آلومیناتهای آهک تشکیل شده اند که هم به صورت طبیعی یافت می شوند و هم قابل تولید در کارخانجات سیمان سازی هستند.
اگرچه از زمانهای بسیار گذشته اقوام و ملل مختلف به نحوی با استفاده از سیمان در ساخت بنا سود می جستند ولی اولین بار در سال ۱۸۲۴ سیمان پرتلند به نام ژوزف آسپدین که یک معمار انگلیسی بود،ثبت شد.به لحاظ شباهت ظاهری و کیفیت بتن های تولید شده از سیمانهای اولیه به سنگهای ناحیه پرتلند در دورست انگلیس،سیمان به نام سیمان پرتلند معروف شد و تا به امروز برای سیمانهایی که از مخلوط نمودن و حرارت دادن مواد آهکی و رسی و مواد حاوی سیلیس، آلومینا و اکسید آهن و تولید کلینکر و نهایتا آسیاب نمودن کلینکر به دست می آید،استفاده میشود.
اساسا سیمان با آسیاب نمودن مواد خام از قبیل:سنگ و آهک و آلومینا و سیلیسی که به صورت خاک رس و یا سنگهای رسی وجود دارد و مخلوط نمودن آنها با نسبت های معین و با حرارت دادن در کوره های دوار تا حدود ۱۴۰۰درجه سانتی گراد بدست می آید. در این مرحله مواد در کوره تبدیل به گلوله های تقریبا سیاه رنگی می شوند که کلینکر نامیده می شود.کلینکر پس از سرد شدن با مقداری سنگ گچ به منظور تنظیم گیرش مخلوط و آسیاب شده و پودر خاکستری رنگی حاصل می شود که همان سیمان پرتلند است. با توجه به نوع و کیفیت مواد خام،سیمان با دو روش عمده تر و خشک تولید می شود. ضمن اینکه روشهای دیگری نیز وجود دارد.البته امروزه عمومـا از روش خشک در تولید سیمان استفاده می شود مگر در مواردی که مواد خام،تولید روش تر را ایجاد نماید. زیرا در روش خشک انرژی کمتری برای تولید مورد نیاز است.

ترکیبات شیمیایی سیمان:
مواد خام مورد مصرف در تولید سیمان در هنگام پخت با هم واکنش نشان داده و ترکیبات دیگری را به وجود می آورند. معمولا چهار ترکیب عمده به عنوان عوامل اصلی تشکیل دهنده سیمان در نظر گرفته می شوند که عبارتند از:

سه کلسیم سیلیکات (۳CaO))((SiO2=C3S)

دو کلسیم سیلیکات ( ۲CaOSiO2=C2S)

سه کلسیم آلومینات (۳CaOAl2O3=C3A)

چهار کلسیم آلومینو فریت
(۴CaOAl2O3Fe2O3)

که اختصارا اکسید های CaO را با c ،SiO2 را با S ،Al2O3 را با A و Fe2O3 را با F نشان می دهند.سیلیکاتهای C3Sو C2S مهمترین ترکیبات سیمان در ایجاد مقاومت خمیر سیمان هیدراته می باشند.در واقع سیلیکاتها در سیمان، ترکیبات کاملا خالصی نیستند بلکه دارای اکسید های جزئی به صورت محلول جامد نیز می باشند.این اکسید ها اثرات قابل ملاحظه ای در نحوه قرار گرفتن اتمها، فرم بلوری و خواص هیدرولیکی سیلیکاتها دارند.
ترکیبات دیگری نیز در سیمان وجود دارند که از نظر وزن قابل ملاحظه نیستند ولی تأثیرات قابل ملاحظه ای درخواص سیمان دارند که عمدتا
عبارتند از: MgO،TiO2،Mn2O3،K))2O،((NaO2، که اکسیدهای سدیم و پتاسیم به نام اکسید های قلیایی شناخته شده اند. آزمایشها نشان داده است که این قلیائیها با بعضی از سنگدانه ها واکنش نشان داده اند و حاصل این واکنش باعث تیب بتن شده است.البته قلیائی ها در مقاومت بتن نیز اثر دارند.
وجود سه کلسیم آلو مینات (C3A) در سیمان نقش عمده ای در مقاومت سیمان به جزء در سنین اولیه ندارند و در برابر حملات سولفاتها که منجر به سولفوآلومینات کلسیم می شود نیز مشکلاتی به بار می آورد،اما وجود آن در مراحل تولید،ترکیب آهک،و سیلیس را تسهیل می کند.
میزان C4AF در سیمان هم در مقایسه با سه ترکیب دیگر کمتر است و تأثیر زیادی در رفتار سیمان ندارند ولی در واکنش با گچ، سو لفو فریت کلسیم را می سازد و وجود آن به هیدراسیون سیلیکاتها شتاب می بخشند.
مقدار و اندازه واقعی اکسید ها در ترکیبات انواع سیمان،مختلف است.البته باقی مانده نا محلول که عمدتا از نا خالصی های سنگ گچ حاصل می گردد نیز اندازه گیری می شود.تا حدود ۵/۱ درصد وزن در سیمان مجاز است.افت حرارتی که دامنه کربناسیون و هیدراسیون آهک آزاد و منیزیم آزاد را در مجاورت هوا نشان می دهد نیز تا حدود ۳ الی ۴ در صد وزن سیمان اندازه گیری می شود.

هیدراسیون سیمان:
ماده مورد نظر ما ملات یا خمیر سیمان است که با اختلاط آب و پودر سیمان ماده چسباننده ای می شود.در واقع سیلیکاتها و آلومیناتهای سیمان در مجاورت آب محصولی هیدراسیونی را تشکیل میدهند که کم کم با گذشت زمان جسم سختی به وجود می آید.
دو ترکیب عمده سیلیکاتی سیمان در مجاورت آب محصولی هیراسیونی را تشکیل می دهند که کم کم با گذشت زمان جسم سختی به وجود می آید.
دو ترکیب عمده سیلیکاتی سیمان یعنی C3Sو C2S عوامل عمده سخت شدن سیمان هستند و عمل هیدراسیون روی C3S سریعتر از C2S انجام می گیرد .

حرارت هیدراسیون:
همانند هر واکنش شیمیایی،هیدراسیون ترکیبات سیمان نیز حرارت زا است و به میزان حرارتی که در هر گرم از سیمان هیدراته در اثر هیدراسیون در دمای معینی تولید مگردد، حرارت هیدراسیون گفته می شودو به روشهای مختلفی قابل اندازه گیری است.درجه حرارت و دمائی که در آن عمل هیدزاسیون انجام می شود تأثیر قابل ملاحظه ای در نرخ حرارت تولید شده است،دارد.
برای سیمانهای پرتلند معمولی حدود نصف کل حرارت تا سه روز و حدود
۴/۳حرارت تا حدود ۷ روز و تقریبا ۹۰ در صد حرارت در ۶ ماه آزاد می شود . در واقع حرارت هیدراسیون بستگی به ترکیب شیمیایی سیمان دارد و تقریبا برابر است با مجموع حرارتهای ایجادشده یکایک ترکیبات خالص سیمان اگر به صورت جداگانه هیدراته شود.
هر گرم از سیمان تقریبا ۱۲۰ کالری حرارت آزاد می کند.چون هدایت حرارتی بتن کم است لذا حرارت می تواند به عنوان یک عایق حرارتی عمل نماید.از طرف دیگر حرارت تولید شده به وسیله هیدراسیون سیمان می تواند از یخ زدن آب در لوله های موئینه بتن تازه ریخته شده جلوگیری نماید.بنابراین آگاهی به خواص حرارت زایی سیمان می تواند در انتخاب نوع مناسب سیمان برای هدف مشخصی مفید باشد.
همانطور که گفته شد نقش اصلی در مقاومت سیمان C3S و C2S ایفا می کنند وC3S در ۴ هفته سنین اولیه و C2S پس از آن مقاومت سیمان را ایجاد می کنند. نقش این دو ترکیب در مقاومت سیمان پس از یک سال تقریبا مساوی میشود.

آزمایشهای سیمان :
به لحاظ اهمیت کیفیت سیمان در ساختن بتن،معمولا تولید کنندگان آزمایش های متعدد و استاندارد شده ای را برای کنترل کیفیت سیمان انجام میدهند و بعضا نیز مصرف کنندگان برای اطمینان خاطر،خواص سیمان تولید شده را از کارخانجات درخواست می کنند و گاها نیز آزمایشهائی انجام میدهند.
خواص فیزیکی سیمان عمدتا عبارتست از نرمی سیمان، گیرش سیمان، سلامت سیمان ومقاومت سیمان.

نرمی سیمان :
از آنجا که هیدراسیون از سطح ذرات سیمان شروع می شود،مساحت تمامی سطح سیمان موجود در هیدراسیون شرکت دارند.بنابراین نرخ هیدراسیون بستگی به ریزی سیمان دارد و مثلا برای کسب مقاومت سریعتر نیز به سیمان نرم تر یا ریزتر می باشد.اما باید توجه داشت که همیشه یک سیمان نرم از نظر اقتصادی و فنی مقرون به صرفه نیست.زیرا هزینه آسیاب کردن و اثرات بیش از حد نرم بودن سیمان بر خواص دیگر آن مانند نیاز بیشتر به گچ برای تنظیم گیرش،کار آیی بتن تازه و سایر موارد نیز باید مد نظر باشد. نرمی یکی از خواص عمده سیمان است که معمولا در استانداردها با سطح مخصوص تعیین می شود.(m2/kg).روشهای متداول و متفاوتی برای تعیین نرمی سیمان در دنیا به کار گرفته می شود.استاندارد ملی ایران به شماره ۳۹۰ تعیین نرمی سیمان را مشخص می کند.

گیرش سیمان:

کلمه گیرش،برای سفت شدن خمیر سیمان به کار برده می شود،یعنی تغییر وضعیت از حالت مایع به جامد. گیرش به علت هیدراسیون C3S و C2A با افزایش دمای خمیر سیمان اتفاق می افتد.گیرش اولیه مربوط به افزایش سریع دما و گیرش نهایی مربوط به دمای نهایی است. مدت زمان گیرش سیمان با افزایش درجه حرارت، کاهش می یابد ولی آزمایش نشان داده است که در دمای حدود ۳۰ درجه سانتی گراد اثر مع را می توان مشاهده نمود.در درجات حرارت پائین،گیرش سیمان کند می شود

کلینیک تخصصی طراحی و اجرای نما بامدیریت آرشیتکت:آرتور امیدآذری

یکی از فعالیت هایی که در کلینیک تخصصی طراحی و اجرا ینما ، در گروه مهندسی ایران معماری صورت می پذیرد، مطالعه وشناخت روش ها وتکنیک های نوین طراحی داخلی است .لذا یکی از رویکرد های اصلی این گروه تلفیق نظریه های علمی با روشهای عملی است.برای بسط موضوع در ادامه به معرفی نمونه های ساخته شده پرداخته می شود.

شماره تماس برای کسب اطلاعات بیشتر: ۰۲۱۲۲۹۸۳۳۸۵

نماهای برتر جهان


top facade

Shanghai, China Mori Building Co., Ltd. Shanghai Modern, Architect-of-Record; Irie Miyake, Executive Architect; Mori Building, Project Architect; Tony Chi, Interior Designer Mixed-Use, Office, Supertall, Hospitality ۴ million ft۲ / ۳۸۲,۰۰۰ m۲ ۴۹۲ meters MIPIM Asia – Participant’s Choice Award (2009), MIPIM Asia – Best Chinese Project (2009), CTBUH – Best Tall Building: Worldwide (2008)

top facade

Turning Torso, Malmö, Sweden

Sweden hasn’t set a particularly high bar for “tallest skyscraper.” But, despite being the tallest building in the Nordic countries, Malmö’s HSB Turning Torso isn’t interesting for its 623-foot height — it’s the nine twisting blocks, stacked atop each other, that help make the building an icon

/top facade/

GT Tower, Seoul

In addition to a dance fad, Seoul’s Gangnam district is responsible for some interesting architecture, not least Consort Architects‘ wavy Garak Tower East, completed in 2011. There’s no GT West, yet, but the 31-story East tower was designed to recall the form of traditional Korean pottery. The shape isn’t just trippy; the way the facade is aligned helps allow natural light to reach deep inside the building.

 

/top facade

 

Mikimoto Building, Tokyo

The pink, spontaneous exterior of Toyo Ito’s Mikimoto Building in Tokyo is a spontaneous-seeming design that hides a complicated structural scheme. The windows, laid out to look like random chunks were cut from the building, belie the atypical structure; because some windows curl around the building’s corners, there are no supporting columns where there should be. To keep the inside open, Ito used steel plates, filled with concrete and welded together for the walls. The resulting structure, nine stories high with a narrow 2,500-square-foot footprint, was completed in 2005 as headquarters for Mikimoto Pearl company.

گروه مهندسین ایران معماری با مدیریت آرشیتکت آرتورامید آذری

در این بخش تحت عنوان مقالات در معماری بر آن شده ایم تا مجموعه ایی از مقالات ،گفتارها و نظریات موجود در جامعه معماری ایران و جهان را ارائه دهیم، تا سرآغازی نوین در عرصه بحث مبانی و مفاهیم نظری معماری باشد.


شماره تماس برای کسب اطلاعات بیشتر: ۰۲۱۲۲۹۸۳۳۸۵


نقش سمبل های طبیعت و جهان هستی در نگاه فرمال معماران

طبیعت و آثار طبیعت در طول تاریخ همیشه منبع الهام و سرمشق خلاقیت های انسان بوده است. طبیعت این معلم بزرگ تاریخ، در زمینه های مختلف منشا خدماتی برای انسان جست و جوگر و کنجکاو بوده که زمان آن به قدمت خود تاریخ می رسد و در این روند انسان بعد از گذر از قهر طبیعت، توانسته است چیرگی های خود را به او نشان دهد.

اما طبیعت به عنوان منبع و نیروی ارزنده در خدمت انسان بیش از آنکه به انسان عقل گرا در امور کمی و تکنیکی کمک کند ، نیاز روحی و احساسی او را برآورده ساخته است. شعر، ادبیات، هنر، فرهنگ وتمدن انسان های مختلف در جوامع گوناگون همراه با سنت ها و ارزش های آنان در طول تاریخ ، همیشه طبیعت را به عنوان نمادی الهام بخش اختیار کرده است. معماری به عنوان یک علم و به مثابه یک هنر در طول تاریخ منشا آثار بسیاری از معماران و دوره های معماری بوده است، در اینجا، این مبحث سعی در شناسایی و نقش طبیعت در معماری و آثار معماران از قدیم تا حال دارد و در گذر از موضوع طبیعت ونقش عوامل طبیعی و محیطی معماری ، با عنایت به موضوعاتی همچون معماری و سمبل های طبیعت ، احترام به طبیعت در آثار معماری پیشینیان و معاصران و با توجه به اینکه مثلث طبیعت ، انسان و اثر معماری ارتباطی همیشگی بوده است، حاصل گفتار عمدتاً به این سو برده می شود که استفاده شکلی و فرمی معماران گذشته و حال در یک اثر معماری شناخته شود. هر چندکه نقش عوامل طبیعی در ساخت یک اثر معماری بسیار فراوان هستند اما به این بیشتر توجه خواهد شد که نقش فرمال طبیعت در معماری و معماران چیست.

معماری ، رابطه انسان با طبیعت

ساختن برای بشر یک نیاز و یک ضرورت است شاید اولین نیازی که انسان اولیه در خود احساس کرد، احساس یک سرپناه بود. در این خصوص ساختن ابتدایی ترین بناها به یک برنامه ریزی و تصمیم گیری نیاز داشت. معماری اصیل همان معماری توده ها و به عبارتی معماری مردمی است و این گاه با معیارهای پیشینیان و گاه با آگاهی شخص سازنده از شیوه درست انجام کار، بر طبق عرف جامعه اش ، از پیش تعیین شده اند،اما نیاز انسان به اینکه از ساختمان به عنوان وسیله ای برای بیان احساسات مشترکش استفاده کند، در یکی از ابتدایی ترین مراحل رشد معماری، منجر به ظهور و پیدایش معماری متعالی گردید.

انسان ظرفیت آن را دارد که از طریق تجارب ویژه ای که در پی تصمیمات موفق و آفریننده خود بدست آورده است ، از نظر فرهنگی شکوفا شود . وی به هنگام ساختن یک بنا ممکن است اعمالی را انجام دهد که از اندیشه خودش نشات گرفته باشد ، چنانچه گویی اندیشه های او و به یک معنا خود او در فضای ساختمان و در طرح آن آمیخته هستند. معماری یک اجتماع انسانی از طریق اندیشه و تقلید به وجود می آید و متحول و متکامل می گردد. انسان این را کشف نمود که تصمیماتی که در طراحی و آفرینش یک ساختمان و برای برآوردن نیازهای زندگیش ، اتخاذ می نماید، بین او و ساختمان رابطه ای می آفریند که به این زندگی معنی می دهد. معماری به نوعی از سازندگی گفته میشود که مردم به وسیله آن به هویت خود پی می برند و به این هویت مفهوم می دهند.

انسان در دوران مختلف تاریخی تا به حال با دستکاری در محیط، آن را برای خود به صورت بهینه ای در آورده است، عناصر و عوامل طبیعت نقشی به سزا در چگونگی و روند شکل گیری این محیط مصنوع دارند و محیط مصنوع بعد از ایجاد و بهره برداری نیز متقابلاً در شکل گیری شخصیت، رفتار و نظام عملکردی انسانی موثر است.انسان در جهت تکامل و پیشرفت و بهسازی روانی _جسمی خود ادراک و ارتباط با محیط خود و دیگران ، همچنین تجربیات گذشتگان و ایده آل آیندگان را معیار و ملاکی موثر برای خود قرار می دهد. حیات انسان با شناخت دقیق و آگاهانه از اصل تطبیق محیطی نمایان می سازد که نیازها و خواسته های انسان ، یعنی آن تمایلات و احساسات منطقی وی همچون ابزار و وسیله ای هستند که طبیعت ، آنها را برای رسیدن به هدف و مقصود خویش ساخته است. انسان و رابطه او با طبیعت دارای تکامل دائمی است، انسان با طبیعت رابطه داردو می خواهد طبیعت را در استخدام خود در آورد، جامعه بشری بدون شک در رابطه با طبیعت تکامل پیدا کرده است.

بشر در طول تاریخ از هنگامی که سرپناه، مسکن، محل زیست، محل کار و یا هر نوع فضایی را ساخته و مورد بهره برداری قرار داده، همیشه عوامل طبیعت در این ساختار یک طرف مهم و اساسی نقشه ها و طرح های او بوده اند. معماری انسان در این دوران تاریخی آگاهانه دو موضوع فرم و عملکرد را آشکارا در برداشته است .

ارتباط انسان با طبیعت(از جنبه عملکردی)

۱٫       استفاده از طبیعت (مواد و مصالح، آب ،جنگل و …)

۲٫      مقابله با طبیعت(بلایا)،سیل، سرما، گرما، آتش سوزی، باران، زلزله و…

۳٫    کنار آمدن با طبیعت و الهام گرفتن از آن.

اما در اینجا اگر الهام و بهره گیری انسان را از طبیعت تنها از جنبه هنری آن در نظر بگیریم شکل های مختلف زیر را داریم.

ارتباط انسان با طبیعت( از جنبه شکلی)

۱٫       استفاده از شکل و فرم های طبیعت به صورت دو بعدی (نقاشی،طراحی، حکاکی و…)

۲٫      استفاده از شکل و فرم های طبیعت به صورت سه بعدی(معماری،مجسمه سازی و…)

۳٫    استفاده از طبیعت به صورت انتزاعی.

تناسب در طراحی معماری نشان داده است که در خصایص عملکردی، ساختمان و قابلیت های کاری انسان ریشه هایی دارد که ما به واسطه آنها، اندازه ها و شکل های دلخواه خود را پیدا می کنیم، اما جدا از این رابطه تمامی مفهوم هر طرح معماری بایستی در حوزه احساس از تناسب قرار بگیرد و این احساس ، احساسی است نسبت به آنچه اقتضا و مناسبت دارد. در واقع مسایل مربوط به مناسبت و تناسب و سلیقه در رابطه بنا با محیط اطرافش به طور جدی عرض اندام می کنند.

عناصر طبیعت، سمبل های معماری

از دیر باز انسان ها، پاره ای اشیا و مظاهر طبیعی همانند درختان،نمادها،سنگ های استوار و یا تپه های مخروطی را ارج گذاشته اند،آنها توده های خاکی ای ساخته و برفراز آن سنگ ها و یا تنه درختان را برافراشته اند،تا به آنها مفاهیمی مذهبی و یا جادوئی بدهند. آنگاه قربانگاه برپا کرده و بناهایی ساخته اند تا وسایل عبادت و یا قربانی کردن را در آنها جای دهند. آنها به ساختن معابدی مبادرت کرده اند که نه تنها به هویت و آمال رفیع خود ، بلکه به نیرو و مسند وجود یک روح و یا یک وجود خداگونه نیز معنا بدهند. مذهب در شکل بسیار اولیه اش حالتی کاربردی داشته و طالب دستاوردهای انتفاعی مانند باروری،باران،آفتاب و گردش فصول بوده است.

عوامل احساسی را که مناسب بیان یک معماری هستند می توان در دو نوع دانست، اول جنبه های واقعی مربوط به معماری مانند مصالح،ساختار،بافت،رنگ،عملکرد ،فضا ،تناسبات و… و دوم همدلی ،همفکری و همدردی با کسانی است که این بناها را بنیاد نهاده اند و یا در آنها رفت و آمد می کنند. همه اینها را باید به احساس وابستگی به محیط اطراف ساختمان نیز  افزود. در اطراف بنای یک معماری عواملی بسیاری هستند که معمار به عنوان سرچشمه بیان احساسات خود از آنها استفاده می کند. در این میان طبیعت به مثابه یک عامل موثر نقشی مهم دارد. اشکال طبیعت در هر سرزمینی و در میان هر ملتی و جامعه ای شاخص ها و ارج های متفاوت دارد، نور آفتاب، شاکله خورشید، درختان، باد، دریا ، جنگل،کویر ، کوه و… همگی نمادهای هستند در تمدن ها و فرهنگ های مختلف که بیان فلسفی آن و به شکل و حجم در آوردن آن_البته به فرمی مستقیم و یا انتزاعی _ برای معمار سرمشق است.

به کار گیری فرم های اجرام طبیعی در معماری، نشانه گرایش انسان به آثار خلقت و تاثیرات آن است. فرمهای طبیعت گذشته از نقش موثرشان چه در زمینه عملکردی و چه در باب زیبایی ، از احترام و تقدس در فرهنگ و اقوام مختلف برخوردارند. به عنوان مثال حیوانات و پرندگان در کشورهای مختلف و در آئین ها و جوامع گوناگون بنا به گذشته فرهنگی آنها ، هریک تقدس خاصی دارند. این حیوانات از آنجا که در نوع خود دارای ویژگی خاص و مظهر نوع خود هستند و حتی ممکن است نوعی پرنده انتزاعی و افسانه ای باشند که زاییده خیال یا قرارداد شده ذهنیت انسانی است ، به صورت سمبل و نماد در فرهنگ یک ملت جای می گیرند. هم اکنون این سمبل ها نظیر فیل ،سیمرغ ، درنا ، شاهین، عقاب، شیر ، پاندا، خرس و… را به خوبی در تصویر سازی های آثار کشورهای مختلف می بینیم، همین نکته را در خصوص پرندگان می توان در نشانه ها و آرم های هواپیمایی های مختلف کشورها مشاهده کرد.

اما معماری به تنهایی بیانگر و گویای چگونگی ذهنیت انسان ها نیست بلکه خود معماری و ویژگیهایش فی نفسه دارای ماهیتی است که بازتاب هایی دارد. و به گونه ارتباطی دو سویه عمل می کند و آنچه را که انسان ها می توانند باشند یا بشوند شکل می دهد، روابط انسان با محیطش و تاثیرات آن در معماری وی متجلی می گردد و همسازی با محیط آسایش را در شئون زندگی انسان جاری می کند.

طبیعت در آثار پیشینیان

آثاری که از هزاره های پیش و عهد باستان به جا مانده است ، عموماً بناهایی هستند که کمتر مشخصه ای از معماری مردمی و یا بومی دارند و غالباً بناها ، قصرها و کاخ های حاکمان ، پادشاهان و امپراطوران است، بنابراین اولین جنبه دیداری این آثار با عظمت ، بزرگی و وسعت بناهای مذکور است، اما نقش طبیعت در این آثار و از دید فرمال ، بیشتر نقش و اشکال درختان،حیوانات و … است. در بنای بازسازی شده ایشتارگیت بابل که در موزه برلین قرار دارد این نقوش به وضوح و زیبایی ، نقش گرایش طبیعت را در آثار معماری بیان می کند. این اشکال به صورت احجام سه بعدی و بعدها در اکثر بناهای به جامانده، به چشم می خورد و از آنجا که عوامل طبیعت به نوعی تقدس در باورهای ملی و دینی پیدا می کنند، ظهور آنها در بناها و غالباً در مکانهای ویژه جای می گیرند.

از قدیمی ترین نمونه های معماری باستان که به طور شاخص با الهام از طبیعت و با اعتقاد به رب النوع ها و خدایان شکل گرفته، اهرام مصر  و مجسمه های همچون ابوالهول است. اهرام سه گانه مصر به طور مشخص و در کنار آنها اهرام کوچکتر همچون سلسله کوههای مختلفی را بیان می کند که در نظر زیر دستان آن زمان این القاء را برساند که پادشاه عظمتی همچون کوه داشته است. ترکیب انسان_حیوان را نیز در مجسمه ابوالهول می توان نشانه ای از باورهای ورای این جهان و ملهم از نشانه های فرا طبیعت دانست.

در معماری ایران ، چه در دوران باستان وچه در دوران اسلامی، نمادگرایی و از جمله نمادگرایی که اشکالی از طبیعت را به همراه داشته است ، پیوسته در آثار تاریخی و فرهنگی به چشم خورده  و می خورد. در این میان، چشم اندازه ها ، کوه های عظیم پربرف، دره هایی به پهنای یک ایالت، جلگه های وسیع درخشان، مستلزم ایجاد بناهایی متناسب با آن شکوه و عظمت بوده است.در یک چنین مجموعه های گنجینه ای، تمایل به استفاده جسورانه از مقیاس و تناسب اجتناب ناپذیر می نماید. خصلت حیرت انگیز جهان طبیعی باز هم دلالت های دیگری عرضه کرد، جهان آسمانی و برین برای این مردم واقعیتی والا داشت.

باران زندگی بخش و نیروی سودمند خورشید از آسمان ناشی می شد. نظم خدشه ناپذیر صورت های فلکی حاکی از جهان برنامه داری با حرکت منظم و نقاط ثابت بود که وقت را نشان می داد. خصلت نمادین کوه و نقش قاطعش در پاسداری از محصولات زراعی و حیات، در سراسر تاریخ معماری ایران ادامه یافته، گاه به صورت نمادهای خاص و گاه به شکلهای دقیق تر و عموماً با استفاده از آرایش هایی که خواستار رویش است،ظاهر شد.درختان انبوه، کاخ را احاطه می کرد و از لحاظ معماری به صورت بخشی از آن در نظر گرفته می شد به صورتی که باغ های وسیع، تمام جوانب اصلی بنا را به صورت قرینه فرا می گرفت. در این صحنه های پیوند طبیعت و معماری همه نوع درخت کاشته شده بود و می توان یقین داشت که کاشت و خاصیت هر درختی دقیقاً و به صورت هماهنگ سازمان داده می شد. در باغ خواه طبیعی بود، خواه ساخته دست آدمی، انسان با محیط طبیعی خود محشور بود، این باغ ها از روزگار هخامنشیان با نام پردیس تا به حال و با شکل ها و نام های مختلف وجود داشته اند. در اینجا، زمین وحشی وعقیم به کمال مقدر خویش دست می یافت و دیگر دشمن آدمی نبود و نسبت به نیازهای او بی توجه نبود بلکه برعکس آسایش،آرامش و شادی وی را تامین می ساخت، باغ ایرانی به عنوان مظهر و واسطه ای از طبیعت وحشی و بکر با محیط زیست انسان، نه تنها جای امن و آسایش که در عین حال جایی آرام برای تفکر و اندیشه بود آرمان باغ چنان نیرومند و بادوام بود که سرانجام گذر از آن به شهرسازی ایران و در اصفهان با نام چهارباغ ظاهر گشت.تاثیرات طبیعت در همه هنرهای ایرانی به خوبی مشهود است، در واقع باغبان، معمار، بافنده،نقاش،شاعر و… کار خود را با احساس عارفانه و نیز با تعقل و تخیل انجام می دهند.

باغ ایرانی مانند معماری، شعر،نقاشی،موسیقی و سایر آثار هنری ایران در چهارچوب سنت و اصول از بدایع و ظرایفی برخوردار است و بر قله وحدت در تنوع و تنوع در وحدت ایستاده است. در باغ ایرانی،مانند معماری ایرانی، هیچ چیز بی مورد و یا فقط برای زیبایی وجود ندارد. آنچه مفید و لازم است، زیبا عرضه می شود و جلوه ای در کمال جمال دارد، در باغسازی مناطق گرم و خشک، برای مقابله با گرمای طاقت فرسا و گزند شدید آفتاب سوزان،سعی در ایجاد بیشترین سایه است. باغ های فراوان و ماندگار در ایران و در کنار آثار معماری همچون باغ فین کاشان، باغ شاهزاده کرمان، باغ نارنجستان شیراز…نگاه معماران گذشته از آمیزش معماری با طبیعت است.

بعضی آثار قدیمی چه در ایران و چه در دیگر کشورهای جهان علاوه بر عملکرد خاص خود،باز نگاه جست و جوگر و زیبا طلب انسان را از طبیعت دور نگه نداشته است. همیشه پلها نمایشگر ارتباط و دسترسی بوده و دلیل اصلی شکل گیری آنها نیاز به گذر از روی آب رودخانه به انگیزه های مختلف نظامی ،اجتماعی_شهری بوده است. چیزی که امروز پل های ارتباطی شهری بر روی رودخانه ها تنها انگیزه ساخت آنها را در قالب طرح های شهری توجیه می کند فقط همین است، یعنی پل تنها به مثابه ارتباط شهری و وسیله ای برای رفت و آمد وسایط نقلیه. اما نگاه معماران هنرمند گذشته در احداث چنین بناهایی نیز به دنبال حداکثر بهره مندی لذت بصری و مرتبط ساختن انسان با طبیعت بوده است، معماری این پل ها نشان از این واقعیت دارد که به انسان بر روی رودخانه فرصت تاملی و درنگی بدهد و برفراز آنچه به صورت ایستاده و چه به صورت نشسته جایگاهی را سوای مسیر سواره ها قرار دهد تا انسان با طبیعت پیوندی نزدیکتر داشته باشد. بر روی چنین پلهایی آشتی انسان با طبیعت به واسطه معماری اتفاق می افتد که انسان به جهت غلبه او بر طبیعت سیال(رودخانه) احداث کرده است تا پل ها چیزی بیش از وسیله عبور از رودخانه باشند. اغلب از لحاظ تناسب وجلوه،زیبایی چشمگیری داشتند و قدرت و برازندگی را نمایش می دادند. دو پل مشهور اصفهان بر روی رودخانه زاینده رود به بهره برداری استادانه از روی رودخانه با نسیم خنک و جریان زندگی بخش طبیعت یعنی آب اختصاص یافته است. این پلها نه تنها برای حرکت و گذر، بلکه برای توقف هم طراحی شده بودند و در آنها مکانی برای تفرج است و نگاهی و توجهی شوق انگیز به طبیعت که معرف ویژگی انسانی معماری ایرانی است.

طبیعت و معماری معاصر

با پایان گرفتن قرن بیستم، بازگشت جدی به طبیعت وبهره برداری صحیح وسالم از آن می رود که انسان را در آستانه قرن جدید به دستاوردهای جدیدی در نگاه تازه به طبیعت قرار دهد. مدینه فاضله قرن بیستمی و رویاهای شهرسازی لوکوربوزیه امروز به کابوس تبدیل گشته است. دیروز و در پیش از مدرنیسم ،میدانها، خیابانها ،کوچه ها، بازارها وباغ ها جاهایی برای دیدار مردم بودند،ساختمان ها خود در اطراف کوچه و خیابان و بازار احساس هویت مکانی می داد، شبکه های ارتباطی شهری مناظری گوناگون و بدیع داشت و از فضاهای آن به شکل های مختلفی استفاده می گشت. فضاهایی که به گونه های مختلف طبیت را در کنار خود داشت. اما پس از آن، بناها و ساختمانها ظهوری گستاخانه و لجام گسیخته داشت و با ایجادمحیطی بی روح ؛ روح انسانی را خسته کرد و دستاورد آن در معماری چنین بود که ایده جعبه بتنی مدرنیسم پایان خوشایندی ندارد. در دهه اخیر و بعد از نهضت مدرنیسم، تلاش هایی جهانی برای ایجاد فضاهایی لطیف، گرم، هیجان انگیز و با احساس انجام گرفته است و سعی شده طبیعت نقشی اساسی تر در زندگی و کار انسان ها داشته باشد.

در سال ۱۹۳۹ فرانک لویدرایت با طرح خانه آبشار امتزاجی عجیب بین طبیعت و سکونت انسان بوجود آورد. سقف ها و بالکن ها وسیع و متقاطع در بالا و صخره های طبیعی در پایان بنا، همراه با جریان نهر و آبشار آمیزه ای یگانه را بوجود آورد و بدین گونه علاقه خود را و توجه زیست انسان را به

طبیعت مورد تاکید قرار داد.

رایت از آغاز خانه هایش را با طبیعت می آمیخت. این تمایل وی در ترکیب معماری و طبیعت چندان است که اغلب نمی توان تشخیص داد کجا ساختمانهای وی آغاز می شوند وکجا طبیعت پایان می یابد. وی در مورد خانه شخصی اش بر روی تپه که فرمی مشخص و دقیق داشت می گوید،من هرگز خانه ای را بر راس تپه ای نمی سازم واین خود نشان می دهد که وی کوشیده است قراردادن خانه، در موقعیتی خاص انحنای پیوسته و زیبای تپه به دیده آید در تفاوت نگاه های دو آرشیتکت بزرگ معاصر می توان گفت که لوکوربوزیه با اندیشه هایش در طراحی و خلق معماری خواسته است طبیعت را به داخل و اطراف معماری بکشاند. در صورتی که رایت در این رهگذر به طبیعت دست نزده است.

از دیرباز بر مساله ارتباط ساختمان با طبیعت دو جواب متفاوت یافت شده که هر دو به نحوی همیشه درست وصادق بوده اند. معابد یونان در آغوش طبیعت اما با چهرهای متمایز از آن ساخته شده اند و شهرهای قرون وسطایی چنان با طبیعت در آمیخته اند که انگار جزیی از طبیعت هستند. در دوره معماری معاصر ، لوکوربوزیه نگاهی تازه به طبیعت ارائه کرده وی با طرح ویلای ساوا در پوآسی فرانسه و ایجاد یک تراس وسیع در آن، با قراردادن قاب هایی خالی در نمای آن واسطه ای بین معماری داخل و طبیعت بیرون به وجود آورده است،در حقیقت با ایجاد این نوار باز در دیوار تراس، مناظری قاب شده بوجود آورده است.

از معمارانی که در پایان نهضت معماری مدرن نگاهی خلاقانه، انحصاری و جسارت آمیز به فرم های غیر عادی و در حقیقت،انحصاری و جسارت آمیز به فرم های غیر عادی و در حقیقت برگرفته از طبیعت داشت،یرن اوتزن است. اوتزن در سفرهایش متوجه شد که برخلاف معماری غرب، در معماری شرق سطوح افقی جایگاه ویژه ای دارند. در طرحی سریع از یک خانه ژاپنی فقط بامی را از آن خانه را بر سکویی نشان می دهد. در طرحی دیگر از ابر و دریا،باز همین توجه وی به خطوط و سطوح افقی چه در تجسم دریا و چه در تصویر توده ابر آشکار است، وی ریشه طبیعت گرایی و ارتباط ماوراء طبیعی آن را در معماری شرق در این تصاویر نهفته می یابد و در حقیقت خود این اشکال و دیدگاه فلسفی آنها مبنایی برای رویش طرحی اولیه به نام اپرای سیدنی در استرالیا می گردد. وی می گوید در طرح تاق های اپرای سیدنی و صفحات شیشه ای مقابل آن از حرکت طبیعی و دینامیکی بال یک پرنده در حال پرواز الهام گرفته است.

اما از بناهای چند دهه اخیر که به شکلی مونومانتالی و نمایشی نیمه رئالیستی از فرم و شکلی طبیعی در قالب یک پرنده(عقاب) مورد استفاده قرار گرفته ،بنای فرودگاه جان اف کندی اثر اروسارنین است. این بنا پرنده ای بزرگ را می ماند که در حال فرود یا اوج گیری است،شکل عقاب مظهری برای کشور و پرواز به نشانه پروازهای خطوط هوایی است. در اینجا فرم،نمادی از عملکرد را نشان می دهد و در واقع آمیزه ای از حرکت تکنولوژی  و بیان پرواز است.

همواره با نام آلوارآلتو و معماری او دو نکته قرین است:«چوب» و«فرم موجی شکل». جنگل های فنلاند و فراوانی چوب در این سرزمین موجب گشت که وی با دیدی معمارانه از امکانات این ماده طبیعی استفاده کند و آن را به استادی و هنرمندانه بکار برد. تاثیر فنلاند همه جا در کارهای آلتو هویداست و قدرتی که طرح های او از آن برخوردار است از این سرزمین مایه می گیرد. یکی از جنبه های اصیل ودرخشان او این بود که هنرش و اثرش معرف محیطی بود که او در آن پرورش یافته بود، تاثیر فنلاند با مجموعه ای از جنگل های وسیع و ده هزار دریاچه در کارهای آلتو، همان استفاده مطلوب از چوب و شکل منحنی و موجی دریاچه های طبیعی است، در این جا طبیعت نقشی اساسی در فرم های معمارانه پیدا می کند.آلوار آلتو،در استفاده از محصولات صنعتی در معماری،همچون صندلی، مبلمان، میز،چراغ، لوستر و … همگام با معماریش به شیوه ای هنرمندانه و آزاد، از زیر دست ترین معماران معاصر بود. دراین راستا وحدت فرم برگرفته از طبیعت را به خوبی در کارهایش می توان دید. این بهره گیری از طبیعت در آثار هنرمندان، گاه تاثیر فرمی و شکلی دارد و همچون آثار آلوارآلتو فرم حجمی و فضایی محصول به شکل های مختلف عناصر طبیعی در می آیند، وگاه همچون دیگر آثار هنرمندان اثر لوسیانو ویستوسی نقوش و اشکال طبیعت بر روی اشیاء مورد نیاز انسان نقش می بندند.

مرکز جهانی شرکت یونیون کارباید که توسط کوین روش طرح و اجرا شده است نمونه ای از معماری است که به نحوی وسیع و نزدیک با طبیعت محیط عجین شده است. این مرکز بزرگ با حجم وسیع خود که تنها دارای ۳۲۰۰ اتاق کارمندان و دارای فضای پارکینگ برای ۳۰۰۰ تا۴۰۰۰ اتومبیل است با شکلی اسفنجی و ستاره ای شکل خود به گونه ای در روی زمین تکثیر فرمی دارد که تمامی فضاهای آن به طریقی از نور، تهویه و مناظر طبیعی محیط استفاده می کنند. علاوه بر این شکل انحنای آن از بالا به نگاه اول به مثابه خزنده ای در میان سبزه زارست که دست و پاهای زیاد آن همان فضاهای پاسیویی شکل بزرگ و تکثیر گونه اسفنجی است. احترامی که به طبیعت گزارده شده در دید اول این است که ارتفاع ساختمان در بیرون از زمین که حدود ۵ طبقه است هم ارتفاع و یا حتی کوتاهتر  از درختان جنگل محیط است و می شود گفت که هیچ گونه ابزار وجود  متظاهرانه ای در چشم انداز محیط نکرده. از آثار دیگر کوین روش کمپانی بیمه عمر کالج واقع در ایندیانای آمریکا است.

این مجموعه که دارای سه بلوک متشابه بوده و تا ۹ بلوک قابل افزایش است با نمای شیشه ای خود گویای شکل الماس است که با وجود استخر میان آنها و انعکاس آفتاب در آب و شیشه ها، تلالوی خاصی به محیط می دهد. علاوه بر این ، شکل خاص کوه مانند آن با سازه ای استوار و محکم در بیان ظاهری خود مفاهیم         بیمه را با استفاده از عناصر طبیعت یعنی کوه و الماس به خوبی بیان کرده است.

از نمونه های دیگر معماران معاصر ، تادائو آندو ژاپنی است. وی طراحی معماری و خلق بنای یک معماری را به عنوان جزیی از طبیعت قلمداد می کند، او بدین سبب که احجام معماری خود نوعی تپه، درخت ، سنگ و صخره،آب و… هستند نگاهی طبیعت گرا به معماری دارد. در آثار وی که عمدتاً از بتن عریان می باشد لطافت و ظرافت سبک سنتی ژاپنی را در طرح های ساخته شده اش به خوبی می توان مشاهده کرد. در حقیقت از مصالح و موادی همچون بتن استفاده می کند و از آن احساسی به شکل چوب بیان می کند.

تادائو آندو با مجموعه خانه های  روکو گاه خود را به معماری خانه ها به مثابه یک عصوی از طبیعت در مقیاس بزرگتری مطرح می سازد.

این مجموعه خانه ها که در شیب تند یک کوه قرار دارند با پیروی از شکل خاص اندازه های سنتی ژاپن، مکعب هایی گاه پر و گاه خالی را همچون سنگهای صخره ای به بیننده تداعی می کند ودر واقع در یک شیب ۶۰درجه ارتباطی منطقی بین ساختار و طبیعت ایجاد می کند. وی علاوه بر طرح ایده هایی همچون هماهنگی بنا و احترام به طبیعت ، ایجاد تمرکز در یک محوطه باز ، ارتباط بین زیبایی و سادگی ، توجه به شرایط فرهنگی ،اقلیمی و اعتقادی استفاده کننده ، آوردن طبیعت در بنا را باعث افزایش روحیه کارکنان ویا جان گرفتن انسان در خانه می داند. مجموعه های مسکونی روکوی تادائو آندو در واقع مدل ها و طرح های امروزی معماری سنتی و مردمی همچون ماسوله در ایران است.شهر ماسوله و نمونه ای مشابه آن در ایران و خارج از ایران نمونه های از هماهنگی معماری با طبیعت است. این نوع معماری خاص کوهستانی در ورای ارتباطهای اجتماعی، بدین شیوه طبقه ای بناها ،خواص معماری کوهستان ها را به طریقی با طراحی و فرآیند فعالیت های شهری توازن بخشیده است وبه نحوی متعالی از آن استفاده می کند و در این گذر هیچ گونه صدمه ای به طبیعت و مناظر محیط نمی زند.

ایتسوکو هاسه گاوا از آرشیتکت های معاصر زن ژاپنی است که در آثارش به وفور از علایم و شکل های مشخص طبیعت استفاده می کند، هر چند که شیوه وی در به کار گیری مصالح عمدتاً بتن و در مقدار زیاد از صفحات و میله ها و توری های فلزی ،فایبرگلاس و پلاستیک است واین به نوبه خود با بافت خاصی که این مواد دارد، بیان خاصی را نیز به بیننده القا میکند، ولی نکته این است که او از فرم و شکل های منحنی و حرکت فرم استفاده می کند. درختان، آب، باد و اجرام سماوی دیگر به وضوح به شکل های معین در ابعاد مختلف آشکار است.

در طرح نمایشگاه جهانی ناگویا در سال ۱۹۸۹ میلادی علاوه بر اینکه نمایشگاه از غرفه های خیمه ای شکل و به گفته خودش برگرفته از حجاب زنان مسلمان (چادر) بود،درختان نخلی شکل و لوتوس و حجم صخره ای شکل به نشان یک کوه و از جنس فایبرگلاس و فلز و نیز کف مرمرین آن با نقش خاص خود که بیانی از ساحل ماسه ای ، صدف های دریاو… بود همگی نشان از طبیعتی است که وی در آثارش اصرار بر حضور آنان دارد. به گفته وی در ژاپن ،نور ،باد و هوا با فصول مختلف سال تغییر می کند و این خود زمینه ای است که حالات مختلف طبیعت را بتوان به گونه های مختلف و متنوع آفرید.

در طرح دیگر وی یعنی مرکز فرهنگی شونادای به طور آشکار از یک کره زمین به عنوان مرکز اجتماع وصحنه تئاتر این مجموعه استفاده شده است، او با استفاده از گنبدهای ژئودزیک مختلف بیان های سمبلیک از کره ماه،کره زمین و کهکشان را ارائه می دهد و درحقیقت خارج از استفاده از طبیعت زمین نگاهی به آسمان و کهکشان در معماری اش دارد.

از طرح های مشهور دهه اخیر که یک گروه معماری از معماران جوان نروژی به نام اسنوهتا برنده آن شدند،طرح کتابخانه بزرگ اسکندریه در مصر است. شکل ساختمان همچون دایره ای بزرگ از شیشه است که به طور شیبدار روی زمین قرار گر فته است و به سمت شمال یعنی دریای مدیترانه قرار دارد و این به تبعیت از طبیعت و به نماد خورشید در مصر باستان تشبیه می شود.با وجودی که ورودی در طبقه همکف قرار دارد، در نیمه راه صعود به این فضای پرعظمت،صفحه مدور بام ،زمین را می شکافد و از سمت دریا شباهت آن به آشکارا همانند خورشید در حال طلوع است.

این نوع به کارگیری در معماری معاصر و متاخر نگاهی تازه است که آثار معاصر را از دیدگاه مونومنتال غنی تر می سازد. در بنای بزرگ و یادمان گراند آرک اثر اسپریکلسن خارج از کاربرد و عملکرد بنا ، در جایگاه مرکزی آن در یک فضای باز، سقف پارچه ای کامل آن به شکل یک توده ابر است، در نمایی که از دو طرف گراندآرک مشاهده می شود این سقف پارچه ای شکل در زمینه آبی آسمان نمایی طبیعی و کادر شده را همچون یک تابلوی نقاشی بیان می کند.

از آثار معاصر که نمای طبیعت گرا در جنبه های بصری آن آشکارا چشم نواز است، طرح بنیاد وازارلی در فرانسه توسط ژان سونیه است که علاوه بر تاثیر پذیری از آثار نقاشی خود وازارلی، استفاده از فرمهای طبیعت و عناصر طبیعت در آن مشهود است.

در نمای آن که سطوح دیوارهای مختلف در جهات گوناگون و ناشی از پلان آن به شکل فضاهای شش گوش لانه زنبوری است، دایره های بزرگ سفید بر روی دیوارها شمایی از خورشید را گویاست که با انعکاس آن در استخر بزرگ جلوی آن،طلوع خورشید را با افق دریا تداعی می کند.

معماران امروز در فرم گیری فضای معماری به جهت تنوع و نوآوری، گاه به گذشته های دور چشم دارند تا با نوعی تداعی بصری،بتوانندگذشته را بازسازی کنند. در طرح خانه ساحلی اثر گروه ویلیام مورگان با بهره گیری از نوع زیست و مسکن غارنشینی و با استفاده از شرایط توپوگرافی محیط و ساختن آن در دل یک تپه ساحلی،فرم خانه های مغاره ای را به وجود آورده که تنها روزنه هایی(البته بزرگتر از گذشته ها)به بیرون دارند. این طرح با پوشش سقف ها و دیوارها به صورت یک تپه طبیعی از نظر فرم هماهنگی خود را با طبیعت حفظ کرده است.

منابع:

۱٫ فضا – زمان – معماری(زیگفرید گیدئین)(ترجمه منوچهر مزینی)

۲٫ طراحی در محیط مصنوع(فریزر ریکی)(ترجمه رحیمی)

۳٫ معنی زیبایی (اریک نیوتن) (ترجمه پرویز مرزبان

۴٫ سایت تخصصی معماری سعید نوائی

 

مسجد نیوجی چین

معماری مساجد در چین

نخستین بنایی که با شنیدن نام «چین» در ذهن تداعی می‌شود، دیوار بزرگ آن است. اما تصور اینکه این کشور بیش از ۵۰ میلیون مسلمان و ۴۵ هزار مسجد زیبا دارد، کمی دور از ذهن است.

هشتاد سال پس از هجرت پیامبر اکرم (ص)، ساخت مسجد‌های پاگودا (سبک معماری مخصوص چین و ژاپن) در چین رواج یافت، آنچنان که امروز قریب به ۴۵هزار مسجد این کشور میزبان میلیون‌ها مسلمان چینی و توریست‌های مسلمان و غیرمسلمانی است که به قصد دیدن این مساجد به این کشور سفر می‌کنند.

معماری متفاوت و بسیار زیبای مساجد چین در اولین نگاه، نفس را در سینه انسان حبس می‌کند، با تمام تفاوتی که این مسجدها با دیگر مسجدهای موجود در دیگر کشورهای جهان دارد، حسی آشنا بر قلب بازدیدکنندگان چنگ می‌زند و ناخودآگاه چشمانشان را از اشک پر می‌کند.

معماری کلی مساجد چین از فضایی اسلامی معنوی برخوردار است که در عین زیبایی و سادگی، از پیچیدگی خاصی برخوردار است.

بیشتر مسجدها در چین غربی ساخته شده‌اند که اکثرا از الگوی معماری سنتی پیروی کرده‌اند؛ مناره‌های بلند، مقرنس‌های نقاشی شده و گنبدهای زیبا. ولی به نظر می‌رسد که مناره‌‌‌ چیزی ناآشنا با فرهنگ چین شرقی است، در عوض در مساجد این ناحیه، معماری اسلامی و شرقی با هم تلفیق شده و منظره‌ای جدید و در نوع خود جالب به وجود آورده است.

معماران مسلمان چین در ابتدا در ساخت مساجد از ادیانی که پیش از اسلام وجود داشته‌اند، همچون آیین بودای تبتی تقلید می‌کردند ولی پس از مدتی مساجدشان را منحصراً با الگو گرفتن از معماری اسلامی ساختند.

«قرینه‌سازی» یکی از ارکان بسیار مهم معماری چینی است و در مساجد چین نیز از این سبک پیروی شده‌، همچنین منظره‌هایی از گل و گیاه که به صورت متصل از پایین به بالا کشیده شده‌اند، چشم بینندگان را از پایین به بالاترین نقطه بنای مسجد می‌کشاند و ناخودآگاه حسی از احترام و بزرگی در شخص به وجود می‌آید.

بنای بیرونی بسیاری از مساجد نیز به سبک «پاگودا» ساخته شده‌اند، ستون‌هایی که هم ردیف با هم قرار گرفته‌اند با نقاشی و رنگ‌آمیزی‌های زیبا، چرا که چینی‌های باستان بر این عقیده‌اند که اشکال مکعبی، نشانی از زمین و اشکال دایره‌ای، نشانی از آسمان دارند، همچون مسلمانان چین که معتقدند کعبه با شکل مکعبی خود، نشانی از زمین است که با آسمان متحد شده است. در سبک پاگودایی رنگ‌های نیز هر یک سمبل چیزی است، آنچنان که رنگ قرمز نماینده زمین و رنگ آبی نماینده آسمان است.

مسجد نیوجی

مسجد نیوجی قدیمی ترین مسجد پکن، پایتخت چین و یکی از مهمترین مساجد شمال چین است. این مسجد در منطقه پوانگ انمن واقع و در سال ۹۹۶ ساخته شد که بعدها بازسازی و در سال ۱۶۹۶ در دوره سلسله کوینگ توسعه یافت.

دین اسلام در دوره سلسله تانگ (۹۰۷- ۶۱۸) وارد چین شد و اکنون پیروان آن در بیش از ۱۰ گروه قومی چینی گسترده است. خیابان نیوجی در منطقه شوانوو که این مسجد در آن ساخته شده بزرگترین محله ای است که مسلمانان پکن در آن سکونت دارند. این مسجد همچنین دربرگیرنده انجمن اسلامی چین نیز هست.

مسجد نیوجی یک فضای ۶ هزار متر مربعی را به خود اختصاص داده و در ساخت آن از عناصر فرهنگی اسلامی و چینی استفاده شده است. نمای بیرونی معماری این مسجد عناصر چینی را نشان می دهد در حالی که از درون دارای تزئینات اسلامی است.

این مسجد که با الوار چوبی ساخته شده دربرگیرنده آثار باستانی و فرهنگی و لوح های مهمی چون لوح یک حکم امپراطوری است که در سال ۱۶۹۴ در زمان سلسله کوینگ صادر شده است.

پس از ورود از در جلوی این مسجد یک بنای شش ضلعی به چشم می خورد که از آن با عنوان برج رصد ماه یاد می شود.

داخل این برج گذرگاه های طاقدار یادبود و یک دیوار پوشیده از نقاشیهای دیواری قرار دارد که درکنار یکدیگر در اصلی ورودی مسجد تلقی می شود و در پس آن شبستان اصلی به عنوان محل برگزاری نمازهای جماعت قرار دارد.

به دنبال شبستان اصلی، سالنهای کوچک و اتاقکهایی وجود دارد که با سبک اسلامی تزئین شده است و از آنجا که در تعالیم اسلامی تصویر نگاری از انسانها و حیوانها صورت نمی گیرد، این طرحها و اشکال در تمام تزئینات از حروف عربی و طرحهای هندسی تشکیل شده اند.

در مرکز این بخش مناره مسجد قرار دارد که مؤذن برای سردادن بانگ اذان بر بالای آن مستقر می شود.

در حیاط درونی چندین ساختمان از جمله کلاسهایی برای آموزش معارف اسلامی وجود دارد و یک وضوخانه بزرگ نیز در بخش جنوبی ساختمان مسجد واقع شده است.

در داخل صحن مسجد که قدم می‌زنید، بوی عود مشام شما را می‌نوازد، پس از نمای ساختمان آنچه که بیش از همه نظر شما را جلب می‌کند، تلفیق فضای عربی و چینی در کنار هم است، وقت اقامه نماز به عربی و چینی اعلام می‌شود، منبر و محراب با آیه‌های قرآن به زبان عربی منقوش شده و امام جماعت به عربی دعا می‌خواند و پس از تلاوت آیه‌هایی از قرآن، آن را به زبان چینی ترجمه می‌کند.

در این مسجد با بیش از یک‌هزار سال قدمت، به دلیل گستردگی ۱۰ هزار متر مربعی آن، ۱۱ امام جماعت وجود دارد. هر روز بیش از ۲۰۰ مسلمان در آنجا نمازشان را به جماعت اقامه می‌کنند و این تعداد، روز‌های جمعه به بیش از یک‌هزار نفر می‌رسد. این مسجد در میان ۷۲ مسجد موجود در پکن، زیباترین و قدیمی‌ترین مسجد این شهر است.

مسجد نیوجی از زمان تأسیس جمهوری خلق چین در سالهای ۱۹۴۹،۱۹۵۵،۱۹۷۹ و ۱۹۹۶ مورد مرمت قرار گرفته است.

گروه مهندسین ایران معماری

یکی از فعالیت هایی در گروه مهندسی ایران معماری صورت می پذیرد، مطالعه وشناخت نمونه های مشابه در پروژه های معماری است .لذا یکی از رویکرد های اصلی این گروه تلفیق نظریه های علمی با روشهای عملی است.برای بسط موضوع در ادامه به معرفی نمونه های ساخته شده پرداخته می شود.

شماره تماس برای کسب اطلاعات بیشتر: ۰۲۱۲۲۹۸۳۳۸۵

New Våler Church

ooiio_valer

Project: New Våler Church
Designed by OOIIO Architecture
Team Project: Joaquín Millán Villamuelas, Cristi na Vicario del Cojo, Beatriz Cerratos Vázquez, Sergio Velasco Mayordomo, Bente Teigen Gundersen
Client: Valer Church Parish, Competition
Location: Hedmark, Norway
Website: www.ooiio.com
OOIIO Architecture shares with us their entry for the New Våler Church design competition, their talented team opts for wood as primary material. Discover more of their solution along with architects

روستای کوچک و آرام والر در منطقه ایی از نروژ،در بستری از جنگل های انبوه در مرز سوئد واقع شده است. برای ترویج و احیای جنبه های اکوتوریسمی منطقه ،مسئولین تصمیم گرفتند برای احیای کلیسلس باستانی موجود در روستا از معماران دعوت کنند تا بنا بر شاخصه های بومی منطقه ،کلیسایی برای روستا طراحی کنند.

تا آغازی برای مفهوم جدیدی برای مذهب باشد.

ooiio_valer

بنا به اظهارات معمار پروژه سعی کرده است تا دو مفهوم مذهب و فضای عمومی را با هم تلفیق کرده و در عین حال به جنبه های تعامل اجتماعی و خلق یک مرکز تجمع برای ساکنین روستا پرداخته است.برای رسیدن به مقصود خود از سقف کلیسا در طراحی خود بهره برده است.

/ooiio_valer

استفاده از سقف کلیسا برای تعاملات اجتماعی

 

ooiio_valer/

ماکت کلیسا

ooiio_valer

طراحی پوسته سقف بنا

 

ooiio_valer/

فضای داخلی کلیسا

oiio_valer/

استفاده از مفاهیم بومی منطقه و استفاده از متریال محلی یعنی چوب در ساخت کلیسا

 

/ooiio_valer/

روند طراحی پروژه

 

گروه مهندسین ایران معماری

یکی از فعالیت هایی در گروه مهندسی ایران معماری صورت می پذیرد، مطالعه وشناخت نمونه های مشابه در پروژه های معماری است .لذا یکی از رویکرد های اصلی این گروه تلفیق نظریه های علمی با روشهای عملی است.برای بسط موضوع در ادامه به معرفی نمونه های ساخته شده پرداخته می شود.

شماره تماس برای کسب اطلاعات بیشتر: ۰۲۱۲۲۹۸۳۳۸۵

Overview of ICEHOTEL – Jukkasjarvi

hotels in Jukkasjarv/

بزرگترین هتل دنیا ساخته شده از یخ و برف
هتل یخی در منطقه Jukkasjärvi  در نزدیکی فرودگاه Kiruna ، سوئد واقع شده است. Kiruna Kyrka یکی از جاذبه های منطقه ای  در کشور سوئداست . یکی دیگر از نقطه  های عطف در این منطقه تالار شهر است. این هتل دارای ۲ رستوران،جایگاه نوشیدنی، فروشگاه مواد غذایی و بخش اقامتی کوتاه مدت می باشد.

hotels in Jukkasjarv/

از دیگر بخش های این هتل می توان به سالن رقص،کافی نت با برخورداری از تکنولوژی های نوین برای دسترسی به اینترنت(با توجه به موقعیت خاص جغرافیایی منطقه)،اتاق های کنفرانس، لابی های متعدد و حتی یک فرودگاه کوچک در دستری میهمانان و بازدیدکنندگان از هتل می باشد

hotels in Jukkasjarv/

در این هتل مراسم ازدواج به صورت نمادین برگزار می گردد که به جنبه های اکو توریسمی کشور سوئد از این طریق بها داده می شود.

hotels in Jukkasjarv/

در بخش اقامتی هتل دارای ۶۰ اتاق یخی،۴۴اتاق با سیستم گرمایش، ۲۶ کلبه یخی می باشد.

hotels in Jukkasjarv/

The world’s largest hotel made of ice and snow
ICEHOTEL in Jukkasjärvi is situated near Kiruna airport, Sweden. Kiruna Kyrka is a regional attraction. Another regional point of interest is Town Hall. ICEHOTEL provides 2 restaurants, a concierge desk, a shop, two bars and a lounge. A grocery/convenience store is loacted near by

hotels in Jukkasjarv/

ICEHOTEL has 2 restaurants and also features bars and a lounge. A complimentary breakfast is served each morning. High-speed wireless Internet access is available for a surcharge. Event facilities include conference rooms and meeting rooms for small groups. For a surcharge, an airport shuttle is available to guests. ICEHOTEL also offers a sauna, a concierge desk, and multilingual staff. Wedding services and tour assistance can be provided. Onsite parking is complimentary. Smoke-free porperty

hotels in Jukkasjarv/

 

hotels in Jukkasjarv/

گروه مهندسین ایران معماری

یکی از فعالیت هایی در گروه مهندسی ایران معماری صورت می پذیرد، مطالعه وشناخت نمونه های مشابه در پروژه های معماری است .لذا یکی از رویکرد های اصلی این گروه تلفیق نظریه های علمی با روشهای عملی است.برای بسط موضوع در ادامه به معرفی نمونه های ساخته شده پرداخته می شود.

شماره تماس برای کسب اطلاعات بیشتر:۰۲۱۲۲۹۸۳۳۸۵


Tower of hot water

برج در گوشه سمت چپ تصویر به حد بالای مطابقت با کلوسئوم و حال و هوای حاکم بر این شهر تاریخی رسیده است.

برج حمام های آب گرم شهر رم

این طرح برنده جایزه ای است که در سال ۲۰۱۰ میلادی در شهر رم برای طراحی یک مجموعه اقامتی – تفریحی اسپا یا حمام آب گرم، برگذار شد.

 

شرکت برنده طرح ، MORQ ، متشکل از سه معمار به نام های  Emiliano Roia, Andrea Quagliola و Matteo Monteduro است. آنچه معماران را در طراحی این مجموعه به چالش کشیده است، ارتفاع بلند و برج مانند طرح و حس تعلق به شهر است. در واقع این پروژه می بایست کانلا منطبق بر هال و هوای شهر روم طراحی می شد.

 

 

معماران این پروژه به خوبی عناصر بصری نمای شهری را در قالب ارتفاع این اسپا طرح ریزی کرده اند. به طوری که در تصاویر مشاهده می شود، این حس تعلق نوعی معماری جدید برای این شهر تاریخی ساخته است که می تواند نمادی از معرفی معماری شهر رم در آینده باشد.

 

فرم مجموعه الهام گرفته از یک پاکت بزرگ قهوه ای طلایی است که مانند یک قفس ، فضایی محصور و بسته را می سازد. این حس با اسپری کردن بتن کامپوزیت به سطوح خارجی تشدید می شود. سوراخ ها و منفذهای سطوح ایجاد شده با استفاده از دیوار tufa امکان ورود نور به داخل فضا را ایجاد میکند.

 

Tower of hot water

نماهای چهارگانه برج، گشایشهای متفاوت را به فضای بیرون نشان می دهند.

 

Tower of hot water

پلانهای مجموعه

استراکچر فولادی احاطه شده توسط این ساختار به بالاترین حد هماهنگی با فضای شهر رم می رسد. و همچنین پر و خالی شدن سطوح امکان طراحی فضاهای داخلی را فراهم می سازد. در واقع این طرح کانسپت آزادی از بنای کلسئوم رو دارد. حتی عناصر فضای داخلی آن نیز الهام گرفته از تعاریف فضای داخلی محوطه های شهری رم باستان است.

این فضاهای پر و خالی در واقع الهام گرفته از ایوان های کولوسئوم است که یک دید باز شهری را بوجود می آورد.

Tower of hot water

دیاگرام گرافیکی و دسته بندی فضاها در طبقات

همچنین سالن های بزرگ و استخرهای مسطح در ارتفاع برج نمودی از حمام تیتو است که چشم انداز ملایمی از تپه داشته است. در اینجا از حمام های آب گرم و تراس های شهری دیدی پاناروما به مجموعه شهر بوجود می آید. این امر حتی از اتاق های مساژ نیست قابل دسترسی است.

در طبقه همکف ورود به یک هال بزرگ ۱۲ متری اتفاق می افتد که کانسپتی از کلوسئوم است. فضاهای سلول مانند سونا در سطوح ۵ و ۶ ایجاد کننده فضاهای صمیمی و خصوصی است که با دید به بیرون شهر را قاب می کند.استخر معلق در سطح ۹ تراس شهری است که یک فضای غار مانند ایجاد می کند.

Tower of hot water

تراسهای بزرگ شهری در ارتفاع مانند حمام تیتو دیدهایی باز دارند

حمام آب گرم و اتاق ماساژ در سطوح ۱۴ و ۱۸، از طریق رمپ که نمایش دهنده دید های بازرو به غرب از شهرهستند،مثل شریانهای خون گردش فضایی را در مجموعه ایجاد می کنند.و کاربران از این طریق به فضاها متصل می شوند. فضاهای افقی وان آب داغ، با دهانه های متعدد رو به غرب از طریق صفحه نمایش لعاب، در شمال از طریق دهانه مستطیل شکل و در جنوب از طریق سوراخ های نامنظم حک شده به بیرون راه می یابند. ارتفاع غرب به کاربران اجازه می دهد تا  به خواندن پیچیدگی ساختمان از طریق یک خوشه از فاصله ها از نظر اندازه و شکل های مختلف دست یابند. این برج به طور ناگهانی توسط یک تراس مسطح به پایان می رسد.

 

تراسهای بزرگ شهری در ارتفاع مانند حمام تیتو دیدهایی باز دارند

 

Tower of hot water

این بالکنها و گشایشها از بیرون در طرح برج نمایان است

 

کلینیک تخصصی طراحی و اجرای مجتمع مسکونی بامدیریت آرشیتکت:آرتور امیدآذری

یکی از فعالیت هایی که در کلینیک تخصصی طراحی و اجرا ی مجتمع مسکونی ، در گروه مهندسی ایران معماری صورت می پذیرد، مطالعه وشناخت روش ها وتکنیک های نوین طراحی داخلی است .لذا یکی از رویکرد های اصلی این گروه تلفیق نظریه های علمی با روشهای عملی است.برای بسط موضوع در ادامه به معرفی نمونه های ساخته شده پرداخته می شود.

ساخت اولین آپارتمان شناور

پروژه ساخت این آپارتمان Citadel نام دارد و شامل مجموعه‌ای از آپارتمان‌های با توسعه لوکس و مدرن خواهد بود. اجرای این طرح که اوایل سال آینده میلادی آغاز می‌شود، شامل ۶۰ واحد در یک آرایه با تراکم بالا است و چنین پروژه‌ای به معنای توقف تعدادی از طرح‌های دفاعی در مقابل سیلاب است.

به گفته اولتیوس، هلند دارای سه هزار و ۵۰۰ قطعه زمین پست (زمین‌های با ارتفاع پایین که با سدهای مصنوعی محافظت می‌شوند) است که زیر سطح دریا قرار دارند و با پمپاژکردن آب، خشک نگه داشته می‌شوند. سازه سبک‌وزن جدید بر روی عرشه اصلی بنا می‌شود و دارای ارتباطات آسان به خشکی خواهد بود. این طرح بخشی از برنامه‌ای است که برای ارائه آسایش همسان با آسمانخراش‌ها ارائه شده است. یک سازه بزرگ، سنگین و شناور فونداسیون را تشکیل می‌دهد و از این آپارتمان‌ها پشتیبانی می‌کند.

ساخت‌وساز آپارتمان‌های مزبور در یک عرشه موقتا خشک صورت می‌گیرد و زمانی که عمل ساخت‌و‌ساز به اتمام برسد، پمپ‌ها متوقف می‌شوند و سیلاب این مکان را فرا خواهد گرفت. سازه مزبور در آبی به عمق ۱٫۸۲۹ متر شناور خواهد شد که این میزان بعدا به ۳٫۶۵۸ متر افزایش می‌یابد. یک پل شناور، Citadel را به خشکی اصلی متصل می‌کند تا به ساکنان و وسایط نقلیه دسترسی داشته باشد.

معماران مدعی‌اند به دلیل اندازه بزرگ قاعده کلی برآورد شده، ساکنان هیچ حرکت مرتبط با آبی را حس نمی‌کنند. بلوک‌های آپارتمان از طبقه‌هایی تشکیل می‌شوند که نامنظم هستند و در زوایای عجیب به یکدیگر متصل‌ می‌شوند؛ هر طبقه نیز دارای طرح طبقه و فضای خارجی خاص خود است.

نماهای آپارتمان‌ها با آلومینیوم پوشیده می‌شود، زیرا این ماده دوام‌پذیر بوده و هزینه نگهداری آن پایین است. واحدهای خانه سبز و سقف‌های سبز بخشی از محیط خواهند بود اما هنوز مقدار فضای اختصاصی به آن‌ها مشخص نشده است.

گفته می‌شود، فناوری و شیوه‌های صرفه‌جویی، مصرف انرژی این سازه را در مقایسه با ساختمان‌های معمولی واقع بر روی خشکی ۲۵ درصد کاهش می‌دهد. تمامی آپارتمان‌ها دارای نمای آب بوده و اکثر آن‌ها مجهز به اتاق قایق خواهند بود. Citadel بخشی از پروژه بزرگ‌تری است که در منطقه New Water ساخته می‌شود و در نهایت دارای شش آپارتمان شناور از این دست خواهد بود.

کلینیک تخصصی طراحی و اجرای بام سبز

یکی از فعالیت هایی که در کلینیک تخصصی طراحی و اجرا ی بام سبز ، در گروه مهندسی ایران معماری صورت می پذیرد، مطالعه وشناخت روش ها وتکنیک های نوین طراحی بام سبز است .لذا یکی از رویکرد های اصلی این گروه تلفیق نظریه های علمی با روشهای عملی است.برای بسط موضوع در ادامه به تعاریف و مفاهیم نظری پرداخته می شود و در نهایت تکنیک های نوین اجرا معرفی می گردد..

خدمات شرکت ما

گروه مهندسی ایران معماری تحت نظارت مهندسین مشاور آلتون سازه توانمند است که در زمینه طراحی بام سبز ، به خلق آلترناتیو هایی متفاوت در حیطه معماری بپردازد…

تماس با ما :۸۵ ۳۳ ۹۸ ۲۲ ۰۲۱

طراحی معمارانه انواع بام سبز:

متخصصان این رشته می توانند با کمترین هزینه، فضای دلخواه و جذابی را برای شما طراحی و اجرا کنند، در ادامه مطلب می توانید نمونه هایی از این طراحی ها را مشاهده کنید:

با پیشرفت سریع تکنولوژی و بوجود آمدن مواد جدید میتوان بر روی بام هر خانه ، آپارتمان ، ویلا ، اداره، مدرسه، بیمارستان و هر ساختمان دیگری یک باغ زیبا با گیاهان کوچک وبزرگ ایجاد کرد.

می توان ازفضای بلا استفاده روی بام که همیشه در معرض تابش آفتاب است ، با هزینه ای اندک برای ایجاد باغ استفاده کرد.

این باغ ها در ساعات مختلف شبانه روز میتوانند مورد استفاده ساکنین قرار بگیرند.با توجه به اینکه ایجاد و احداث فضای سبز در شهرها به علت کمبود زمین و قیمت بالای آن ،بسیارهزینه بر و گران است و اکثر زمینها توسط ساختمانها و خیابان ها اشغال شده است،با تبدیل بام ساختمان به باغ، می توان طبیعت تسخیر شده توسط شهر را،به  آن بازگرداند.

گروه مهندسین ایران معماری

یکی از فعالیت هایی در گروه مهندسی ایران معماری صورت می پذیرد، مطالعه وشناخت نمونه های مشابه در پروژه های معماری است .لذا یکی از رویکرد های اصلی این گروه تلفیق نظریه های علمی با روشهای عملی است.برای بسط موضوع در ادامه به معرفی نمونه های ساخته شده پرداخته می شود.

این استادیوم که به منظور بازی های یوفا ۲۰۱۶ طراحی و اجرا خواهد شد دارای ظرفیت ۴۳۵۰۰ نفری خواهد بود که کاربری چند منظوره برای چند ورزش را خواهد داشت.جایگاه تک تک صندلی ها و راحتی هر کدام و دید تماشاگران مطابق با بهترین استانداردهای روز (UEFA  ) است. طراح منظر این پروژه architect Michel Desvigne است . طراحی منظر به گونه ای است که ناظر در میان انبوه درختان مانند جنگل استادیومی را میبیند که انرژِی خود را از صفحات خورشیدی تامین میکند.

گروه مهندسین ایران معماری

یکی از فعالیت هایی در گروه مهندسی ایران معماری صورت می پذیرد، مطالعه وشناخت نمونه های مشابه در پروژه های معماری است .لذا یکی از رویکرد های اصلی این گروه تلفیق نظریه های علمی با روشهای عملی است.برای بسط موضوع در ادامه به معرفی نمونه های ساخته شده پرداخته می شود.

شماره تماس برای کسب اطلاعات بیشتر: ۰۲۱۲۲۹۸۳۳۸۵

This glam-metal building is coming to 1655 Madison in East Harle

apartment

این آپارتمان توسط کریم رشید طراحی شده است.طبقه همکف این بنا ، به فضای تجاری اختصاص داده شده است و در کل دارای ۱۶ واحد مسکونی می باشد.این پروژه با بنای شاخص و زیبای خود در خیابان مدیسون ،به یک عنصر  قابل توجه، مبدل گشته است.طراحی داخلی این بنا ، از سبک همیشگی او تبعیت کرده است و استفاده از رنگ و نور در طراحی او بارز است.

Design overload ahead — ۱۶۵۵ Madison Avenue in East Harlem is getting a flashy mixed-use building.

Located between East 110th and East 111th streets, the eight-story project will have 19 apartments, with commercial space on the ground floor, according to the plan exam application filed October 16th.

The developer is HAP Investments, which tapped heavyweight industrial designer and interior architect Karim Rashid to create a “diamond signature building.” Rashid’s previous works include the Garbo garbage can, the Oh Chair for Umbra and manhole covers for Con Edison.

The architect of record is TPG Architecture. Amenities will include a virtual doorman, common roof with landscaped garden, private storage for every unit, laundry room and bicycle room, according to the developer’s site. The official website for the building, written in Hebrew, is here.

The 50-foot wide development site sold for $2.2 million in May, according to public records. The lot came with Department of Buildings-approved plans for a 24,375-square-foot residential building, according to the Massey Knakal listing.

apartment

طراحی داخلی نشیمن

apartment

طراحی داخلی اتاق خواب

apartment

apartment

apartment

مسجد شناور با معماری اسلامی کنار دریا

این مسجد به نام مسجد الرحمه نام گذاری شده که مردم آن را مسجد فاطمه الزهرا خطاب می کنند.

“مسجد شناور” نیز دیگر نام این عبادتگاه است زیرا از چهار طرف این مسجد در دریا قرار دارد.

در این مسجد از سبک های معماری جدید و قدیم و معماری اسلامی استفاده شده و روزانه میزبان تعداد زیادی از نمازگزاران و گردشگران است.

بسیاری از گردشگران ترجیح می دهند در هنگام طلوع و غروب آفتاب به بازدید از مسجد بپردازند زیرا در این هنگام، نور خورشید و دریا، زیبایی ویژه ای به این مسجد می دهند.

مسجد نه تنها فضای بزرگی برای عبادت دارد بلکه شامل مکان هایی برای وضو، سرویس های بهداشتی و سالن هایی مجزا و مجهز برای عبادت نیز می شود.

گروه مهندسین ایران معماری با مدیریت آرشیتکت آرتورامید آذری

در این بخش تحت عنوان مقالات در معماری بر آن شده ایم تا مجموعه ایی از مقالات ،گفتارها و نظریات موجود در جامعه معماری ایران و جهان را ارائه دهیم، تا سرآغازی نوین در عرصه بحث مبانی و مفاهیم نظری معماری باشد.


شماره تماس برای کسب اطلاعات بیشتر: ۰۲۱۲۲۹۸۳۳۸۵

شعار کانستراکتیویسم:

کانستراکتیویستها خواستار دگرگونی بنیادین در روش های ساخت و ساز سنتی و بطور کلی نگرش جدید نسبت به هنر و زیبایی بودند . یکی از اولین شعارهای آنها در اوایل دهه ۱۹۲۰ چنین بود .

جریان های هنری اوایل قرن بیستم پیش گویانی بودند که ازآینده خبر دادند وبه زمان پیوستند,چیزی که در دهه های بعد به نام هنر و معماری مدرن از میان این جریان ها برخاست رویای دور و دراز این موجهای جوان بود.زلزله هایی مانند فوتوریسم,کوبیسم, کانستراکتیویسم ,داستیل,دادا و….پس لرزه هایی برای هنریک قرن باقی گذاشتند که مرزها را طی کردند و جهانی شدند.


کانستراکتیویسم  یکی ازنهضت های تاثیر گذار در هنر و معماری قرن بیستم و حتی بیست و یکم بود که در سالهای بعد از انقلاب سوسیالیستی اعلام موجودیت کرد.دولت تازه تاسیس تا سال ۱۹۲۰(همانطور که قبلا” گفته شد)درگیرمسائل بعد از انقلاب رکود اقتصادی و بحرانهای کوچک و بزرگ بود در سالها بعد کانستراکتیویسم روزهای شکوفایی خود را میگذراند.زاده شدن در این بستر تاریخی کانستراکتیویسم را از نظر ایدئولوژیک تا حدی به سوسیالیسم نزدیک میکند.

اهمیت مطالعه سبک کانستراکتیویسم

مطالعه این سبک شاید از چند نظر حائز اهمیت باشد . ۱٫ نخست آنکه شاید بدلیل کیفیت معمار گونه اش ، بیش از هر نهضت هنری مدرن در معماری زمان ما و به ویژه گرایشهای اخیر آن تأثیر گذاشته است . شاید متناقض بنظر برسد و لی دکانستراکتیویسم سالهای اخیر با کانستراکتیویسم یا پاره ای از شاخه های آن پیوندی نزدیک دارد . دوم و شاید مهمتر اینکه کاستراکتیویسم نیز زائیده تحولات جدید ناشی از انقلاب صنعتی و علمی و چیرگی آن بر زندگی آدمیان بود . و مانند فوتوریسم به پیشرفتهای علمی و فنی و نتایج آن سخت خوشبین . کانستراکتیویسم تقریبا” از همان آغاز در روسیه شوروی به دو شاخه شوروی و اروپایی یا جهانی انشعاب پیدا کرد . اما در هر دو شاخه این خوشبینی به پیشرفتهای جدید و استقبال از آن مشاهده می شود . سوم آنکه کانستراکتیویسم به تعبیری زاده انقلاب اکتبر بود . چون می دانیم که این نهضت درست در هنگامی متولد شد که انقلاب اکتبر به پیروزی رسیده بود و کسانی چون برادران پوزنر که مدتی پیش روسیه را ترک کرده بودند دوباره به روسیه پس از انقلاب برگشتند و عملا” در پدید آمدن کانستراکتیویسم شرکت کردند . البته این دو برادر و تنی چند از هنرمندان دیگر در اندک زمان همین که ماهیت محدود کننده رژیم حاکم بر شوروی را دریافتند آن کشور را ترک کردند . ولی در آغاز پیروزی انقلاب پیروزی کامل اندیشه های جدید و توفق علمی ماتریالیسم بود .

کانستراکتیویسم در بین عده ای از نخبگان هنری که عمدتا” شامل نقاشان ، مجسمه سازان و معماران بودند ، در بعد ازانقلاب سوسیالیستی شوروی مطرح شد . آنها همچون فوتوریست ها و سایر مدرنیست ها ، اعتقاد به تکنولوژی ، صنعت و عملکرد داشتند . کانستراکتیویستها خود را مدرنیستهای شوروی محسوب می کردند . و خواستار توسعه و پیشرفت و ورود این کشور عقب مانده به جهان مدرن بودند . هم سوسیالیسم به عنوان یک مشی سیاسی و هم کانستراکتیویسم به صورت یک سبک هنری هر دو به گسست از گذشته و نگاه به آینده معتقد بودند . هر دو ترقی و تعالی در آینده و بازسازی شوروی را از طریق اتکا به علم و تکنولوژی دست یافتنی می دانستند .

در اوائل دهه ۱۹۲۰عده ای از هنرمندان این مکتب که اغلب اروپایی بودند به خاطر اختلاف نظر و همچنین سیستم حکومت شوروی را ترک کردن و شاخه اروپایی این نهضت نام گرفتند که از معروفترین آنها برادران پوزنر را میتوان نام برد تفاوت اساسی شاخه اروپایی وکانستراکتیویست های روسی در این بود که کانستراکتیویست های روسی که تحت تاثیر مارکسیست به فایده اجتماعی هنر معتقد بودند اما هنرمندان شاخه اروپایی مانند برادران پوزنر اعتقاد داشتند فایده هنرغیر مستقیم است.

ولادمیر تاتلین نماینده شاخه روسی و برادران پوزنر از معروفترین چهره های شاخه اروپایی بودند.

آنتوان و نوام پوزنرمجسمه سازان کانستراکتیویست در سال ۱۹۲۰بیانیه رئالیستی خود را در روسیه صادر کردند و پس از آن نائوم پوزنر که بعدها به نام نائوم گابو مشهور شد اولین مجسمه متحرک را ابداع کرد.

معماری کانتراکتیویستی با تاکید بر شفافیت,حرکت,ویژگی مصالح,استفاده از شیشه و فولاد و مصالح زاده تکنولوژی آن روزها به دنیا آمد.

همکاری بین سوسیالیسم و کانستراکتیویسم برای یکدیگر نیز مفید بود . چنانچه دولت نوپای سوسیالیستی با طرفداری از عقاید و طرح های کانستراکتیویسم ، خود را مدافع پیشرفت و توسعه و علم و تکنولوژی معرفی می کرد . معماران کانستراکتیویسم نیز با حمایت حکومت قادر به اجرای پروژه های بزرگ بودند .

در روسیه ساختارگرایی دو مرحله متفاوت را طی کرد . دوره اول با ساختن تیرهای چوبی که در نمایشگاهها و یا درفرمهای انقلابی هنر خیابانی بکار گرفته می شد . دوره دوم دوره حرفه ای بود . بطوری که ساختمانها حالت تصنعی و کاذبی داشتند که چیزی شبیه به فرم های ماشینی و ساختارهای بیولوژیک بود . بخشی از ایدئولوژی علمی این مرحله مربوط به نوآوری در زمینه مجموعه سازی واحدهای مسکونی و همچنین نشان دادن روش های دسترسی مانند رامپ آسانسور بود . این جریان همچنین پیش زمینه طراحی وسایل در مورد معماری مانند نورافکن ، گیرنده های هوایی و آنتن های رادیویی و تجهیزات سینما توگرافی را فراهم ساخت .

دنباله اندیشه کانستراکتیویسم

مکتب کانستراکتیویسم (سازندگی):

دنباله این اندیشه (سازندگی )بدانجا انجامید که حتی ترسیم اشیاء سه بعدی در نقاشی یعنی تجسم آنها در دو بعد نیز نوعی تقلید بشمار آمد و نقاشان این نهضت ، خود اشیاء را بجای ترسیم سه بعدی آنها در کارهایشان بکار گرفتند و نقاشی ایشان عملا” نوعی نقش برجسته شد که آنرا کنتراریلیف و کرنر ریلیف نامیدند .نکته ای دیگر نیز البته این کیفیت دوم کانستراکتیویسم را توجیه می کرد و آن اصرار هنرمندان این مکتب بر نشان دادن ماهیت واقعی اشیاء و اجسام بویژه محصولات صنعتی جدید مانند شیشه ، پلاستیک و آهن بود . همین کیفیت یعنی راه دادن اشاء سه بعدی به هنر نقاشی به آثار نقاشی نوعی ویژگی معمارگونه داد که تأثیر آن را در معماری بیشتر و پایدارتر کرد . تاتلین که از بانیان این نهضت بود از فرهنگ مواد سخن می گفت و مرادش این بود که باید ماهیت مواد مصالح حاصل صنعت در عرصه هنر کاملا” پژوهش و شناخته شود . کانستراکتیویسم ها ماندد فوتوریسم ها به پیشرفتهای علمی و فنی سخت خوشبین بودند . مایاکوفسکی که او نیز مانند تاتلین از منسوبین به شاخه شوروی کانس بود در یک سخنرانی به سال ۱۹۱۸ این گرایش کانستراکتیویسمها را چنین به زبان آورد :

بیانیه مایاکوفسکی

ما به مقبره و بارگاه هنر مرده که در آن آثار وفات یافته زیارت وپرستش شود نیازی نداریم ، بلکه به کارخانه زنده جان آدمی در هر جا که باشد ، درخیابان ، در ترن و اتوبوس ، درکارخانه ها و کارگاهها ودرخانه های کارگران … نیازمندیم .

خوشبینی به صنعت و جانشین کردن آن بجای ارزشهای قدیمی ، یا به قول مایاکوفسکی « مقبره هنر مرده » همان است که در گفته فوتوریستها و فی المثل مارینتی به بیان می آمد و این درست در هنگامی بود که صنعت و ماشین بعنوان نیروهای رها کننده بشر مورد ستایش و احترام قرارگرفته بودند .

مرگ بر هنر، زنده باد تکنولوژی………………زنده باد تکنسین های کانتراکتیویسم


واژه کانستراکتیویسم به معنی سازندگی  دو منظور این مکتب را میرساند که یکی بر این تاکید داشت :

۱٫ که هنر ناشی از الهام درونی و ضمیر ناخودآگاه نیست که فی البداهه خلق شود پس باید آن را آگاهانه و از سر قصد ساخت و دومی میگفت :

۲٫ تقلید از طبیعت به هیچ صورت پذیرفته نیست زیرا در آن سازندگی وجود ندارد و به علاوه دوربین عکاسی به بهترین وجه این کار را انجام میدهد.

دنباله این اندیشه بدانجا انجامید که حتی ترسیم اشیاء سه بعدی در نقاشی یعنی تجسم آنها در دو بعد نیز نوعی تقلید بشمار آمد و نقاشان این نهضت خود اشیاء را بجای ترسیم سه بعدی آنها در کارهایشان بکار گرفتند

اثر کانستراکتیویسم  بر نقاشی

در این شیوه رسم شیء بکلی متروک شد و نقاشی به رسم مستطیل ها و نوارهایی تبدیل گشت که غرض هنرمند ایجاد رابطه ای بین آنها در فضا بود . اساس کار به تحقیقی در فضا و ایجاد رابطه ای مجرد با حجم مختلف استوار بود بی آنکه غرض وی بیان شیء بخصوصی باشد .در این شیوه حجم ها و سطوح مختلف در کنار یکدیگر با هم ترکیبی بوجود آورده اند که اگر چه حاصل ترکیب ساختمان برای مقصدی خاص نیست اما خود ترکیب شبیه کاری معماری است . ازهمین تعبیرات است که می توان رابطه نزدیک معماری و مجسمه سازی و یا نقاشی جدید را بهتر دید .

معماری کانستراکتیویسم

یکی از سبکهای مهم معماری مدرن است خاستگاه این معماری شوروی بود می توان عنوان نمود که تنها سبکی که درطی چند سده در این کشور ظهور کرد و بر معماری و هنر غرب تأثیر گذارده سبک دیکانستراکتیویسم بوده است.

کانستراکتیویسم را نمی توان یک سبک برآمده ازایدئولوژی سوسیالیسم دانست و     نمی توان گفت اهداف آن ا کاملأ منطبق بر اصول سوسیالیسم است، به عبارتی کانستراکتیویسم را نمی توان مترادف هنر سوسیالیسم یا هنر پرولتاریا قلمداد کرد ملی با این وجود این نکات مشترک متعددی بین این دو وجود دارد.کانستراکتیویسم زاده تحولات ناشی از انقلاب صنعتی و علمی و چیرگی آن بر زندگی بود.

کانستراکتیویسم در بین عده ای ازنخبگان هنری که عمدتأ شامل نقاشان،کجسمه سازان و معمارانی بودند که بعد ار انقلاب شوروی مطرح شد، آنها همچون فوتوریست ها و سایر مدرنیست ها اعتقاد به تکنولوژی،صنعت و عملکرد داشتند.کانستراکتیویسم ها خود را مدرنیست های شوروی محسوب می کردند و خواستار توسعه و پیشرفت در این کشور عقب مانده به جهان مدرن بودند.هم سوسیالیست به عنوان یک مشی سیاسی و هم کانستراکتیویسم به صورت یک سبک هنری هر دو به کسست از گذشته و نگاه به آینده معتقد بودند.هر دو تعالی و ترقی در آینده وباز سازی شوروی را از طریق اتکا به علم و تکنولوژی دست یافتنی می دانستند.

همکاری بین سوسیالیسم و کانستراکتیویسم برای یکدیگر مفید بود، چنانکه دولت نو پای سوسیالیستی با طرفتاری از عقاید وطرح های کانستراکتیویسم خود را مدافع پیشرفت و توسعه و علم و تکنولوژی معرفی می کرد.

واژه کانستراکتیویسم به معنای سازندگی دو منظور این مکتب را توامأ می رساند، اولأ اینکه هنر از الهام درونی وضمیر ناخوداگاه نیست که فی البداهه خلق شود، بلکه باید آن را کاملأ آگاهانه و از سر قصد ساخت- ثانیأ تقلید از طبیعت به هیچ وجه مجاز نیست زیرا در آن هیج سازندگی وجود ندارد و بعلاوه دوربین عکاسی به بهترین صورت آن را انجام می دهد. دونباله این اندیشه به آنجا انجامید که حتی ترسیم اشیاء سه بعدی در نقاشی ، یعنی ترسیم آنها در دو بعدی نیز نوعی تقلید به شمار آمد ونقاشان این نهضت خود اشیا را به جای تر سیم سه بعدی آنها در کارهایشان به کار گرفتند و نقاشی ایشان عملأنوعی نقش بر جسته شد که آن را (کنتراریلیغ و کرنرریلیف ) نامیدند. نکته دیگر نیز البته این کیفیت دوم کانستراکتیویسم را توجیه می کرد وآن اصرار هنرمندان این مکتب بر نشان دادن ماهیت واقعی اجسام ، به ویژه محصولات صنعتی جدید مانند شیشه، پلاستسک و آهن بود.همین کیفیت یعنی راه دادن اشیاء سه بعدی به هنر نقاشی، به اثار نقاشان کنستروکیسم نوعی ویژگی معمار گونه داد که تأثیر آن را در معماری بیشتر و پایدارتر کرد.

تاتلین که از بانیان این نهضت بود از فرهنگ مواد سخن می گفت و مرادش این بود که باید ماهیت مواد و مصالح حاصل صنعت در عرصه هنر کاملأپژوهش و شناخته شود که کانستراکتیویسم ها مانند فوتوریسم ها به پیشرفت های علمی و فنی سخت خوش بین بودند.

مایاکوفسکی که مانند تاتلین از منسوبین به شاخه شوروی کانستراکتیویسم بود در یک سخنرانی در سال ۱۹۱۸ این گرایش کانستراکتیویسم ها را چنین به زبان می آورد:

ما به مقبره و بارگاه هنر مرده که در آن آثار وفات یافته زیارت و پرسش شود نیازی نداریم بلکه به کارخانه زنده،جان آدمی در هر کجا که باشد،در خیابان ها، در ترن در اتوبوس درکارخانه و کارگاه ها و در خانه ها نیازمندیم.

تفاوت عمده کانستراکتیویسم های شوروی و آنان که از شوروی بریده بودند و کانسترکتویسم را درعرصه جهان و اروپا رواج دادند این بود که گروه نخست به نمایندگی تاتلین و به تأثیر مارکسیست ها به( فایده اجتماعی ) هنر معتقد بودند و گروه دوم بیش از همه برادران پوزنر معرف آن بودند معتقد بودند که فایده اجتماعی هنرهای خلاقه غیر مستقیم است.برای این که اگر هنرحامل این یا آن ایدولوژی بشود محدود و مقید می شود.

یکی از اولین و شناخته شده ترین آثار معماری کانستراکتیویست ها بنای یادبود سومین انترناسیونال کمونیست های تاتلین است.حرکت و پویایی و به کار گیری مصالح جدید هر سه از مظاهر مختصه کانستراکتیویسم ها بود که در این کار کاملأ مشخص است. اگر برج ایفل طلیعه عصر تکنولوژی مدرن را نوید می داد برج اخیر بشارت دهنده سپیده دمان عصر سوسیالیسم بود.لئون تروتسکی وزیر امور خارجه و سپس رهبر ارتش سرخ شوروی معتقد بود: «جدایی میان هنر و صنعت محو خواهد شد  سبک بزرگ هنری، شکل دهنده- و نه تزئینی-خواهد بود. در این زمینه حق با فوتوریست ها است. »

ولی بورسیوویچ کامنف از دیگر رهبران سوسیالیستی م عضو کمیته مرکزی حزب بیان داشته:«دولت کارگران باید جدا از اعتباری که تا به حال به تمام فوتوریست ها – کوبیسم ها تخیل گرایان و سایر پیچ و تاب طلبان اعطا نموده است دست بردارد. این هنر مندان زحمت کش نبوده و هنرشان متعلق به ما نیست آنها فراورده های فساد و زوال بورژوازی می باشند.»

کانستراکتیویست ها خواستاره دگرگونی بنیادی در روش های ساخت و ساز سنتی و به طور کلی نگرش جدید نسبت به هنر و زیبایی بودند. یکی از اولین شعار های آنان دراوایل دهه ۱۹۲۰ چنین بود: « مرگ بر هنر زنده باد تکنولوژی … زنده باد تکنسین های کانستراکتیویسم.»

کنستان ملینکوف اولین معمار روس بود که شهرت بین المللی کسب کرد . از کار های مهم وی طراحی غرفه شوروی در نمایشگاه هنر های تجسمی در پاریس ۱۹۲۵ بود .

از دیگر کارهای مورد توجه او، طراحی پنج باشگاه کارگران در مسکو بین سالهای ۱۹۲۷ تا ۱۹۲۹ بود.

در زمینه نقاشی، کازیمرمالویچ معروفترین نقاش مرتبط با این سبک بود.« وی عمدتأ خواستار آزاد ساختن هنر از قید اشیا بود. جنبش مرسوم به گروه برتر (super matism) را در سال ۱۹۱۳ و یا به عبارتی در سال ۱۹۱۵ در مسکو بنیان نهاد. مالویچ هنر انتزاعی را با نئعی سادگی هندسی درهم آمیخت.

الکساندررودچنکو دیگر نقاش معروف ئابسه گروه برتر است،الکساندروسینر یکی از بظریه پردازان و معماران مهم کانستراکتیویسم و طراح ساختمان روزنامه پراودات در سال ۱۹۲۳ بود.ال لیستیزکی معمار و هنرمند کانستراکتیویسم در سال ۱۹۲۹ در تبعیین طرح ساختمان روزنامه پراودا می نویسد:

« این ساختمان نمودار عصری است تشنه شیشه، آهن وبتن. تمام وسایل ولوازمی که یک خیابان در یک شهر بزرگ برای یک ساختمان لازم می آورد. لوازم و وسایلی مانند ساعت- تابلواعلانات  بلند گو ها و حتی آسانسورهای داخلی بنا، همه و همه جزئی از ترکیب ساختمات شده اند و در طرح اهمیت یافته اند وبدین ترتیب به ساختمان وحدت داده اند این است آنچه زیبایی کانستراکتیویسم را به مجود می آورد.ال لیسیترکی در طراحی بنای یادبود سومین انترناسیونال با تاتلین همکاری کرده بود. وی یکی از بنیان گذاران کانستراکتیویسم محسوب می شد او بیش از هر معمار دیگر روسی با غرب در ارتباط بود.ایسترکی با میس ونده رو و تئوفن اولیسبورگ معمار و هنر مند شاخص استیل همکاری کرده بود. لیسیترکی در سال ۱۹۲۲ در نمایشگاهی در برلین کانستراکتیویسم را به اروپایان معرفی نمود.


منابع و ما خذ :

منوچهر مزینی .  از فضا وزمان . انتشارات شهیدی

محمد رضا جودت . نومدرن ها کجایند . گنج هنر

وحید قبادیان . مبانب و مفاهیم در معماری معاصر غرب . دفتر پژوهشهای فرهنگی


طراحی یک کلیسای فولادی به سبک سوررئالیسم:

طراحی:  Pieterjan Gijs و  Arnount Van Vaerenbergh

این کلیسا با روی هم قرار گرفتن ۱۰۰ لایه از ورق های فولادی تراز شده روی هم ساخته شده است.

 

church-کلیسا

این لایه ها طوری چیده شده اند که می شود آنطرف دیوار ها را هم دید.

شکل کلی این کلیسا یک مناره و شبستان است که در کنار هم قرار گرفته اند.

 

این لایه ها طوری چیده شده اند که می شود آنطرف دیوار ها را هم دید.

شکل کلی این کلیسا یک مناره و شبستان است که در کنار هم قرار گرفته اند.

قرار گرفتن در چنین فضایی تجربه ای تکرار نشدنیست. از  جذابیت محیط اطراف گرفته تا خطوط فولادی و سختی که گویی در حال فرو ریختن و از بین رفتن هستند ولی ساختار اصلی ساختمان را تشکیل می دهند.


church-کلیسا

گروه مهندسین ایران معماری با مدیریت آرشیتکت آرتورامید آذری

در این بخش تحت عنوان مقالات در معماری بر آن شده ایم تا مجموعه ایی از مقالات ،گفتارها و نظریات موجود در جامعه معماری ایران و جهان را ارائه دهیم، تا سرآغازی نوین در عرصه بحث مبانی و مفاهیم نظری معماری باشد.


شماره تماس برای کسب اطلاعات بیشتر: ۰۲۱۲۲۹۸۳۳۸۵


انواع شرکت و قرارداد:

تعریف شرکت و انواع شرکتها:

شرکت عبارت است از مالکیت حقوقی چند نفر (شخص حقیقی ) بر یک شیء .

شرکتها به دو دسته تقسیم می شوند: اجباری و اختیاری

۱  -شرکت اجباری : از اجتماع مالکین بطور غیر ارادی  مانند ارث حاصل می شود.

۲  -شرکت اختیاری : در نتیجه ارادهء چند نفر بطور اختیاری یا شراکت مالی چند نفر حاصل می شود .

شخص حقیقی : هر فرد که دارای هویت مشخص باشد ( دارای شناسنامه باشد ) و از نظر قوانین کشوری دارای سّن قانونی برای انجام معاملات و دریافت پروانهء کسب و اشتغال باشد.

شخص حقوقی : هر نهاد ، سازمان ، ارگان ، شرکت یا هر مجموعهء سازمانی که از نظر قانون کشوری ، متشکل از چند شخص حقیقی برای انجام کاری منطبق با قوانین ودر راستای مصلحت هر کشور باشد ، شخص حقوقی نامیده میشود. در این نهادها ، اشخاص حقیقی عضو، هویت مستقل ندارند.

شرکت ها انواع مختلفی دارند که خصوصیات بعضی از آنها در زیر آورده شده است :

الف – شرکت سهامی:

شرکت سهامی شرکتی است که سرمایه آن به سهام تقسیم شده و مسئولیت صاحبان سهام ، محدود به مبلغ اسمی سهام هریک از آنهاست. شرکت سهامی به دو نوع عام و خاص تقسیم می شود و دارای خصوصیات زیر میباشند:

۱- هیئت مدیره از طرف اکثریت سهامداران انتخاب شده و مسئول انجام امور جاری میباشند. این افراد ممکن است از شرکت حقوق دریافت کنند. بمنظور کنترل فعالیت اعضای هیئت مدیره و رعایت مواد اساسنامه نیز بازرسینی بصورت سالانه انتخاب میشوند ولی در هر صورت مجمع عمومی مرجع تصمیم گیری شرکتهای سهامی میباشد.

۲- سود و زیان ، متوجه همهء سهامداران و به نسبت تعداد سهام آنها در شرکت میباشد.

۳- ورشکستگی شرکت بمعنای ورشکستگی سهام داران و بالعکس نمی باشد.

۴- عمر شرکت محدود به عمر سهامداران نمی باشد.

۵- انتقال سهام و جذب سرمایه از طریق فروش سهام با افزایش قیمت سهام به سهولت انجام میگیرد.

۶- مالیات بردرآمد شرکت به اشخاص حقوقی و سهامداران بعنوان اشخاص حقیقی، درهنگام تقسیم سود سهام تعلق میگیرد.

تبصره – شرکت سهامی ، شرکت بازرگانی محسوب می شود حتی اگر موضوع عملیات آن امور بازرگانی نباشد. تعداد شرکاء نباید کمتر از سه نفر باشد.

– شرکت سهامی عام:

شرکتهائی که به منظور تجمیع سرمایهء تعداد افراد زیادی تشکیل شده و معمولاً از نوع شرکتهای سرمایه ای اند و  مؤسسین آنها قسمتی از سرمایه شرکت را از راه فروش سهام  به مردم تامین می کنند ، شرکت سهامی عام  نامیده  میشوند.

– شرکت سهامی خاص:

شرکتهائی که تمام سرمایه آنها در موقع تأسیس منحصراً توسط مؤسسین آن تأمین گردیده است، شرکت سهامی خاص نامیده می شوند. در این شرکتها ، سهامداران معیّن و خاص هستند و انتقال سهم بدون موافقت دیگر سهامداران امکان ندارد و اغلب برای انجام کارهای اجرایی و پروژه های عمرانی تشکیل می شوند.

تبصره – در شرکتهای  سهامی عام، عبارت “شرکت سهامی عام” و در شرکتهای  سهامی خاص، عبارت “شرکت سهامی خاص” باید قبل از نام شرکت یا بعد از آن بدون فاصله با نام شرکت در کلیه اوراق و اطلاعیه ها و آگهی های شرکت به طور روشن و خط خوانا قید شود.

تبصره – درموقع تأسیس ، سرمایهء شرکتهای سهامی عام از پنج میلیون ریال و سرمایهء شرکتهای سهامی خاص از یک میلیون ریال نباید کمتر باشد.

–  مدارک لازم جهت تأسیس و ثبت شرکتهای سهامی خاص :

برای تأسیس و ثبت شرکتهای سهامی خاص ، مدارک زیر مورد نیاز می باشد:

الف) تقاضا نامهء ثبت شرکت : توسط مؤسسین شرکت ، با مشخص بودن نوع شرکت مورد تقاضا به اداره ثبت شرکتها تسلیم میشود.

ب) اظهارنامه : که باید به امضاء کلیه مؤسیسن رسیده باشد و موضوعات زیر مخصوصاً در آن ذکر شده باشد:

–       نام شرکت که باید حتماً ایرانی بوده و قبلاً سابقهء ثبت نداشته باشد.

–       هویت کامل مؤسیسن و آدرس کامل محل کار و محل سکونت آنان

–       موضوع شرکت که باید مرتبط با فعالیت های ساختمانی باشد.

–       مبلغ سرمایه شرکت و تعیین مقدار نقد و غیرنقد آن به تفکیک ( قسمت نقدی نباید کمتر از ۳۵ % کل سهام باشد )

–       تعداد سهام با نام و بی نام و مبلغ اسمی آن

–    میزان تعهد هریک از مؤسسین و مبلغی که پرداخت کرده اند با تعیین شماره حساب و نام بانکی که وجوه پرداختی در آن واریز شده است.

–       مرکز اصلی شرکت که لزوماً در حوزهء شهری محل ثبت خواهد شد.

–       مدت قانونی شرکت به تقویم شمسی ( ممکن است مدت شرکت نامحدود باشد)

پ) اساسنامه شرکت (درفرم های مخصوص) که باید به امضاء کلیه سهامداران رسیده باشد و شامل موارد زیر می شود:

–       نام شرکت

–       موضوع شرکت به طور صریح

–       مدت شرکت

–       مرکز اصلی شرکت و محل شعب آن ( اگر در بدو تأسیس شعبه ای مورد نظر باشد)

–       مبلغ سرمایه شرکت و تعیین مقدار نقد و غیرنقد آن به تفکیک

–       تعداد سهام بی نام و با نام و مبلغ اسمی آنها

–    تعیین مبلغ پرداخت شده هر سهم و نحوه مطالبهء بقیه مبلغ اسمی هر سهم و مدتی که ظرف آن باید مطالبه شود ( در هر حال از پنج سال متجاوز نخواهد بود)

–       نحوه انتقال سهام با نام

–       نحوه انتقال سهام با نام به سهام بی نام و بالعکس

–       نحوه افزایش و کاهش سرمایه شرکت

–       مواقع و ترتیب دعوت مجامع عمومی

–       مقررات راجع به حد نصاب لازم جهت تشکیل مجامع عمومی و ترتیب اداره آنها

–       طریقه شور و اخذ و اکثریت لازم برای معتبر بودن تصمیمات مجامع عمومی

–    تعداد مدیران و طرز انتخاب و مدت مأموریت آنها و نحوه تعیین جانشین برای مدیرانی که فوت یا استعفا می کنند یا محجور یا معزول یا به جهات قانونی ممنوع می گردند.

–       تعیین وظایف و حدود اختیارات مدیران

–       قید اینکه شرکت یک بازرس خواهد داشت یا بیشتر و نحوه انتخاب و مدت مأموریت بازرس

–       تعیین آغاز و پایان سال مالی شرکت و موعد تنظیم ترازنامه و حساب سود و زیان و تسلیم آن به بازرسان و به مجمع عمومی

–       نحوه انحلال اختیاری شرکت و ترتیب تسویهء امور آن

–       نحوه تغییر اساسنامه

پ) انتخاب اولین مدیران و بازرس یا بازرسان شرکت باید در صورتجلسه ای قید و به امضاء کلیه سهامداران رسیده باشد.

ت) ذکر نام روزنامهء کثیرالانتشاری که هر گونه آگهی راجع به شرکت تا تشکیل اولین مجمع عمومی عادی در آن منتشر خواهد شد.

مؤسسین شرکت نسبت به کلیه اعمال و اقداماتی که به منظور تأسیس و به ثبت رسانیدن شرکت انجام می دهند، مسئولیت تضامنی دارند.

ب – شرکت با مسئولیت محدود :

شرکت با مسئولیت محدود، شرکتی است که بین دو یا چند نفر برای امور تجارتی تشکیل شده و هریک از شرکا بدون اینکه سرمایه به سهام یا قطعات سهام تقسیم شده باشد فقط تا میزان سرمایه خود در شرکت، مسئول قروض و تعهدات شرکت می باشند. معمولاً برای شرکتهای پیمانکاری و پروژه های عمرانی و مهندسان مشاور تأسیس میشود.

در اسم شرکت باید عبارت “با مسئولیت محدود” قید شود والّا آن شرکت در مقابل اشخاص ثالث شرکت تضامنی محسوب و تابع مقررات آن خواهد بود.

–    اسم شرکت نباید متضمن اسم هیچیک از شرکاء باشد، والّا شریکی که اسم او در اسم شرکت قید شده است در مقابل اشخاص ثالث ، حکم شریک ضامن در شرکت تضامنی را خواهد داشت.

–    سهم الشرکهء شرکاء نمی تواند به شکل اوراق تجارتی قابل انتقال اعم از با اسم یا بی اسم و غیره درآید. سهم الشرکه را نمی توان منتقل به غیر نمود مگر با رضایت شرکایی که لااقل سه چهارم سرمایهء شرکت متعلق به آنها بوده و اکثریت عددی نیز داشته باشند.

–       انتقال سهم الشرکه به عمل نخواهد آمد مگر به موجب سند رسمی

–    شرکت با مسئولیت محدود به وسیله یک یا چند نفر مدیر موظف یا غیر موظف که از بین شرکاء یا از خارج برای مدت محدود یا نامحدود معین می شوند، اداره می گردد.

–    مدیران شرکت کلیه اختیارات لازمه را برای نمایندگی و اداره شرکت خواهند داشت( مگر اینکه در اساسنامه به نحو دیگری مقرر شده باشد). هر قراردادی راجع به محدود کردن اختیارات مدیران که در اساسنامه به آن تصریح نشده باشد، در مقابل اشخاص ثالث باطل و کان لم یکن می باشد.

–    هریک از شرکاء به نسبت سهمی که در شرکت دارند دارای حق رأی خواهند بود مگر اینکه در اساسنامه ترتیب دیگری مقرر شده باشد.

–       در هیچ مورد اکثریت شرکاء نمی توانند شریکی را مجبور به ازدیاد سهم الشرکهء خود کنند.

–    هر تغییری راجع به اساسنامه باید بوسیلهء اکثریت عددی شرکایی که لااقل سه چهارم سرمایه را نیز دارا باشند به عمل آید مگر اینکه در اساسنامه اکثریت دیگری مقرر شده باشد.

–       شرکت با مسئولیت محدود در موارد ذیل منحل می شود:

الف- در صورت تصمیم عده ای از شرکاء که سهم الشرکهء آنها بیش از نصف سرمایهء شرکت باشد.

ب- در صورت فوت یکی از شرکاء ( اگر دراساسنامه پیش بینی شده باشد.)

پ- در صورتی که به واسطهء ضررهای وارده ، نصف سرمایه شرکت از بین رفته و یکی از شرکاء تقاضای انحلال کرده و محکمه دلائل او را موجه دیده و سایر شرکا حاضر نباشند سهمی را که در صورت انحلال به او تعلق می گیرد، پرداخته و او را ازشرکت خارج کنند.

پ – شرکت تضامنی:

شرکت تضامنی شرکتی است که تحت  اسم مخصوصی برای امورتجارتی بین دو یا چند نفر با مسئولیت تضامنی  تشکیل می شود. عمدتاً برای افزایش سرمایه است نه برای پتانسیل های تخصصی.

–    در اسم شرکت تضامنی باید عبارت “شرکت تضامنی” و لااقل اسم یک نفر از شرکاء ذکر شود. در صورتی که اسم شرکت مشتمل بر اسامی تمام شرکاء نباشد باید بعد از اسم شریک یا شرکائی که ذکر شده است ، عبارتی از قبیل       ( و شرکا ) یا ( و برادران ) قید شود.

–       در شرکت تضامنی هیچک از شرکاء نمی تواند سهم خود را به دیگری منتقل کند مگر با رضایت تمام شرکاء.

–    هیچ شریکی نمی تواند بدون رضایت سایر شرکاء (به حساب شخصی خود یا به حساب شخص ثالث) ، تجارتی از نوع تجارت شرکت نموده و یا به عنوان شریک ضامن یا شریک با مسئولیت محدود در شرکتی دیگر که نظیر آن تجارت را دارد داخل شود.

–    هر کس به عنوان شریک ضامن در شرکت تضامنی موجود، داخل شود، متضامناً با سایر شرکاء مسئول قروضی خواهد بود که شرکت قبل از ورود او داشته ، اعم از اینکه در اسم شرکت تغییری داده شده یا نشده باشد.

–       طلبکاران شخصی شرکاء حق ندارند طلب خود را از دارائی شرکت تأمین یا وصول کنند ولی میتوانند نسبت به سهمیه مدیون خود از منافع  شرکت ، سهمی را که  در صورت انحلال شرکت ممکن است  به مدیون مزبور تعلق گیرد ، پرداخته و هر اقدام قانونی که مقتضی باشد به عمل آورند.

–       مدیریت بعهدهء شرکاست و از بین آنها یکنفر بمنظور ادارهء شرکت انتخاب میشود.

–    این نوع شرکت ها غالباً برای امور بازرگانی و خرید مصالح تأسیس می شوند بنابراین تعهد افراد و ریسک پذیری آنها زیاد است لذا شرکاء باید همگی در امور شرکت دخالت مستقیم داشته باشند.

–    اگر دارایی شرکت برای پرداخت قروض و بدهی ها کافی نباشد ، هریک از شرکاء بصورت تضامنی مسئول پرداخت تمام قروض می باشد.

ت – شرکت مختلط غیر سهامی:

ترکیبی است از شرکت تضامنی و مسئولیت محدود بدینصورت که بعضی از شرکاء مسئولیت تضامنی دارند و اداره و مدیریت شرکت را بعهده میگیرند و بعضی از شرکاء با مسئولیت محدود ، نقشی در مدیریت نداشته و بیشتر به امور تخصصی و غیر مدیریتی می پردازند.

از مزایای این گونه شرکت ها اینست که شرکای ضامن ، می توانند با مسئولیت محدود برای شرکای جدید جذب سرمایه و اعتبار نمایند . در هریک از انواع شرکت های تضامنی ، مسئولیت محدود و مختلط ، انتقال مالکیت سرمایهء یک شرکت به غیر، بدون اجازهء شرکاء میسّر نمیباشد و در صورت فوت یکی از شرکاء ، شرکای دیگرسهم وی را خریداری می نمایند.

ث – شرکت مختلط سهامی:

شرکتی است که تحت نام خاصی ، بین کلیهء شرکای سهامی و یک یا چند نفر شریک و ضامن تشکیل میشود. سرمایهء شرکای سهامی ، بصورت سهام است و مسئولیت آنها به میزان سهامشان. سرمایهء شرکای ضامن بصورت غیر سهامی است و در مقابل دیون و تعهدات ، مسئولیت تضامنی دارند. البته مدیریت شرکت ( مدیر و شریک ) ضامن اصلی محسوب میشود.

ج – شرکت نسبی:

این شرکت بین دو یا چند نفر تشکیل شده و مسئولیت هریک از شرکاء به نسبت سرمایه ای که در شرکت گذاشته می باشد. این شرکت شبیه شرکتهای تضامنی است با این تفاوت که مسئولیت تضامنی هر شخص به اندازهء سرمایهء وی است.

– سهام :

سهام قسمتی از سرمایه شرکت است که  مشخص کننده میزان مشارکت و تعهدات و منافع صاحب آن در شرکت می باشد. ورقه سهام ، سند قابل معامله ایست که ممکن است با نام یا بی نام باشد. مبلغ واقعی یک سهم ممکن است براساس شرایط اقتصادی تغییر کند. اوراق سهام متحّدالشکل و چاپی و دارای شماره ترتیب بوده و به امضاء لااقل دو نفر که به موجب مقررات اساسنامه تعیین می شوند، می رسد. در ورقه سهام نکات زیر باید قید شود :

–       نام شرکت و شماره ثبت آن در دفتر ثبت شرکتها

–       مبلغ سرمایهء ثبت شده و مقدار پرداخت شدهء آن

–       تعیین نوع سهم

–       مبلغ اسمی سهم و مقدار پرداخت شدهء آن به حروف و به عدد

–       تعداد سهامی که برگه ، نمایندهء آن است.

مجامع عمومی :

مجمع عمومی شرکت ، ازاجتماع صاحبان سهام تشکیل می شود. مقررات مربوط به حضور تعداد لازم سهامداران برای تشکیل مجمع عمومی و آراء لازم جهت اتخاذ تصمیمات در اساسنامه معیّن شده است مگر در مواردی که به موجب قانون تکلیف خاصی برای آن مقرر شده باشد. مجامع عمومی به ترتیب عبارتند از:

الف- مجمع عمومی مؤسّس

ب- مجمع عمومی عادی

ج- مجمع عمومی فوق العاده

– وظایف مجمع عمومی مؤسّس به قرار زیر است:

الف- رسیدگی به گزارش مؤسسّین و تصویب آن

ب- تصویب طرح اساسنامهء شرکت و در صورت لزوم اصلاح آن

پ- انتخاب اولین مدیران، بازرس یا بازرسان شرکت

ت- تعیین روزنامهء کثیرالانتشار که هر گونه دعوت برای سهامداران تا تشکیل اولین مجمع عمومی عادی در آن منتشر خواهد شد.

– مجمع عمومی عادی (سالیانه) :

مجمع عمومی عادی که بطور معمول هرسال یکبار تشکیل میشود و قاعدتأ بر اساس دعوت کتبی هیئت مدیره ، همهء اعضاء درآن شرکت میکنند ، می تواند نسبت به کلیه امور شرکت به جز آنچه که در صلاحیت مجمع عمومی مؤسّس و فوق العاده است تصمیم بگیرد.

–    در مجمع عمومی عادی حضور بیش از نصف اعضایی که حق رأی دارند ضروری است. اگر در این دعوت حدّ نصاب مذکور حاصل نشد ، مجمع برای بار دوم دعوت خواهد شد و با حضور هر عده از صاحبان سهامی که حق رأی دارند رسمیت یافته و اخذ تصمیم خواهد شد. به شرط آن که در دعوت دوم ، نتیجهء دعوت اول قید شده باشد.

–    در مجمع عمومی عادی ، تصمیمات همواره با اکثریت نصف به علاوه یک آراء حاضر در جلسهء رسمی معتبر خواهد بود مگر در مورد انتخاب هیئت مدیره و بازرسان که اکثریت نسبی، کافی خواهد بود.

–    مجمع عمومی عادی باید سالی یکبار در موقعی که در اساسنامه پیش بینی شده است برای رسیدگی به تزارنامه و حساب سود و زیان سال مالی قبل و صورت دارائی و مطالبات و دیون شرکت و صورتحساب دوره عملکرد سالیانه شرکت و رسیدگی به گزارش مدیران و بازرس و سایر امور مربوط به حسابهای مالی ، تشکیل شود.

–    در کلیه موارد دعوت صاحبان سهام برای تشکیل مجامع عمومی باید از طریق نشر آگهی در روزنامه کثیرالانتشاری که آگهی های مربوط به شرکت در آن منتشر می گردد به عمل آید. فاصله بین نشر دعوت نامه مجمع عمومی و تاریخ تشکیل آن حداقل ده روز و حداکثر چهل روز خواهد بود. در آگهی دعوت صاحبان سهام برای تشکیل مجمع عمومی، دستورجلسه و تاریخ و محل تشکیل مجمع با قید ساعت و نشانی کامل باید قید شود.

–    ازمهمترین وظایف مجمع عمومی، انتخاب اعضای هیئت مدیره است که معمولاً برای دو یا سه سال (طبق اساسنامه) مدیریت شرکت را بعهده میگیرند وهمچنین انتخاب بازرس یا بازرسان که سالی یکبار انجام میشود. رأی گیری بطورکتبی ومخفی انجام میشود و هیئت رئیسهء مجمع که متشکل از رئیس سنّی مجمع ، دو نفر ناظر جلسه ویکنفر منشی میباشد انتخابات را برگزار میکنند و بازرسین هم نظارت می نمایند. البته درمجامع عمومی عادی و فوق العاده ، یک یا چند نماینده هم از طرف ادارهء کاروتأمین اجتماعی حضوردارند وصحّت جلسهء مجمع را کنترل میکنند.

اعضای هیئت مدیره که قاعدتاً تعداد آنها فرد ( ۷،۵،۳ نفر) میباشد ، پس از کسب آراء ، با رأی گیری مخفی بین خود یک نفر را بعنوان رئیس ، یکنفر نایب رئیس و یکنفر خزانه دار انتخاب میکنند. همچنین هیئت مدیره یکنفر را به عنوان مدیرعامل برای انجام امور جاری شرکت از بین خود یا از بین  اعضای دیگر شرکت یا از خارج از شرکت انتخاب میکنند که معمولاً بصورت تمام وقت و با دریافت حقوق انجام وظیفه خواهد کرد.

صاحبان امضاء درشرکت ،عمدتاً رئیس هیئت مدیره بعلاوهء خزانه دار یا مدیرعامل میباشند که نام و سمت آنها باید حتماً درآگهی تأسیس ویا آگهیهای اعلام تغییرات ، به اطلاع همگان رسیده باشد.

– مجمع عمومی فوق العاده:

این مجمع برای تصمیم گیریهای خاص مانند تغییرواصلاح اساسنامه ، انحلال شرکت وتعیین اعضای هیئت تسویه ، رسیدگی به تخلفات هیئت مدیره ،عزل انفرادی یا گروهی اعضای هیئت مدیره ، ترمیم و تکمیل اعضای هیئت مدیره و نظایر آن تشکیل میشود.

شرط تشکیل این مجمع ، طبق اساسنامه ، دعوت هیئت مدیره یا بازرسان از همهء اعضای شرکت یا درخواست کتبی یک سوم سهامداران شرکت میباشد. نوبت اول آن در صورت حضور حداقل دو سوم اعضاء و نوبت دوم آن بفاصلهء ۱۵ روز، با حضور یک سوم اعضاء ، رسمیت می یابد. تصمیمات نوبت اول و دوم ، با رأی مثبت سه چهارم آرای حاضرین درآن  جلسه قابل قبول است.

– شرایط احراز صلاحیت شرکت پیمانکاری:

شرکت های پیمانکاری ( و خدمات فنی و مشاور) از نوع تخصصی است و در آنها حاکمیت سرمایه ملاک نیست بنابراین تأسیس شرکتهایی مانند: با مسئولیت محدود ، سهامی خاص ومختلط غیرسهامی برای عملیات ساختمانی و اجرای پروژه های عمرانی مناسب تر می باشد. طبق آیین نامه ، شرکتی به عنوان  پیمانکاری ، تشخیص صلاحیت و تعیین گروه و رتبه میشود که دارای شرایط زیر باشد:

۱-     به منظور اجرای عملیات ساختمانی، تأسیساتی و تجهیزاتی، طبق قوانین جمهوری اسلامی ایران تأسیس شده و به ثبت رسیده باشد.

۲-     شرکت از نوع سهامی خاص بوده و کلیه سهام آن با نام باشد.

۳-     کلیه سهام آن متعلق به اشخاص حقیقی ایرانی باشد.

۴-     هیچکدام از سهامداران شرکت، در شرکت پیمانکاری دیگر سهامدار نباشند.

۵-   تعداد سهامداران و میزان سهام هریک و هیئت مدیره و مدیرعامل (که مناسب با کارآئی اعضا در شرکت برحسب تجربه و تحصیلات آنها تعیین می گردد) طبق ضوابط آئین نامه و جداول پیوست آن باشد.

۶-   کلیه سهامداران باید دارای تخصصهای مورد نیاز شرکت (مشروح در جدولهای پیوست آئین نامه) بوده و به طور تمام وقت در شرکت شاغل باشند.

۷-   اعضای هیئت مدیره و مدیرعامل (به شرح مندرج در جداول پیوست آئین نامه) از میان سهامدارانی که تجربه و تحصیلات بالاتری نسبت به سایر سهامداران دارند ، انتخاب شده باشند.

۸-   شرکت یا مدیران یا شرکای آن مشمول ممنوعیت مقرردراصل ۱۴۱ قانون اساسی جمهوی اسلامی ایران و قانون منع مداخله کارکنان دولت درمعاملات دولتی مصوب دیماه ۱۳۳۷ وسایر قوانینی که چنین ممنوعیتهائی را مقررمی نماید ، نباشند.

۹-   هیچکدام از سهامداران شرکت ، درشرکتها و مؤسسات مهندسین مشاور و سازمانهائی که این قبیل خدمات را انجام   می دهند سهامدار نباشند.

۱۰-  سهامداران شرکتهای پیمانکاریی که قراردادی با دولت داشته اند و در آن زمان که سهامدار شرکت بوده اند از پیمانکار خلع ید شده باشد، تا دو سال بعد از تاریخ خلع ید نباید در شرکت متقاضی تشخیص صلاحیت، سهامدار باشند.

۱۱-  اشخاصی که به نحوی در رابطه با اجرای ماده ۴۹ قانون اساسی محکومیت یافته اند (در مدت محرومیت قانونی) در شرکت متقاضی تشخیص صلاحیت ، سهامدار نباشند.

تبصره: هر گاه شرکتی طبق آئین نامه، احراز صلاحیت نموده و گروه و رتبه آن تعیین شده باشد و یکی از شرایط  فوق را از دست دهد ، صلاحیت و گروه و رتبه آن شرکت با رعایت سایر مواد این آئین نامه ، معلّق می گردد.

–  تعیین گروه و رتبه شرکتهای پیمانکاری :

الف- تعیین گروه و رتبه شرکتهای پیمانکاری مناسب برای پروژه های کوچک و متوسط

رشته ابنیه شامل گروههای۴ , ۵

رشته سیویل شامل گروههای ۳ , ۴

ب- تعیین گروه و رتبه شرکتهای پیمانکاری متناسب با پروژه های بزرگ

رشته ابنیه شامل گروههای ۱ , ۲ , ۳

رشته سیویل شامل گروههای۱ , ۲

 

انواع قراردادها(پیمان ها):

پروژه های ساختمانی ، حاصل همکاری کارفرما ، مشاور و پیمانکار است که در پروژه های دولتی همهء آنها باید دارای شخصیت حقوقی (سازمان ، شرکت های مشاور و پیمانکاری) باشند و بین آنها روابط مشخص و تعریف شده ای وجود داشته باشد که معمولاً سازمان برنامه و بودجه ( معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری) قراردادهایی را بصورت تیپ برای آنها تنظیم و ارائه میکند.

قرارداد (پیمان) هایی که بین کارفرما و پیمانکار منعقد میگردد بدلیل وسعت و پیچیدگی و مبلغ از اهمیت ویژه ای برخوردارند بنابراین در صنعت ساختمان انواع مختلفی دارند که در ادامه برخی از آنها توضیح داده شده است:

۱- پیمان های با تعیین پیمانکار عمومی :

در این روش ، بین کارفرما و پیمانکار که از طریق مناقصه انتخاب میشود ، یکی از پیمان های زیر منعقد میگردد:

الف- قرارداد بر اساس قیمت واحد کار( فهرست بهایی ) ( قیمت جزء )

ب-  قرارداد بر اساس قیمت کل کار

پ-  قرارداد بر اساس متر مربع زیربنا

ت-  قرارداد بر اساس تأمین مخارج (هزینه ها) بعلاوهء حق الزحمه

۲- پیمان های امانی

۳- پیمان طرح و اجرا

۴- پیمان دستمزدی

۵- پیمان مدیریت

۶- پیمان های خاص ( گلوبال  Global)

 

۱– پیمان های با تعیین پیمانکار عمومی

– قرارداد بر اساس قیمت واحد کار: اکثر پیمان های دولتی منعقده با پیمانکارانی که از طریق مناقصه انتخاب میشوند ، به این روش میباشد . در این روش ، آیتم های کاری ، مشخصات و قیمت های آنها طبق واحدهای کاردر دفترچه ای بنام “فهرست بها” در رشته های ابنیه ، تأسیسات مکانیکی، تأسیسات برقی ، …. توسط  سازمان برنامه و بودجه  مشخص شده و پیمانکار، مقادیرکارهایی را که انجام میدهد بصورت ماهانه درصورت وضعیت آورده و بر اساس قیمت مشخص شده در فهرست بها برای هر آیتم ، بهای کارها را بعلاوهء ضرایب تعیین شده در پیمان از کارفرما دریافت میکند.

مزایا : ۱- امکان تغییر در مقادیر کار ( حداکثر ۲۵%+_) و مشخصات مصالح و نقشه ها در حین اجرا وجود دارد.

۲- حتی اگر مقادیر کار بطور کامل مشخص نباشد ، امکان انعقاد پیمان وجود دارد.

۳- با توجه به موارد فوق ، اگر در هنگام تهیهء متره و برآورد دقت نشده باشد، اشتباهات درحین اجرای پروژه قابل                                                                                                                                                                                       اصلاح است.

معایب : ۱- قیمت نهایی اجرای پروژه ، در ابتدا مشخص نیست.

۲- هزینهء نظارت برای کنترل کیفیت و کمیت ( بررسی صورت وضعیت ها و… ) اجراء زیاد میباشد.

۳- بدلیل امکان افزایش قیمت ها ، ریسک زیادی متوجه کارفرما میباشد.

۴- مدت اجرای پروژه ممکن است افزایش یابد که موجب افزایش سه مورد بالا نیز میگردد.

–  قرارداد بر اساس قیمت کل کار(مقطوع): در این پیمان ، کارهای معینی که ممکن است شامل کل پروژه یا قسمتهایی از آن باشد، قابل اجراست. پیمانکار موظف است که اجرای پروژه را بطور دقیق و مطابق با مشخصات نقشه ها و بر اساس اسناد منضم به پیمان انجام دهد.کارفرما و پیمانکار ابتدا کلیه هزینه های اجرایی را بطور دقیق و کامل برآورد نموده و بر اساس آن اقدام به عقد پیمان مینمایند. این نوع قرارداد برای پروژه هایی که مشخصات و نقشه های آنها کامل وآماده بوده و نیاز به تغییر درمشخصات کار نباشد وهمچنین در پروژه هایی که ابهامی درمشخصات و مقدارکار وجود ندارد مناسب است. در این پیمان ، پرداخت ها بر اساس پیشرفت فیزیکی کار است و نحوهء پرداخت در اسناد پیمان مشخص شده است.مثلاً ۲۰% پس از اجرای فنداسیون ، ۲۵% پس از انجام سفتکاری ، ۱۵% بعد از انجام بخش اول تأسیسات مکانیکی و برقی ،…

مزایا : ۱- روشن و مشخص بودن قیمت نهایی اجرای پروژه و حداقل ریسک برای کارفرما

۲- پرداخت ها و مقررات مالی  پیچیده نیست لذا هزینه های نظارت کاهش می یابد.

۳- در برآورد مقادیر کارهای انجام شده نیازی به دقت وجود ندارد.

معایب : ۱- چون عقد چنین قراردادی منوط به آماده و دقیق بودن کلیهء نقشه های اجرایی است ، زمان مراحل قبل از عقد پیمان طولانی است.

۲- امکان بوجود آمدن اشکال دربه روز کردن قیمت ها ( تعدیل آحاد بها ) برای قراردادهای طولانی با توجه به تغییر قیمت ها در طول زمان اجرا و در نتیجه ریسک بالا برای پیمانکار

۳- عدم امکان تغییر مقادیر کار و مشخصات نقشه های ابلاغ شده و پرداخت ها

 

–  قرارداد بر اساس مترمربع زیربنا : این نوع پیمان شبیه قرارداد قیمت مقطوع میباشد با این تفاوت که کل مبلغ و میزان قطعی کار معلوم نیست و پرداختها پس از مساحی ( متراژ) کار انجام شده و بر اساس قیمت پایهء هر متر مربع محاسبه و انجام میشود. نقشه ها و مشخصات فیزیکی پروژه دقیقاً معلوم شده و منضم به اسناد پیمان است که به امضای طرفین قرارداد رسیده است. این نوع پیمان بیشتر در بخش خصوصی مورد استفاده قرار میگیرد ، البته اخیراً بسیاری از پروژه های دولتی نیز با این نوع پیمان انجام میشود.

– قرارداد بر اساس تأمین مخارج (هزینه ها) بعلاوهء حق الزحمه : این پیمان از طریق مذاکره بین کارفرما و پیمانکار انجام میگیرد و از نوع توافقی میباشد. بدلایل زیر این نوع پیمان منعقد میگردد:

۱- در صورتی که پیمانکار خاصی برای پروژه در نظر گرفته شده باشد .

۲- تهیه نقشه های اجرایی و تعیین مشخصات کامل پروژه در شروع کار امکانپذیر نباشد لذا تغییرات زیادی در حین اجرا محتمل باشد.

۳- پروژه هایی که سرعت زیاد در اجرای کار لازم باشد.

۴- پروژه هایی که تأمین اعتبار مورد نیاز آن امکانپذیر نباشد بنابراین احتمال توقف های مکرر در کار وجود داشته باشد.

۵- پروژه هایی که ماهیت اجرایی آنها قابل پیش بینی نباشد مانند بسیاری از پروژه های مرمت و بازسازی.

۶- پروژه هایی که دارای کاربری مخصوص میباشند و نیاز به اجرای ویژه دارند. چون در این نوع پیمانها بروز ابهامات برای طرفین قرارداد محتمل است لذا شفاف نمودن روابط طرفین لازم و ضروری است.

این پیمان انواع مختلفی دارد که ممکن است بر اساس شرایط پروژه ، یکی از انواع آنها بین کارفرما و پیمانکار منعقد گردد:

هزینه بعلاوهء درصدی از مخارج

– هزینه بعلاوهء دستمزد ثابت

– هزینه بعلاوهء حق الزحمهء مشروط

۲- پیمان های امانی

معمولاً در پروژه های کوچک که نیاز به اتمام سریع آن میباشد از این نوع روش استفاده میشود. در روش امانی ، هیچ قراردادی با پیمانکار خارجی منعقد نمیشود و کارفرما مسئولیت اجرای پروژه را بعهده میگیرد. در اینصورت ، مواد و مصالح و ماشین آلات مورد نیاز را تأمین نموده و مدیریت اجرا را هم انجام میدهد.

در این نوع پیمانها ، کارفرما و پیمانکار اشخاص حقوقی هستند ولی مناقصه ای برگزار نمیگردد بنابراین در وقت و هزینه  صرفه جویی میشود و مشاور نقش کمی ایفا میکند.

در داخل دستگاه اجرایی ( کارفرما) واحدی بنام “واحد امانی” تأسیس میشود که ادارهء آن را فردی از طرف سازمان بعهده میگیرد و با سازماندهی تشکیلات کارگاه ، اقدام به عملیات اجرایی طرح مینماید.

کلیه هزینه هایی که واحد امانی میکند ، بطور مستقیم از طرف کارفرما یا دستگاه اجرایی پرداخت میشود و مدیر واحد امانی ، از هزینه های انجام شده نفعی نمی برد چون فقط از دستگاه اجرایی حقوق میگیرد.

 

۳- پیمان طرح و اجرا

در این روش ، کارفرما با یک قرارداد واحد ، طراحی و اجرای عملیات پروژه را بطور یکجا واگذار میکند. این روش مانند روش اول ( تعیین پیمانکار عمومی ) است با این تفاوت که پیمانکار، مسئول طراحی هم میباشد و در واقع مشاور و پیمانکار با هم ادغام شده و مسئولیت مشاور نیز بعهدهء پیمانکار است.

در این روش سرعت کار بالا میرود و بسیاری از هزینه ها کاسته شده و از اختلافاتی که معمولاً بین مشاور، پیمانکار و کارفرما رایج است ، جلوگیری میشود.

۴- پیمان دستمزدی

پیمانی است که در آن تهیهء تمام مصالح مورد نیاز پروژه بعهدهء کارفرماست و فقط اجرای عملیات به پیمانکار واگذار میشود بنابراین بابت اجرای عملیات فقط دستمرد دریافت می دارد. البته در اغلب این پیمان ها ، استخدام کارگران اعم از فنی و ساده وتهیهء ابزار، وسایل و ماشین آلات بعهدهء پیمانکار است. این پیمان در پروژه هایی که میزان و نوع مصالح نامعلوم است و امکان تغییر در آنها وجود دارد کاربرد دارد.

معایب : ۱- از نظر پیمانکار، تأخیر در تهیهء مصالح مورد نیاز توسط کارفرماست که معمولاً پیش آمده و موجب بیکاری عوامل اجرایی شده و مشکلات فراوانی را برای پیمانکاربوجود می آورد.

۲- از نظر کارفرما ، حیف و میل مصالح و لوازم تحویلی به کارگاه است چون هزینهء خرید مصالح با پیمانکار نیست لذا پیمانکار انگیزه ای برای حفاظت از آنها در کارگاه ندارد.

۳- هزینه های مربوط به بیمه های تأمین اجتماعی به میزان ۸% فقط بعهدهء کارفرماست .

مزایا : ۱- از نظر پیمانکار، میزان کم سرمایهء مورد نیاز برای انجام کار است که بهمین دلیل پیمانکاراز افزایش قیمتها ، مشکلات مالی کارفرما (تعلیق کار و بیکاری ) و مسائلی نظیر آن که به سرمایهء پیمانکارمربوط است ، آسیب نمی بیند.

۲- از نظر کارفرما ، قدرت انتخاب مصالح از نظر جنس، نوع و قیمت متناسب با اعتبارات و بودجه است که همین امر زمینهء سوء استفادهء مالی و نیز بکارگیری مصالح با کیفیت پایین توسط پیمانکار را از بین می برد.

۵- پیمان مدیریت

روشی است که در آن ، کارفرما ، شرکت ساختمانی یا شخصی را برای مدیریت پروژه تعیین میکند و برای انجام اینکار، درصدی ( بین ۸ تا ۲۰ درصد یا درصد توافقی دیگر) از هزینه های پروژه را بدلیل تخصص در مدیریت فنی ، به وی پرداخت میکند. این نوع پیمان در پروژه های خاص مناسب میباشد که موارد اجرایی در آنها تا حدودی استثنایی است و نیاز به تخصص ویژهء مدیر پروژه دارد. البته معمولاً مدیر مالی پروژه از طرف کارفرما انتخاب میشود تا نظارت دقیق تری برهزینه ها داشته باشد.

در این روش ، کارفرما سود و هزینه بالاسری به پیمانکار پرداخت نمی کند و فقط  هزینهء تهیه مصالح ، دستمزد عوامل اجرایی ، اجاره یا خرید ماشین آلات را پرداخت میکند بنابراین هزینهء پیمان کاهش می یابد.

۶- پیمان های خاص ( گلوبال Global)

در بسیاری از پروژه ها کارفرما مایل است که بدون دخالت در جزئیات ریز قیمت ها و مسائل اجرایی ، اجرای پروژه را طوری به پیمانکار واگذار کند که مبلغ پیمان بصورت کلی باشد ( بصورت قیمت های واحد و فهرست بهایی نباشد) و پرداخت ها را براساس درصد پیشرفت کار انجام دهد ( مانند بسیاری از پروژه های خطوط لولهء گاز و نفت ) و مداخله ای در مسائل و مشکلات مالی و فنی پیمانکار نداشته باشد ، در نتیجه پیمانکار فقط در فکر اجرای پروژه طبق اسناد پیمان است و کمیت کار برای وی معلوم است و کارفرما هم بدنبال تهیهء اعتبار و بودجه ، متناسب با پیشرفت کار است.

 

 

پیمان

فصل اول- تعاریف

۱- بودجه : عملکرد مالی دولت در یک سال که شامل درآمدها و هزینه ها  می باشد، بودجه نامیده می شود. این درآمد شامل گمرک ، مالیات و صادرات می باشد.

۲- هزینه : به دو صورت عمرانی  و جاری می باشد.

هزینه عمرانی عبارت است از اعتباری که دولت جهت عمران و آبادانی به دستگاههای ذیربط واگذار می نماید.

مراحل مختلف جهت واگذاری اعتبار عمرانی به ترتیب زیر می باشد:

دستگاه بهره بردار (به طور تقریبی برآورد می کند)  سازمان برنامه (بررسی)  شورای اقتصاد (رسیدگی)  هیئت دولت (تصویب)  مجلس (تصویب کلی)  ابلاغ

۳- پیمان و قرارداد: پیمان با پیمانکار و قرارداد با مشاور منعقد می گردد.

۴- مواد پیمان: مواد تشکیل دهنده پیمان عبارتند از:

–       مبلغ

–       مدت

–       تعدیل

–       موضوع پیمان (شامل کارهای اصلی و فرعی)

–       دوره تضمین کارها

–       اسناد و مدارک (نقشه و بخشنامه های سازمان برنامه)

–       نظارت بر اجرای  کارها (نظارت بر حسن انجام کار فیزیکی و نظارت بر امور مالی)

۵- کارفرما : عبارت است از شخصیت حقوقی که یک طرف امضاء کننده پیمان یا قرارداد بوده و اجرای عملیات موضوع پیمان  و قرارداد را به پیمانکار یا مشاور واگذار می نماید. جانشینان و نمایندگان قانونی کارفرما در حکم کارفرما محسوب  می شوند.

۶- پیمانکار: پیمانکار عبارت است از شخصیت حقوقی که طرف دیگر امضا کننده پیمان بوده و اجرای عملیات موضوع آن را به عهده گرفته است. جانشینان و یا نمایندگان قانونی پیمانکار در حکم پیمانکار محسوب می شوند.

۷- مشاور: عبارت است از شخصیت حقوقی امضاء کننده طرف دیگر قرارداد با کارفرما جهت انجام عملیات قید شده در قرارداد.

۸- دستگاه نظارت: دستگاه نظارت عبارت است از شخص یا اداره یا شرکت یا مؤسسه ای که کارفرما به منظور نظارت در اجرای تعهدات پیمانکار، تعیین و به پیمانکار کتباً معرفی می نماید. وظایف دستگاه نظارت عبارت است از:

الف) حسن اجرای کار

ب) صحت عملکرد مالی

۹- ناظر مقیم و حدود اختیارات وی(ماده ۳۳ شرایط عمومی پیمان): ناظر مقیم کسی است که از طرف کارفرما یا دستگاه نظارت برای نظارت مستقیم در اجرای عملیات کارگاه تعیین و کتباً به پیمانکار معرفی می شود و اصولاً مقیم کارگاه خواهد بود. مهندس ناظرمقیم حق دارد با توجه به مفاد پیمان و اسناد ومدارک منضم به آن بنام نمایندهء کارفرما یا دستگاه نظارت،بر اجرای عملیات ، نظارت دقیق به عمل آورده و مصالح مصرفی و کارهای انجام شده را براساس مشخصات و نقشه ها مورد رسیدگی و آزمایش قرار دهد وهر گاه عیب و نقصی در کار مشاهده نماید به پیمانکار دستور رفع آنها را بدهد  ولی به هیچ عنوان حق ندارد از تعهدات پیمانکار بکاهد مگر آنکه دستور کاهش از طرف کارفرما و یا دستگاه نظارت بصورت کتبی تأیید شده باشد. هرگاه بعضی از ماشین آلات یا ابزار کار معیوب بوده و نتوان با استفاده از آنها کار را طبق مشخصات انجام داد ، مهندس مقیم تعویض و تعمیر آنها را از پیمانکار خواهد خواست.

پیمانکار مکلف است دستورات مهندس مقیم را در حدود مفاد این ماده به موقع اجراء بگذارد مگر در مواردی که آنها را برخلاف مواد پیمان و شرایط عمومی و سایر اسناد و مدارک منضم به پیمان تشخیص دهد که در این صورت موظف است بلافاصله به کارفرما یا دستگاه نظارت مراجعه و کسب تکلیف کند و در این موارد نظر کارفرما و یا دستگاه نظارت ملاک خواهد بود.

۱۰- رئیس کارگاه: رئیس کارگاه شخصی است که از طرف پیمانکار به منظور اجرای عملیات موضوع پیمان در کارگاه به کارفرما و یا دستگاه نظارت کتباً معرفی می شود.

۱۱- مبلغ اولیه و مبلغ کل پیمان:

الف) مبلغ اولیه پیمان عبارت است از مبلغ ذکر شده در سطر اول ماده ۴  پیمان و یا به طور کلی مبلغی که در روز عقد پیمان مورد تصویب قرار می گیرد.

ب) مبلغ کل پیمان عبارت است از مبلغ اولیه پیمان به اضافه بهای تغییرات مقادیر کارها و کارهای جدید.

۱۲- کارگاه، محل کار، پای کار: منظوراز کارگاه و محل کار، کلیه اراضی و محلهائیست که عملیات موضوع پیمان در آنها اجراء می شود و یا به منظور اجرای عملیات از آنها به نحوی استفاده می شود و منظوراز پای کار محوطه ای از داخل کارگاه است که پیمانکار در آن وسایل ، ساختمانها و یا مصالحی دارد.

۱۳- کارهای فرعی: مراد از کارهای فرعی ، کلیه عملیاتی است که به منظور اجراء و نگهداری عملیات موضوع پیمان ضروری است ولی جز کارهای اصلی پیمان محسوب نمی گردد.

۱۴- قیمت جدید: عبارت است از یک نوع ردیف کاری که قیمت آن در دفترچه فهرست بهاء موجود نیست.

۱۵- تعلیق کار: عبارت است از تعطیل موقت کار توسط کارفرما که به دو صورت می باشد:

الف) تعلیق تا سه ماه

ب) تعلیق مازاد بر سه ماه

۱۶- دفترچه فهرست بها: عبارت است از جزوه ای که در آن مشخصات کار و قیمت واحد کار در تهران معیّن شده است. در تهیهء فهرست بهاء کلیهء آیتم ها توسط دفتر فنی سازمان برنامه و بودجه به روش مترهء باز تجزیه بهاء شده و قیمت واحد بدست آمده در فهرست بهاء گنجانده شده است.

۱۷- دفترچه شرایط عمومی پیمان: این جزوه که جزء اسناد و مدارک پیمان است، وظایف حقوقی و مالی طرفین پیمان را مشخص می نماید و شامل مجموعه قوانینی است که بصورت تیپ توسط معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی (سازمان برنامه و بودجه) تهیه و به اسناد پیمان منضم میگردد.

۱۸- دفترچه مشخصات فنی پیمان و نقشه ها: این جزوه هم جزء اسناد و مدارک پیمان می باشد و در آن بخشی از شرایط فنی منعکس است که شامل نوع مصالح و نحوه بکار بردن مصالح ، نحوه نگهداری مصالح و کلیه نقشه ها و دستور کارها    می باشد.

۱۹- دفترچه شرایط خصوصی پیمان: این دفترچه عبارت است از جزوه ای شامل ضوابطی غیر از آنچه در دفترچه شرایط عمومی پیمان و دفترچه مشخصات فنی منعکس است و با توافق کارفرما و پیمانکار به دفترچه عمومی پیمان اضافه می شود.

۲۰- صورت وضعیت موقت ماهانه: در هنگام اجرای پروژه ، در آخر هر ماه شمسی، پیمانکار، وضعیت کلیه کارهائی را که از شروع پیمان تا آن تاریخ انجام داده و همچنین وضعیت مصالح و تدارکات لازم برای اجرای پیمان را که در پای کار موجود می باشد، تعیین و براساس نرخهای منضم به پیمان تقویم می کند. صورت وضعیتهای موقت ماهیانه که بدین ترتیب تنظیم گردیده و پس از بررسی و کنترل و تأیید کمیت و کیفیت آن توسط دستگاه نظارت مقیم، دارای امضای نماینده پیمانکار و دستگاه نظارت می باشد، بعد از بررسی نهایی و اعمال ضوابط و بخشنامه های جدید و … توسط کارشناسان دفتر مرکزی مشاور، تا آخر روز دهم ماه بعد به کارفرما تسلیم می شود. کارفرما نیز پس از ده روز (برای بررسی و اعمال کسورات قانونی ) مبلغ صورت وضعیت را بصورت چک به پیمانکار پرداخت میکند.

۲۱- صورت وضعیت ماقبل قطعی: چون تهیهء صورت وضعیت قطعی و رسیدگی به آن و تکمیل اسناد و مدارک و صورتجلسات مربوطه ، مدت زمان زیادی لازم دارد، باید قبل از صورت وضعیت قطعی ، یک صورت وضعیت تا حدودی واقعی شامل کلیه عملیات از اول تا آخر پروژه تهیه شود که مبلغ آن نزدیک به صورت وضعیت قطعی باشد.

۲۲- صورت وضعیت قطعی: پیمانکار باید به محض آن که تحویل موقت کلیه کارها انجام گرفت ، صورت وضعیت قطعی کارهای انجام شده را بدون احتساب مصالح پایکارتهیه و به مشاور ارائه کند. مشاور ظرف مدت سه ماه آنرا مورد رسیدگی قرار داده و جهت تصویب برای کارفرما ارسال مینماید. کارفرما صورت وضعیت را ظرف مدت دو ماه بررسی کرده و نظر نهایی خود را اعلام میدارد.حداکثر جمع مدت اندازه گیری کارها و تهیهء صورت وضعیت قطعی و مهلتی که برای اعتراضات احتمالی پیمانکاردر نظر گرفته شده و بالأخره تصویب صورت وضعیت قطعی نباید از ششماه که شروع آن ، تاریخ رفع نواقص است تجاوز کند. مقادیر و ارقامی که در صورت وضعیت قطعی منظور می شود به تنهائی قاطع خواهد بود و یکی از مآخذ تصفیه قطعی محاسبات قرار خواهد گرفت حتی اگر بین آنها و مقادیر یا ارقامی که در صورت وضعیتهای موقت منظور گردیده ، اختلافی باشد.

اگر پس از تصویب صورت وضعیت قطعی ، پیمانکار بدهکار نباشد، نصف تضمین حسن انجام کار وی آزاد میشود.

۲۳- تحویل موقت: پس از آن که عملیات موضوع پیمان تکمیل گردید و کار آمادهء بهره برداری شد وپیمانکار حداقل نود و هفت درصد عملیات موضوع پیمان را طبق مشخصات و نقشه ها و سایر اسناد ضمیمه پیمان انجام داد، مشروط بر آنکه باقیمانده و یا نقائص کارها مربوط به قسمت عمده ای از یک کار اساسی نبوده و یا به صورتی نباشد که استفاده از کار انجام شده را غیرممکن سازد، میتواند از طریق دستگاه نظارت تقاضای تحویل موقت کرده و نمایندهء خود را برای عضویت در هیأت تحویل معرفی نماید. در صورت تأیید مشاور، کارفرما حداکثر پس از ۲۰ روز برای تحویل گرفتن کار اقدام مینماید.

اعضای هیئت تحویل ، نمایندگان کارفرما،مهندس مشاور وپیمانکار میباشند که اگر پس از بازدید از کار و بررسی نتایج آزمایش ها و … عیب و نقصی مشاهده نکنند ، اقدام به تنظیم صورتمجلس تحویل موقت مینمایند. اما اگر عیب و نقصی مشاهده شود ، لیستی از معایب و کارهای ناتمام تهیه شده و ضمن تعیین زمان برای رفع آنها ، به صورتمجلس منضم میگردد. پس از اعلام رفع نقص توسط پیمانکار، بازدید مجدد انجام و صورتمجلس تأیید شدهء تحویل موقت برای کارفرما ارسال میشود که تاریخ آن ، زمان شروع دورهء تضمین میباشد. پیمانکار مکلّف است مازاد مصالح ، تجهیزات ، تأسیسات ، ماشین آلات وسایر دارائی های خود را ظرف مدت مناسبی از کارگاه خارج نموده و ساختمانها و تأسیسات موقت را که برای اجرای کار ساخته بود تخریب کرده و محل آنها را تمیز نماید.

۲۴- تحویل قطعی: در پایان دوره تضمین ، کارفرما به تقاضای پیمانکار از کارها بازدید و هرگاه عیب و نقصی که ناشی از کار پیمانکار باشد را مشاهده ننماید ، عملیات موضوع پیمان را از پیمانکار تحویل قطعی خواهد گرفت.

۲۵- دوره تضمین : اگر در دورهء تضمین ( ۱۲ ماه شمسی)، در کار انجام شده توسط پیمانکارعیب و نقصی دیده شود، وی مکلف است آنها را حداکثر ظرف ۱۵ روزبا هزینهء خود رفع نماید درغیراینصورت کارفرما حق دارد عیوب و نواقص را خود رأساً رفع کرده وهزینهء کارها را با ۱۵ درصد اضافه از محل ضمانت نامهء حسن انجام کار پیمانکار برداشت کند.

هزینهء حفاظت ، نگهداری و بهره برداری کارهای تحویل موقت شده در دوره تضمین بعهدهء کارفرما میباشد.

۲۶- حوادث قهری : جنگ اعم از اعلام شده یا نشده ، انقلابها و اعتصابهای عمومی ، شیوع بیماریهای واگیردار، زلزله ، سیل ، آتش سوزیهای دامنه دار ، طوفان و حوادث مشابه خارج از کنترل دو طرف پیمان

۲۷- دستور کار: عبارتست از ابلاغ برای شروع  عملیات اجرایی یا کار جدید از طرف مشاور یا کارفرما که در آن باید موضوع کار، شماره و تاریخ مشخص باشد.

۲۸- صورتجلسه (صورتمجلس ) : عبارتست از تأییدیهء صحّت کیفیت و کمّیت کارهای اجرا شده طبق نقشه ها ودستورکارهای ابلاغ شده به پیمانکار که خصوصأ باید تمام عملیات خاکی و عملیاتی که با خاک یا دیگر مصالح پوشانده میشوند بلافاصله بعد از انجام آنها و قبل از انجام کارهای بعدی صورتجلسه شوند.

 

تعهدات و اختیارات کارفرما

الف- وظایف کارفرما

۱- تهیه زمین: زمین مورد نیاز از یکی از سازمان های دولتی گرفته و یا از اشخاص خریداری می شود.

۲- تهیه اعتبار: پس از پیشنهاد کارفرما و طی مراحل مختلف بررسی ، تصویب کلی توسط مجلس صورت می گیرد و اعتبار مورد نیاز در اختیار کارفرما قرار می گیرد. اعتبار مورد بحث جهت کارهای زیر میباشد:

–       خرید زمین

–       هزینه تهیه طرح (مهندس مشاور)

–       هزینه اجرا (پیمانکار)

–       هزینه خرید انشعابات (برق- گاز- آب و فاضلاب)

۳- انتخاب مهندس مشاور: مهندسین مشاور بر حسب تخصص (مسکن، بیمارستان، هتل، صنعتی، اداری و……) و قدرت کاری، درجه بندی شده اند. کارفرما بر حسب نوع کار و طی مکاتبات و جلساتی که با سازمان برنامه خواهد داشت اقدام به انتخاب یکی از مشاورین می کند.

۴- تصویب مرحله اول (فاز۱) و مرحله دوم (فاز۲)

۵- انتخاب پیمانکاراز طریق مناقصه: بطور کلی معاملاتی که وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی انجام میدهند باید از طریق مناقصه یا مزایده انجام شود. در موقع انتخاب پیمانکار، کارفرما می بایست زمین مورد نظر، اعتبار لازم، نقشه و اسناد مناقصه را تهیه کرده باشد.

پیمانکاران هم مانند مشاوران ، بر حسب میزان سرمایه ، ماشین آلات و لوازم کار، کادر فنی ومتخصص ، سابقه کار و ظرفیت  اجرای  کار رتبه بندی  شده اند . قیمت  پیشنهادی  پیمانکار درمناقصه می تواند حداکثر ۹۹/۹ %  بالاتر از قیمت داده شده توسط مهندس مشاور باشد مگر در حالتی که به صورت ترک مناقصه باشد که در این حالت حدی وجود ندارد. (تا قبل از فهرست بهاء و بخشنامه های سال ۸۸ )

 

اعضای جلسهء مناقصه عبارتند از:

–       نمایندهء حقوقی کارفرما ،نمایندهء مالی (ذیحساب) کارفرما ، نمایندهء فنی کارفرما

–       نمایندهء مهندس مشاور (در صورت تمایل)

–       نمایندهء پیمانکار (در صورت تمایل)

اسناد و مدارک پیشنهاد مناقصه باید بترتیب زیر در پاکت های سه گانه قرار داده شود:

پاکت ” الف” با عنوان ضمانت نامهء شرکت در مناقصه شامل:

–       دعوت نامهء شرکت در مناقصه

–       فرم ضمانت نامهء شرکت در مناقصه

–       موافقت نامهء پیمان و شرایط پیمان شامل دفترچه شرایط عمومی و خصوصی پیمان

–       دفترچه فهرست بهاء و ریز مقادیر کار

–       نقشه های اجرائی کامل کار ودفترچه مشخصات فنی

–       بخشنامه ها و الحاقیه های سازمان برنامه و دولت که اجزای جدانشدنی اسناد مناقصه محسوب میشوند.

–       اساسنامهء شرکت و آگهی تأسیس آن در روزنامهء رسمی

–       کلیه نظرات کارفرما راجع به نحوه کار (جدول زمان بندی).

پاکت “ب” حاوی یک نسخه از اسناد مناقصه شامل:

–       اوراق و جداول مربوط به تجزیه بهاء

–       فرم بیمه نامه ها

–       برآورد اولیه (قیمت پیشنهادی کارفرما)

پاکت “ج” شامل فرم پیشنهاد قیمت پیمانکار (با اضافه یا تخفیف Plus – Minus)

هر یک از پاکت های فوق باید لاک و مهر شده و جمعاً در لفاف یا پاکت لاک و مهر شدهء دیگری گذاشته شده و روی آن نام و نشانی مناقصه گر و ….. نوشته شود.

در پروژه های عمرانی ، انتخاب پیمانکاری که قادر به انجام کار به نحو احسن باشد و کمترین قیمت را پیشنهاد کرده باشد از طریق مناقصه و به یکی از سه روش زیرانجام می شود :

الف- مناقصه آزاد یا نامحدود:

دستگاه مناقصه گذار(کارفرما) با درج موارد زیر در روزنامه های رسمی و کثیرالانتشار آگهی می شود و کلیه شرکتهای واجد شرایط می توانند در مناقصه شرکت کنند:

۱-     ماهیت و نوع پروژه    ۲- محل انجام پروژه                         ۳- مدت اجرای پروژه ، تاریخ شروع و خاتمهء آن

۴- برآورد تقریبی پروژه    ۵- محل دریافت اسناد و سپردهء لازم     ۶- زمان و محل قرائت پیشنهادها

دستگاه مناقصه گذار در تصمیم گیری راجع به پیشنهادهای واصله و انعقاد قرارداد دارای اختیاراتی میباشد و میتواند یک یا تمام پیشنهادها را رد کند .

ب- مناقصه محدود (با دعوت نامه):

در این نوع مناقصه ، مناقصه گذار دعوتنامه های محدودی را شامل شرایط  مناقصه  برای  پیمانکارانی که نام آنها در فهرست واجدین صلاحیت (منتشرشده توسط سازمان برنامه و بودجهء استانها یا کشور) میباشد ارسال میکند. برای بررسی و تشخیص صلاحیت آنها ، کمیسیونی مرکب از سه نفر که از طرف وزیر یا رئیس مؤسسه انتخاب میشود ، تشکیل میشود.

پ- انتخاب پیمانکار به روش ترک تشریفات مناقصه:

در بعضی از پروژه های کوچک ، کارفرما بدون انجام مناقصهء محدود یا نامحدود و بمنظور حذف تشریفات مناقصه و جلوگیری از اتلاف زمان و برای شروع هر چه سریعتر عملیات اجرایی پروژه ، با پیمانکاری که برای کارفرما شناخته شده است و قبلأ کارهایی را به نحو احسن انجام داده است و کارفرما از وی رضایت کامل دارد ، قرارداد منعقد میکند.

۶- تحویل زمین: کارفرما متعهد است کلیه زمینهائی را که برای تأسیس و ایجاد کارگاه و انجام تعهدات موضوع پیمان مورد نیازاست ، بطور بلاعوض در تاریخهائی که در برنامه تفضیلی اجرائی منضم به پیمان پیش بینی شده است ( حداکثر ۳۰ روز پس از تاریخ امضای پیمان )، طبق صورتمجلس هائی تحویل پیمانکار بدهد.

هرگاه کارفرما نتواند زمینهای لازم را در موعدهائی که در برنامه تفضیلی پیش بینی شده است تحویل پیمانکار نماید و مدت تأخیر در تحویل زمین از یک ماه تجاوز کند و بنابر گزارش کتبی دستگاه نظارت ، پیمانکار در سایر قسمتها کار خود را طبق برنامه پیشرفت داده باشد ، کارفرما به منظور جبران خسارت پیمانکار در اثر تأخیر درتحویل زمین ، هزینه های تحمیل شده به پیمانکار را پرداخت میکند .

مدت تأخیر در تحویل زمین هیچگاه و در هیچ مورد از سی درصد مدت پیمان یا شش ماه ( هر کدام کمتر باشد ) نباید تجاوز کند و در صورت تجاوز، پیمانکار حق خواهد داشت انجام کارهای پیش بینی شده در زمینهای تحویل نشده را از تعهدات خود حذف نماید.

۷- رسیدگی به صورت وضعیت موقت کار: همانطور که قبلاً اشاره شد ، صورت وضعیتهای موقت ماهانه که دارای امضا نماینده پیمانکار و دستگاه نظارت  می باشد، توسط دستگاه مزبور تا آخر روز دهم ماه بعد به کارفرما تسلیم می شود. کارفرما پس از رسیدگی از جهت تطبیق ارقام با پیمان ، تصمیمات احتمالی لازم و کسر مبالغ هفتگانه ، تتمه قابل پرداخت به پیمانکار را حداکثر ظرف ده روز ( تا بیستم ماه بعد) با تنظیم سند و امضای آن توسط نماینده مختار پیمانکار با صدور چک به پیمانکار پرداخت خواهد نمود.

کسورات هفتگانهء مورد اشاره ، بصورت زیر می باشد:

–       تخفیف پیمانکار (در صورتی که پیمانکار نسبت به قیمتهای واحد و یا کل کار تخفیفی داده باشد)

–       جمع وجوهی که بابت صورت وضعیت های موقت ماهانهء قبلی به پیمانکار پرداخت شده است.

–       ده درصد بابت کسور وجه الضمان (حسن انجام کار)

–       اقساط پیش پرداخت

–       علی الحساب بیمه ، مالیات و حقوق معادن و عوارض شهرداری و … طبق قوانین

–       اقساط بهای مصالح و لوازم و تجهیزات تحویلی از طرف کارفرما به پیمانکار

–       هر گونه جرائم احتمالی طبق مفاد شرایط عمومی پیمان

–       کسور متفرقه دیگری که بر طبق مفاد شرایط عمومی پیمان به عهده پیمانکار است.

با پرداخت صورت وضعیت موقت ماهانه به شرح بالا ، کلیه کارها و تدارکاتی که در صورت مزبور درج گردیده است به کارفرما تعلق خواهد گرفت و به منظور اجرای بقیه عملیات مورد پیمان ، به رسم امانت  تا موقع تحویل موقت  در اختیار

پیمانکار خواهد بود. نگهداری و حفاظت کارهای انجام یافته و تدارکاتی که بهای آنها پرداخت شده ، بر اساس مفاد پیمان به عهده پیمانکار است.

تبصره : کلیه مقادیر مندرج در صورت وضعیتهای ماهانه و همچنین پرداختهائی که بابت آنها به عمل می آید جنبه موقت و غیرقطعی و علی الحساب دارد و هر نوع اشتباه اندازه گیری و محاسباتی در صورت وضعیتهای بعدی و یا در صورت وضعیت قطعی، اصلاح و رفع خواهد شد. هرگاه به عللی صورت وضعیت ارسالی ناقص باشد یا برخی از ارقام آن مورد اعتراض کارفرما قرار گیرد ، صورت وضعیت برای تصحیح به دستگاه نظارت عودت داده می شود. مدت ضرب الاجل پرداخت مبلغ صورت وضعیت از تاریخی شروع می شود که صورت وضعیت تصحیح شده تسلیم کارفرما شود. در چنین صورتی در مقابل تقاضای پیمانکار، کارفرما می تواند پس از کسر کسورات فوق از مبلغ صورت وضعیت که دستگاه نظارت محاسبه نموده است تا هفتاد درصد آن را به رسم علی الحساب در وجه پیمانکار پرداخت کند و مابقی را پس از اصلاح و امضای صورت وضعیت به او بپردازد.

۸- رسیدگی به صورت وضعیت قطعی: به محض آن که تحویل موقت کلیه کارها انجام گرفت ، دستگاه نظارت (یا جانشین وی) در معیت نماینده پیمانکار اقدام به اندازه گیری و تهیه وضعیت قطعی کارهای انجام شده خواهد کرد. مقادیر و ارقامی که در صورت وضعیت قطعی منظور می شود به تنهائی قاطع خواهد بود و یکی از مآخذ تصفیه قطعی محاسبات قرار خواهد گرفت ولو اینکه بین آنها و مقادیر یا ارقامی که در صورت وضعیتهای موقت منظور گردیده ، اختلافی باشد.

چنانچه پیمانکار نسبت به محاسبه ارقام صورت وضعیت قطعی اعتراضی داشته باشد، حداکثر در مدت دو ماه اعتراضات خود را کتباً تسلیم دستگاه نظارت خواهد نمود و چنانچه پیمانکار ظرف مدت مقرر در بالا نسبت به محاسبه صورت وضعیت قطعی اعتراضی ننماید ، صورت وضعیت مزبور قبول شده تلقی خواهد شد.

تبصره: حداکثر جمع مدت اندازه گیری کارها و تهیه صورت وضعیت قطعی و همچنین مهلتی که برای اعتراضات احتمالی پیمانکاردرنظر گرفته شده ورسیدگی به این اعتراضات وبالاخره تصویب صورت وضعیت قطعی،نباید ازشش ماه تجاوز کند.

در پایان کار، هیچ یک از مصالح و تأسیساتی که به طور موقت برای اجرای عملیات بکار برده شده در صورت وضعیت قطعی منظور نمی شود و متعلق به پیمانکار می باشد مگر در مواردی که خلاف آن در اسناد و مدارک پیمان تصریح شده باشد و یا آن که در صورت اقتضاء برای واگذاری آنها به کارفرما توافق شود.

۹- تعدیل: به خاطر تورمی که هر سال به وجود می آید، پیمانکار می تواند تقاضای تعدیل در مبلغ پیمان بنماید. میزان تورم  که به صورت درصد می باشد توسط سازمان برنامه و بودجه بر اساس آمار بانک مرکزی ابلاغ می شود. برای راحتی کار در برخی از قراردادها به جای در نظر گرفتن تعدیل ، از ضریب انطباق استفاده می شود که به صورت زیر عمل می شود:

– مدت قرارداد کارهائی که تا یکسال است- بدون ضریب انطباق

– مدت قرارداد کارهائی که از یکسال تا دو سال است ، ۷ %

– مدت قرارداد کارهائی که از دو سال تا سه سال است ، ۱۳ %

– مدت قرارداد کارهائی که از سه سال تا چهار سال است ، ۲۰ %

برای کارهائی که بیش از چهار سال است می بایست با سازمان برنامه توافق شود.

۱۰- تحویل موقت : همانطور که قبلاً اشاره شد پس از آن که پیمانکار لااقل ۹۷ % عملیات موضوع پیمان را طبق مشخصات و نقشه ها و سایر اسناد ضمیمه پیمان انجام داد، می تواند از طریق دستگاه نظارت تقاضای تحویل موقت کند و نماینده خود را برای عضویت در کمیسیون تحویل معرفی نماید.

دستگاه نظارت مراتب را مورد رسیدگی قرار داده و در صورت تأیید با تعیین تاریخ آمادگی کار جهت تحویل، تقاضای تشکیل کمیسیون تحویل موقت را از کارفرما می نماید. این کمیسیون مرکب خواهد بود از:

–       از طرف کارفرما ، یک نفر

–       از طرف اداره حسابداری کارفرما ، یک نفر

–       از طرف دستگاه نظارت ، یک نفر

–       از طرف پیمانکار ، یک نفر

کارفرما اعضاء کمیسیون و همچنین تاریخ و محل تشکیل آن را کتباً به اطلاع پیمانکار خواهد رسانید و تا تشکیل کمیسیون تحویل موقت، دستگاه نظارت برنامه ای برای آزمایشهائی که برای عمل تحویل طبق اصول فنی لازم باشد را تهیه و به پیمانکار ابلاغ می کند. آزمایشهای لازم ، با حضور اعضای کمیسیون توسط دستگاه نظارت انجام می شود و تاریخ آن در صورتمجلس تحویل موقت قید می گردد.

کمیسیون تحویل موقت فهرستی از نواقص و معایب کارها و عملیات ناتمام و آزمایشهائی که نتیجهء آن بعداً معلوم           می گردد را تنظیم و ضمیمه صورتمجلس تحویل موقت خواهد نمود و به منظور رفع نواقص و معایب و تکمیل کارهای ناتمام مهلتی برای پیمانکار معیّن کرده و به دستگاه نظارت مأموریت خواهد داد که در رأس مهلت مزبور عملیات را مجدداً بازدید کند و اگر براساس فهرست نواقص فوق الذکر، هیچ گونه عیب و نقص و کار ناتمامی باقی نمانده باشد، صورتمجلس تحویل موقت و گواهی رفع نقایص و معایب و همچنین نتیجه آزمایشهای خواسته شده را که مکمّل آن صورتمجلس است برای کارفرما ارسال نماید تا پس از تصویب او به پیمانکار ابلاغ شود.

پیمانکار موظف است بعد از تحویل موقت ، کلیه ماشین آلات و مصالح اضافی متعلّق به خود را ظرف مدت مناسبی که مورد قبول دستگاه نظارت باشد از محل کار خارج نماید. بعلاوه پیمانکار باید طبق دستور دستگاه نظارت، ساختمان های موقّتی را که جهت اجرای کار ساخته است تخریب نموده و مصالح آن را از محل کار خارج کند و کارگاه را با هزینه خود تمیز کند. هرگاه قسمتی از ساختمانها و تأسیسات موقت پیمانکار مورد احتیاج کارفرما باشد ، قیمت آن با توافق طرفین تعیین و این تأسیسات و ساختمانها به کارفرما فروخته و تحویل خواهد شد.

۱۱- تحویل قطعی کار: در پایان دوره تضمین، کارفرما به تقاضای پیمانکار، اعضای کمیسیون تحویل قطعی و همچنین تاریخ تشکیل کمیسیون را تعیین و به پیمانکار ابلاغ می نماید.

کمیسیون پس از بازدید کارها ،هرگاه عیب و نقصی که ناشی از کار پیمانکار باشد را مشاهده ننماید ، موضوع پیمان را  تحویل قطعی گرفته و بلافاصله صورتمجلس مربوط به آن را تنظیم می نماید و کارفرما تصویب آن را به پیمانکار ابلاغ    می کند. هزینه های بهره برداری و نگهداری عملیات موضوع پیمان به عهده کارفرما می باشد ولی هزینه های ناشی از نقص عمل پیمانکار به عهدهء او می باشد.

۱۲- صورت حساب قطعی و تصفیه حساب پیمانکار: صورت حساب قطعی پیمان عبارت است از مبلغ صورت وضعیت قطعی و مبالغی که بر اساس مواد پیمان و شرایط عمومی و سایر اسناد منضم به پیمان به مبلغ بالا اضافه و یا از آن کسر گردیده است.

صورت حساب قطعی که به ترتیب بالا تنظیم می گردد، مأخذ تصفیه حساب نهائی پیمانکار خواهد بود و پس از امضای آن از طرف کارفرما و پیمانکار، برای طرفین قطعی بوده و هر گونه اعتراضی نسبت به آن بی اثر خواهد بود. هرگاه براساس این صورت حساب قطعی، پیمانکار بستانکار شود، طلب او در مدت یکماه از تاریخ امضای صورت حساب قطعی پرداخت می گردد و به غیر از نصف کسور وجه الضمان که به صورت نقد یا ضمانت نامه تا تحویل قطعی باید نزد کارفرما باقی بماند، سایر ضمانت نامه های پیمانکار از هر قبیل که باشد بلافاصله آزاد می شود.

هرگاه براساس صورت حساب قطعی، پیمانکار مبلغی بدهکار شود مکلّف است  در مدت یک ماه از تاریخ  امضاء ،  طلب کارفرما را بپردازد و اگر در این پرداخت تأخیر نماید و یا استنکاف ورزد، کارفرما حق خواهد داشت بدون احتیاج به انجام تشریفات قضائی طلب خود را از محل ضمانت نامه های پیمانکار و یا دارائی موجود او در کارگاه وصول کند و اگر مبالغ این ضمانت نامه ها یا دارائی مزبور تکافو ننماید، طبق قوانین جاریه کشور از سایر دارائیهای او وصول کند. هرگاه پیمانکار در مهلت مقرر یکماه ، طلب کارفرما را پرداخت کند، به غیر از نصف کسور وجه الضمان که تا تحویل قطعی نزد کارفرما باقی می ماند بقیه ضمانت نامه های او به هر عنوان که باشد بلافاصله از طرف کارفرما آزاد می گردد.

 

ب- اختیارات کارفرما

۱- پیش پرداخت: به منظور تقویت بنیه مالی پیمانکار و تکمیل تجهیزات او جمعاً معادل ۲۰ % مبلغ اولیه پیمان به عنوان پیش پرداخت به شرح زیر توسط کارفرما به پیمانکار پرداخت می شود:

–       قسط اول : معادل ۸ % مبلغ اولیهء پیمان بعد از امضای پیمان و تحویل کارگاه به پیمانکار

–       قسط دوم : معادل ۵/۶ % مبلغ اولیهء پیمان پس از تهیهء حدود ۶۰ % ماشین آلات مورد نیاز اجرای کار و تجهیز کامل کارگاه

–    قسط سوم : معادل ۵/۵ % مبلغ اولیهء پیمان بعد از آن که پیمانکار معادل ۳۰ % مبلغ اولیهء پیمان برطبق صورت وضعیت های موقت ماهانه (بدون احتساب مصالح پای کار) کار را انجام داده باشد.

– نحوه پس گرفتن پیش پرداخت:

از هر صورت وضعیت موقت ماهانه ، درصدی کسر می گردد به  طوری که در آخرین صورت وضعیت ، پیمانکار بابت پیش پرداخت بدهی نداشته باشد. در هنگام پرداخت اولیه ء از پیمانکار به عنوان تضمین، ضمانت نامه گرفته می شود و به مرور که از هرصورت وضعیت مقداری از پیش پرداخت پس گرفته می شود ، ضمانت نامهء پیمانکار نیز آزاد میگردد.

۲- تغییر مقادیر کار: چون مقادیر درج شده در برآورد تهیه شده توسط مشاور(منضم به پیمان ) تخمینی است ، بنابراین درضمن اجرای کار ممکن است تغییر کند که در صورت محاسبهء مشاور و تصویب کارفرما ، به پیمانکار ابلاغ خواهد شد و پیمانکار موظف به انجام کار با نرخ پیمان است ، بشرط آنکه مبلغ این تغییرات در حدود تعیین شدهء زیر باشد:

– مبلغ کارهای اضافه شدهء جدید نباید بیش از ۲۵ % مبلغ اولیهء پیمان باشد. اگر عملیات موضوع پیمان تا حد ۱۲۵ درصد مبلغ اولیهء پیمان انجام شود ولی کارهای اجرا شده قابل بهره برداری نباشد و پیمانکار برای ادامه کار موافقت نکند ، کارفرما طبق ماده ۴۸ به پیمان خاتمه میدهد.

– مبلغ کارهای کسر شده نباید بیش از ۲۵ % مبلغ اولیه پیمان باشد. اگر بیش از آن باشد ، در صورت موافقت پیمانکار ، کار درحد درصد مورد توافق به اتمام میرسد و در غیراینصورت کارفرما پروژه را تحویل میگیرد.

– اضافه یا کسر مقدار کار هریک ازاقلام  کار تا ۱۰ % با دستور مشاورقابل انجام است ولی  مازاد بر آن فقط با اجازهء کارفرما قابل اجراء می باشد.

۳- تغییر مدت پیمان: در موارد زیر دستگاه نظارت با توجه به برنامه تفضیلی اجرائی منضم به پیمان و تغییراتی که ممکن است در آن داده شود، موضوع را مورد مطالعه و رسیدگی قرار داده و در صورتی که پیش آمدن این موارد را مستلزم تغییر مدت پیمان بداند، تغییر مدت پیمان را به کارفرما پیشنهاد و پس از تصویب کارفرما به پیمانکار ابلاغ خواهد نمود.

–       در صورتی که مبلغ پیمان تغییر کند (مقادیر کارها کم شود و یا کارهای جدید به پیمانکار واگذار شود).

–       هرگاه کارفرما در تحویل کارگاه ، ابلاغ دستور کارها یا نقشه ها ومصالحی که تهیهء آنها را بعهده گرفته، تأخیر کند.

–    هرگاه نقشه های تفضیلی اجرائی تمام و یا قسمتی از کارها به دستور کارفرما یا دستگاه نظارت تغییر اساسی کند و اجرای نقشه های جدید تغییر مدت را ایجاب نماید.

–    هر گاه کارفرما نتواند پرداخت صورت وضعیت ها و یا پیش پرداختها و یا به طور کلی تعهدات مالی خود را نسبت به پیمانکار در رأس موعدهای مقرر مندرج در اسناد پیمان انجام دهد .

–       در موارد حوادث قهری و همچنین در موارد مربوط به کشف اشیای عتیقه و آثار تاریخی.

–       در صورتی که کار از طرف کارفرما موقتاً تعلیق یابد.

–       در صورتی که قوانین و مقررات جدیدی وضع شود که در مدت اجرای کار موثر باشد.

–       هرگاه محدودیتهای پیش بینی نشده ای در جهت تهیهء مصالح و تدارکات بوجود آید.

۴- کارهای جدید: چنانچه حین اجرای عملیات موضوع پیمان ، دستگاه نظارت یا کارفرما انجام کارهائی را به پیمانکار ابلاغ نماید که برای آنها قیمتی در فهرست بهاء پیش بینی نشده باشد ، پیمانکار موظف است بلافاصله پس از وصول چنین دستوراتی ، قیمت پیشنهادی خود را همراه با تجزیه قیمت به مشاور ارائه کند . اگر قیمت توافقی بین مشاور و پیمانکار به تأیید کارفرما هم برسد ، ملاک پرداخت خواهد شد. چون این  قیمت های  جدید  بر حسب هزینهء  اجرای  کار در محل اجراء

می باشد ، بنابراین فقط ضریب بالاسری در آن ضرب میشود.

تبصره: جمع بهای کارهائی که مشمول قیمتهای جدید می شود نباید از ده درصد مبلغ اولیهء پیمان تجاوز کند.

۵- تغییر مشخصات نقشه: در صورتی که پیمانکار کارگاه را تجهیز کرده و مشغول کار باشد ، اگر کارفرما تغییراتی در نقشه های اجرائی بدهد می بایست خسارات وارده به پیمانکار را پرداخت نماید. ولی چنانچه تغییراتی بعد از عقد پیمان و قبل از تجهیز کارگاه باشد اشکالی بوجود نمی آید و فقط تغییردر مقادیر و مدت کار به وجود خواهد آمد.

۶- تعلیق دادن کار: تعلیق کار به دو صورت امکانپذیر می باشد:

–    تا سه ماه : کارفرما می تواند  در مدت پیمان ، اجرای کار را موقتاً برای یکبار وحداکثر ۳ ماه معلق نماید  و در این صورت باید مراتب را کتباً با تعیین تاریخ شروع تعلیق ، به پیمانکار اطلاع دهد. در مدت تعلیق ، پیمانکار مکلّف است کلیه کارهای انجام شده و مصالح پای کار و تأسیسات و ساختمانهای موقت کارگاه را براساس پیمان به طور شایسته حفاظت و حراست نماید.

پیمانکار برای هزینه های عمومی و همچنین هزینهء حفاظت و حراست کارگاه ، ماهانه مبلغی  را که در دفتر مشخصات خصوصی تعیین شده است از کارفرما دریافت خواهد کرد.

–    تعلیق مازاد بر سه ماه :  در صورتی که تعلیق بیش از سه ماه ضروری باشد ، کارفرما می تواند با جلب موافقت کتبی پیمانکار، طبق شرایط مندرج در حالت قبل ، مدت تعلیق را فقط سه ماه دیگر افزایش دهد و در صورت عدم موافقت پیمانکار ، پیمان خاتمه یافته تلقی خواهد شد.

۷- خاتمه دادن به پیمان و تعیین تکلیف آن (ماده ۴۸): هر گاه قبل از اینکه ارزش کارهای انجام یافته توسط پیمانکار به هفتاد و پنج درصد مبلغ پیمان رسیده باشد و کارفرما بدون آن که تقصیری متوجه پیمانکار باشد ، بنا به مصلحت خود یا علل دیگر تصمیم به خاتمه دادن پیمان بگیرد، مراتب را کتباً به اطلاع پیمانکار می رساند و در همان اطلاعیه تکلیف کارهائی را که ناتمام ماندن آنها موجب بروز خطر و یا زیان است به طور روشن معیّن می کند. ضمناً مهلتی نیز برای  خاتمه دادن پیمان تعیین می نماید تا پیمانکار بتواند در آن مهلت ، کارگاه را آماده برای تحویل نماید ( این مهلت نباید کمتر از ۱۵ روز باشد). کارفرما در تاریخ خاتمه دادن پیمان ، آن قسمت از کارها را که ناتمام است تحویل قطعی و آن قسمت را که کاملاً پایان یافته است تحویل موقت می گیرد. تضمین قسمت اخیر از کارها در مدت مقرر به عهده پیمانکار است و به این منظور نصف کسور وجه الضمان مربوط به آن کارها تا پایان دوره تضمین همچنان نزد کارفرما باقی می ماند. در مورد کارهای ناتمام چنانچه معایبی در آنها مشاهده شود ، پیمانکار مکلّف است به هزینهء خود در مدت کوتاه و متناسبی که با توافق کارفرما تعیین می شود رفع عیب نماید سپس به نحو فوق تحویل قطعی دهد.

پنج درصد ضمانت نامهء انجام تعهدات و همچنین نصف کسور وجه الضمان مربوط به کارهای پایان یافته و تمام کسور وجه الضمان مربوط به کارهای ناتمام نزد کارفرما می ماند تا پس از تصفیه حساب پیمانکار، آزاد گردد. کارفرما ظرف ده روز از تاریخ اعلام خاتمه دادن پیمان، اقدام به تنظیم صورت وضعیت قطعی می کند و نسبت به مصالح و تدارکات موجود و لوازم و تأسیسات سفارش داده شده و استهلاک و تجهیزات پیمانکار به شرح زیر اقدام می نماید:

–    کلیه مصالح و تدارکات موجود در کارگاه که طبق مشخصات بوده و برای اتمام کامل کار لازم باشد  اندازه گیری شده و بر اساس موازین پیمان و اسناد و مدارک پیوست آن تقویم و در صورت وضعیت قطعی منظور می شود.

–    بهای مصالح و لوازم و تأسیساتی که پیمانکار به منظور اجرای کامل کار سفارش داده ، طبق موازین پیمان برآورد        می شود و مبلغی که از طرف پیمانکار بابت آنها تعهد شده است در مقابل تسلیم سند در صورت وضعیت قطعی منظور می شود و بقیه بهای این مصالح و لوازم تأسیسات و هر نوع تعهد مربوط به آنها به عهده کارفرما خواهد بود.

–    تأسیسات پیمانکار که در کارگاه موجود است طبق نظر کارشناسان در وضع و حالت موجود تقویم و بهای آن به بستانکار حساب پیمانکار منظور می گردد.

–    تعهداتی که پیمانکار در مقابل اشخاص ثالث نموده ( که در اثر خاتمه دادن به پیمان مستلزم پرداخت هزینه و خساراتی از جانب پیمانکار به آن اشخاص باشد ) پس از رسیدگی کارفرما به حساب پیمانکار منظور می شود.

۸- محاسبه و کسر جرائم تأخیر: درپایان کار ، در صورتی که مدت انجام کار بیش از مدت اولیهء پیمان شده باشد ، جرائمی به شرح زیر به پیمانکار تعلق خواهد گرفت:

–    هرگاه جمع مدت تأخیرات کمتراز یک دهم مدت پیمان باشد ، برای هر روز تأخیر یک دو هزارم مبلغ باقیماندهء آن قسمت از کار که در اجرای آن تأخیر شده است.

–       هر گاه جمع مدت تأخیرات از یک دهم مدت پیمان تجاوز نماید، تا یک دهم مدت پیمان طبق بند قبل و برای مازاد بر آن تا یک چهارم مدت پیمان ، دو برابر میزان تعیین شده در بند قبل.

–    هرگاه جمع مدت تأخیرات از یک چهارم مدت پیمان تجاوز نماید، کارفرما با احتساب جرائم مذکوردر بند قبل می تواند پیمان را فسخ کند ولی در صورت ادامه پیمان ، مجموع جرائم تأخیر قابل دریافت از پیمانکار هیچگاه نمی تواند از جمع جریمه مأخوذه بر پایه بند قبل تجاوز کند و مدت اضافه بر یک چهارم مدت پیمان جهت ادامه و انجام کارها بدون جریمه محسوب خواهد شد.

تبصره: مبلغ باقیماندهء کارها که در اجرای آن تأخیر شده ، عبارت است از مبلغ اولیه پیمان به اضافه مبالغ مربوط به کارهای اضافی و جدید ، منهای مبلغ صورت وضعیت مربوط به کارهای انجام یافته تا آخرین روز مدت پیمان.

۹- فسخ پیمان (خلع ید)(ماده ۴۶): در موارد زیر، پیمان از طرف کارفرما قابل فسخ است:

الف) در صورتیکه تأخیرهای ذیل ار ناحیه پیمانکار رخ داده باشد:

–       تأخیر در تحویل گرفتن کارگاه بیش از ۳۰ روز

–       تأخیر در ارائهء برنامه زمانی تفضیلی بیش از نصف مهلت تعیین شده

–       تأخیردر تجهیزوآماده کردن کارگاه برای شروع به کار،بیش از نصف مدت تعیین شده در پیمان برای تجهیز کارگاه

–       تأخیر در شروع عملیات اجرائی ، بیش از یک دهم مدت اولیهء پیمان یا دو ماه ( هرکدام کمتر باشد)

–    تأخیر در اتمام هریک از کارهای پیش بینی شده در برنامه تفضیلی اجرائی بیش از نصف مدت  تعیین شده  در  برنامه زمان بندی برای آن کار

–       تأخیر در اتمام کار به مدت بیش از یک چهارم تمام مدت پیمان.

ب) رها کردن کارگاه بدون سرپرست یا تعطیل کردن کار بدون اجازه کارفرما و بدون علل قهری بیش از ۱۵ روز.

پ) انتقال پیمان به شخص ثالث بدون اجاره کارفرما

ت) عدم توانائی مالی یا فنی پیمانکار برای انجام کار طبق برنامه پیشرفت عملیات به تشخیص دستگاه نظارت.

ث) انحلال شرکت پیمانکار

ج) ورشکستگی پیمانکاریا توقیف ماشین آلات و اموال پیمانکارکه موجب توقف یا کندی پیشرفت کار شود.

چ) عدم اجرای هریک از مواد پیمان و یا عدم انجام دستورات دستگاه نظارت بمنظور رفع نقائص و تجدید و یا اصلاح کارهای انجام شدهء معیوب ، در مهلتی که برای پیمانکار تعیین می کند. در این صورت برای یکبار کارفرما به هر ترتیبی که مقتضی بداند رأساً معایب و نقائص کار را رفع می کند و جمع هزینه های مربوطه را به اضافهء پانزده درصد از اولین پرداخت به پیمانکار کسر می نماید و در صورت تکرار، پیمانکار مشمول موارد فسخ پیمان می شود.

ح) تأخیر بیش از یک ماه در پرداخت دستمزد کارگران برای ماهی که صورت وضعیت موقت آن به پیمانکار پرداخت شده است. در این صورت برای یکبار کارفرما راساً دستمزد کارگران را پرداخت و به اضافه ۱۵% ازاولین پرداخت به پیمانکار کسر می نماید و در صورت تکرار، پیمانکار مشمول موارد فسخ پیمان می باشد.

خ) در صورتی که ثابت شود که پیمانکار به منظور تحصیل پیمان به متصدیان مربوطه حق العمل یا پاداش یا تحف یا هدایائی اعم از نقدی و جنسی داده است و یا آنها و یا واسطه های آنها را در منافع خود سهیم کرده است ، کارفرما حق خواهد داشت پیمان را فسخ نماید.

د) پیمانکار مشمول ممنوعیت قانونی گردد که در این مورد فسخ پیمان حتمی است.

ذ) عدم شروع کار پس از رفع وضعیت قهری

هر گاه کارفرما پیمان را به یکی از علل مشروحه فوق فسخ کند ، مراتب را کتباً به اطلاع پیمانکار می رساند و بدون احتیاج به انجام دادن تشریفات قضائی یا اداری ، مبلغ پنج درصد ضمانت نامه انجام تعهدات و ده درصد کسور وجه الضمان و یا مبلغ ضمانت نامهء مربوط به آن را به سود خود وصول و ضبط می نماید و بلافاصله کارگاه و تأسیسات و مصالح و تجهیزات و وسایل موجود در آن را در اختیار گرفته و برای حفاظت آن اقدام لازم را معمول می دارد. سپس بدون فوت وقت به تهیه صورت وضعیت قطعی از کارهای انجام شده می پردازد.

کارفرما ضمن اعلام فسخ پیمان، از پیمانکار دعوت می کند که برای صورت برداری از کلیه تأسیسات و تجهیزات و مصالح پای کار و تمام آنچه که به پیمانکار تعلق دارد و در کارگاه موجود است ظرف یک هفته نماینده ای معرفی کند. هرگاه نمایندهء پیمانکار در مهلت مقرر حاضر نشود ، کارفرما می تواند برای تأمین دلیل با حضور و امضای رئیس دادگاه محل و یا نمایندهء او صورت برداری مزبور را انجام دهد و صورت فوق برای طرفین قطعی خواهد بود.

آنچه از تأسیسات و تجهیزات و سایر دارائی های پیمانکار در کارگاه موجود باشد که مورد نیاز کارفرما باشد ، به وسیله کارشناس یا کارشناسان منتخب طرفین که ظرف دو هفته از تاریخ صورت برداری باید معرفی شوند، تقویم می گردد. نظر این کارشناسان برای طرفین قطعی است. از مصالح پای کار نیز آنچه طبق مشخصات بوده و برای اتمام کامل کار مورد نیاز باشد را کارفرما قبول می کند و بهای آن را به حساب پیمانکار منظور میدارد.

کارفرما آن بخش از تأسیسات و تجهیزات و دارائی های موجود پیمانکار در کارگاه را که برای اتمام کار احتیاج داشته باشد، به قیمتی که کارشناس تعیین کرده است به تملّک قطعی خود در می آورد و بهای آن را به بستانکار حساب پیمانکار منظور می دارد.

پیمانکار مکلّف است مازاد مصالح و تجهیزات و تأسیسات و سایر دارائی خود را که در کارگاه باقی مانده است، حداکثر ظرف مدت سه ماه از کارگاه خارج نماید والّا کارفرما مخیّر است به هر نوع که مقتضی و صلاح بداند نسبت به مازاد فوق عمل نماید و هزینه های متعلّقه را به بدهی حساب پیمانکار منظور دارد. از تاریخ فسخ پیمان تا تاریخی که صورت برداریها   و تقویم طبق این ماده انجام می شود ، نصف کلیه هزینه های مربوط به نگهداری و حفاظت کارگاه به عهده کارفرما و نصف دیگر به عهده پیمانکار است که به بدهی حساب او منظور می گردد.

 

وظایف مهندس مشاور

الف – جزئیات مربوط به حدود خدمات و شرح وظایف مهندس مشاور

خدماتی که مهندس مشاور باید به موجب شرایط قرارداد درمورد طرح یا طرحهائی که بعداً به مهندس مشاورابلاغ می شود انجام دهد ، در سه مرحلهء اساسی زیر صورت می گیرد:

مرحله اول- مطالعات مقدماتی

مرحله دوم- تهیه طرح و نقشه های اجرائی

مرحله سوم- انجام مناقصه و نظارت

مرحله دوم بعد از مرحله اول و مرحله سوم پس از مرحله دوم انجام خواهد شد. ولی در مورد طرحهای ساده و کوچک ممکن است به دستور کارفرما ، مراحل اول و دوم تؤاماً انجام شود. جزئیات وظایف مراحل سه گانه فوق به شرح زیراست:

مرحله اول ( فاز یک)- مطالعات مقدماتی

مرحله مطالعات مقدماتی شامل اقدامات زیر است : “شناسایی و بررسی، تنظیم طرح و گزارش مقدماتی”

مهندس مشاور باید مقدمتّاً مطالعات لازم را به عمل آورده و از جمله ، بررسیهای زیر را انجام دهد:

۱-     بازدید محلی و در صورت وجود تأسیسات مربوط به طرح ، بررسی تأسیسات موجود.

۲-     مطالعات درباره احتیاجات مربوط به طرح با توجه به شرایط اقتصادی واجتماعی وهمچنین توسعه پیش بینی شده.

۳-     تحقیق درباره مصالح ساختمانی موجود در محل( لوازم و تجهیزات) کارگر و دستمزدها.

۴-     بررسی وسائل حمل و نقل و جاده های منتهی به محل اجراء

۵-     بررسی روشها و استانداردهای ساختمانی متداول در محل

۶-     بررسی محلهای ممکن برای ساختمان بناها و تاسیسات مورد نظر

–  مهندس مشاور در محلهائی که برای ساختمان از طرف کارفرما تصویب و در اختیار گذاشته می شود، در صورتی که لازم بداند ، نقشه توپوگرافی محلهای مخصوص ساختمان ها و تأسیسات مربوطه را به ترتیب زیر تهیه خواهد نمود:

نقشه های توپوگرافی لازم به مقیاس (۱:۵۰۰) تا (۱:۱۰۰۰) با منحنی های تراز مورد لزوم برای طرحهای جامع (ماسترپلان) و نقشه های عملیات خاکی و محوطه سازی (با مراجعه و درخواست مهندس مشاور) توسط سازمان نقشه برداری کشور تهیه و تسلیم مهندس مشاور خواهد شد. پرداخت هزینهء این عملیات به عهده کارفرما میباشد. مهندس مشاور سایر نقشه های مشروح مورد نیاز طرح را تهیه خواهد کرد.

–  مهندس مشاور در محلهائی که از طرف کارفرما تصویب و در اختیار گذاشته می شود در موارد لازم حفر چاههای دستی آزمایشی و همچنین مطالعات مربوط به خاک و آزمایش مقاومت خاک را به هزینهء کارفرما انجام خواهد داد.

اطلاعات و آمار لازم درباره زمین شناسی (آب شناسی ) وهواشناسی توسط کارفرما به منظور مطالعه در اختیار مهندس مشاور گذاشته خواهد شد. اطلاعات زمین شناسی، آب شناسی و هواشناسی که به نظر مهندس مشاور مورد احتیاج بوده و موجود نباشد به  هزینهء کارفرما تهیه خواهد شد.

حفر چاههای آب برای جستجوی آبهای زیرزمینی و آزمایش آبدهی چاه با تصویب قبلی و طبق روشی که کارفرما تعیین می کند ، به هزینهء کارفرما انجام خواهد شد.

–  در موقع تنظیم طرح مقدماتی ، هماهنگی طرح با سایر طرحهای مشابه دیگر محلی در منطقهء مربوطه و با توجه به توسعهء آینده ، مراعات خواهد شد. ضمناً در موقع تنظیم طرح مقدماتی ، باید کمّیت و کیفیّت نیروی انسانی در حوزه عملیات طرح مربوطه (چه از نظر اجرای طرح و چه از نظر بهره برداری آینده ) مورد توجه مهندس مشاور قرار گیرد و توصیهء لازم  را در این مورد به کارفرما بنماید.

اگر بعدها معلوم شود که گزینه های بهتری وجود داشته که مهندس مشاور آنها را مطالعه نکرده است ، مهندس مشاور مکلّف است حتی در صورت تصویب پروژه ، گزینهء بهتر را بدون دریافت حق الزحمهء اضافی مطالعه نماید.

–  مهندس مشاور درطرح مقدماتی باید احتیاجات کنونی را تعیین نموده و طرح مقدماتی را که شامل قسمتهای زیرمی باشد تنظیم و برای تصویب به کارفرما تسلیم نماید:

الف- اطلاعات درباره احتیاجات کنونی و گزارش توجیهی دربارهء طرح پیشنهاد شده

ب- ذکر مشخصات اصلی اجزای طرح و تنظیم صورت برآورد هزینه ، با توجه به حدود خدمات موضوع قرارداد.

پ- نقشه های مربوط به طرح مقدماتی

ت- گزارشهای ضمیمه از قبیل نتایج آزمایشهای مصالح ساختمانی ، خاک ، آب ، آبدهی چاهها و غیره.

ث- زمان تقریبی لازم برای اجرای مراحل مختلف طرح و برنامه کار مرحلهء دوم.

چنانچه بعدها معلوم شود که راه حل بهتری وجود داشته باشد که مهندس مشاور مورد توجه قرار نداده ، به تشخیص کارفرما درصدی از وجه الضمان مهندس مشاور به نفع کارفرما ضبط خواهد شد.

مرحله دوم ( فاز دو)- تهیه طرح و نقشه های اجرائی

خدمات و وظایف مهندس مشاور در مرحله دوم به شرح زیر می باشد:

الف) بررسی کامل و جامع دربارهء مصالح و سایر منابع محلی و وسائل مربوط به زمین شناسی، هواشناسی و آب آشامیدنی ، آبهای زیرزمینی ، تأمین و توزیع برق ، شبکه فاضلاب و سوخت و سایر شرایط مهم عمومی و محلی که برای تهیهء پروژه و اخذ تصمیم راجع به خصوصیات آن لازم است.

ب) انجام محاسبات فنی و تهیهء نقشه های تفضیلی اجرائی و نهائی

پ) تهیهء مشخصات فنی عمومی و خصوصی طبق نمونه های مصوب سازمان برنامه (در صورت وجود) که در اختیار مهندس مشاور قرار داده می شود.

ت) تهیهء جدول مقادیر کارها برحسب انواع کار به تفکیک

ث) گزارش نهائی مرحلهء دوم شامل کلیه اطلاعات و مدت لازم برای انجام پروژه و برنامه مالی و اجرای کار در مرحلهء سوم.

ج) تنظیم و تهیهء اسناد و مدارک مناقصه مشتمل بر:

–       شرایط مناقصه طبق نمونهء مصوب سازمان برنامه

–       شرایط عمومی پیمان طبق نمونه های مصوب سازمان برنامه

–    مشخصات فنی عمومی و خصوصی طبق نمونه های مصوب سازمان برنامه در صورت وجود که در اختیار مهندس مشاور قرارداده می شود.

–       جدول مقادیر کارها

–       کلیه نقشه های تفضیلی اجرائی و نهائی

–       سایر اسناد و مدارک مورد نیاز برای مناقصه

۱-   مهندس مشاور موظف است نقشه ها و مشخصات نهائی و تفضیلی معماری و ساختمانی و مکانیکی و برقی و تأسیسات حرارتی و تهویه و شبکه لوله کشی و برق طرح مربوطه را تهیه نماید مگر آنکه قسمتی از این خدمات به مهندس مشاور واگذار نشده باشد.

نقشه های تفضیلی معماری و ساختمانی باید با مقیاس (۱:۵۰) یا مقیاسهای متناسب دیگر تهیه شود. نقشه ها و مشخصات نهائی باید آنچنان واضح و کامل باشد که پیمانکاران بدون برخورد به مشکلی کار را اجراء نمایند. تهیه و تحویل نقشه های تفضیلی کارگاهی و نقشه های سازندگان مربوط به ماشین آلات و تجهیزات و محصولاتی که باید به صورت شناخته شده در طرح بکار روند ، از وظایف مهندس مشاور نبوده و به عهدهء پیمانکار و سازندهء آنها می باشد و برای تصویب به موقع ، باید به مهندس مشاور تسلیم گردد.

۲-   مهندس مشاور در تمام مراحل فوق باید با تشکیل جلسات منظّم ،همکاری و تماس دائمی با کارفرما داشته و نظریات کارفرما را در تهیهء پروژه و جمع آوری اطلاعات کسب نماید. به عبارت دیگر باید همکاری نزدیکی بین مهندس مشاور و کارفرما برقرار باشد تا در تصویب طرحها تسریع به عمل آید.

۳-   در جدول مقادیر باید مقادیر تقریبی کارها تعیین و مشخص گردد و مهندس مشاور موظف است برآورد هزینهء عملیات را براساس جدول مقادیر مذکور و واحد بهای هر آیتم که باید معادل جمع هزینهء مصالح و یا لوازم ، (حقوق و عوارض گمرکی ، عوارض و مالیاتهای مربوطه) ، هزینهء نصب و سایر هزینه ها و سود عادلهء پیمانکار مربوط به آن آیتم باشد  را به کارفرما تسلیم نماید. بهای آیتم های فهرست بها باید به ریال ذکر شود.

۴-   اصولاً طرح نهائی و اسناد و مدارک مناقصه باید به فارسی و در سیستم متریک تهیه شود. در صورتی که برای اصطلاحات ، کلمات معادل فارسی وجود نداشته باشد، مهندس مشاور می تواند اصطلاحات فرانسه یا انگلیسی را در نقشه ها و مشخصات نهائی بکار برد. در صورت لزوم با تائید قبلی کارفرما ، مهندس مشاور باید قسمتهائی از طرح یا اسناد یا مدارک مناقصه را نیز به انگلیسی یا فرانسه تهیه نماید.

۵-   مهندس مشاور باید نقشه ها و مشخصات و مدارک فنی را طوری تنظیم نماید که لااقل سه پیمانکار یا سازنده یا پیشنهاد دهنده بتوانند در مناقصه شرکت نمایند. مشخصات فنی حتی الامکان باید براساس استانداردهای موجود در ایران تهیه شود و در صورتی که استانداردهای خارجی مورد استفاده قرار گیرد، جمله (یا معادل آن به نظر مهندس مشاور) پس از آنها اضافه شود.

در مواردی که نام مشخصات اجناس ساخته شده یا مارک مخصوصی ذکر می شود باید به جمله (یا نظیر آن به نظر مهندس مشاور) اضافه شود.

۶-   مهندس مشاور باید عموماً در اسناد مناقصه متذکر شود که تهیه لوازم ساخت ایران ، بر تهیه لوازم مشابه ساخت سایر کشورها تقدّم دارد.

مهندس مشاور همچنین باید در مورد کالاهای تخصصی ، درشرایط پیمان متذکّرشود که نظارت بر ساخت و آزمایش محصول باید به وسیله کارفرما یا مؤسسات فنی ذیصلاح که به عنوان نمایندهء کارفرما انتخاب می شوند به هزینه پیمانکار انجام شود.

۷-   در شرایط مناقصه باید دستور داده شود که برای هر قسمت از کالاهای تخصصی ، نسخه اصلی پیشنهاد کارخانه سازندهء مربوطه باید ضمیمهء پیشنهاد شرکت کننده در مناقصه باشد.

۸-   در شرایط مناقصه باید دستور داده شود که پیشنهاد دهندگان در مناقصه باید برنامه کلی کار خود را ( که بعداً  با  توافق بین کارفرما و مهندس مشاور و پیمانکار قابل اصلاح خواهد بود) بضمیمهء اسناد مناقصه تسلیم نمایند.

مرحله سوم (فاز سه)- انجام مناقصه و نظارت

خدمات و وظایف مهندس مشاور در مرحلهء سوم به شرح زیر می باشد:

۱-  شروع مرحلهء مناقصه و نظارت با ابلاغ کتبی کارفرما خواهد بود که  شامل سه قسمت اصلی به شرح زیر می باشد:

اول-  انجام مناقصه و تعیین پیمانکار یا پیمانکاران

دوم- نظارت بر اجرای کار

سوم- نظارت در دوره نگهداری

جزئیات خدمات مهندس مشاور در قسمت های نامبردهء بالا به شرح زیر است:

اول- انجام مناقصه و تعیین پیمانکار

الف) مهندس مشاور موظّف است پس از دریافت دستور کتبی کارفرما مبنی بر شروع مرحلهء مناقصه و نظارت ، با رعایت کلیه مقررات معمول (و همچنین دستوراتی که اساساً در مورد هر طرح به نامبرده ابلاغ خواهد شد) تشریفات انتخاب و دعوت از پیمانکاران برای مناقصه و قیاس پیشنهادها و تهیهء گزارش توجیهی نتیجهء مناقصه و تعیین برنده را بر اساس دستورالعملهای مربوطه به ترتیب زیر انجام دهد:

۱-     درمورد شرکت های واجد صلاحیت ، تحقیق نموده و با سازمان برنامه و کارفرما ، درانتخاب پیمانکارهمکاری نماید.

۲-     در مهلت مقرّر به پیمانکاران انتخاب شده برای شرکت در مناقصه دعوت نامه ارسال دارد.

۳-     نسخ کافی از اسناد و نقشه های مناقصه به شرکتهای دعوت شده تسلیم نماید. بهای اسناد مناقصه که مهندس مشاور به شرکت کنندگان در مناقصه می فروشد با موافقت قبلی کارفرما تعیین خواهد شد.

۴-     در صورت مراجعهء شرکت کنندگان در مناقصه ، اطلاعات اضافی و توضیحات کافی در اختیار آنان قرار دهد . هر نوع اطلاعات اضافی باید در اختیار کلیه شرکت کنندگان در مناقصه قرار داده شود.

۵-     اصلاحیه های لازم برای اسناد مناقصه پس از اخذ مصوبهء لازم صادر نماید.

۶-     در کمیسیونهای مختلف مربوط به مناقصه شرکت نماید.

۷-     از وضع پیشرفت مناقصه و تعداد شرکت کنندگان و پیشرفت کار آنها گزارش تهیه نماید.

۸-     در کمیسیون قرائت و رسیدگی به پیشنهادها (کمیسیون بدوی مناقصه) شرکت نماید. پیشنهادها را مقایسه و اظهار نظر نموده و بعداً (در مدت مقرراز طرف کمیسیون بدوی مناقصه) گزارش و توصیهء خود را تنظیم و به کارفرما تسلیم کند.

۹-     برای تسلیم گزارش و توصیهء خود ، اقدامات زیر را  به عمل آورد:

الف- کلیه محاسبات مندرج در هر پیشنهاد را رسیدگی و اغلاط و اشتباهات را تعیین کند.

ب- جدول مقایسه شامل بهای گروههای مختلف اقلام فهرست مقادیر را تنظیم نماید. جدول مقایسه باید حداقل برای پنج پیشنهاد حائزکمترین بهای نسبی(درصورتی که تعداد پیشنهادها کمتراز پنج پیشنهاد باشد مساوی تعداد پیشنهادها) تنظیم شود.

پ- در صورتی که برآورد پیشنهاد دهندگان حائز کمترین بهای نسبی با مبلغ برآوردی مشاور باشد یا در بعضی اقلام اساسی بطور قابل ملاحظه ای با برآورد مهندس مشاور اختلاف داشته باشد ، مهندس مشاور موظّف است از پیشنهاد دهندگان مزبور، تجزیه و تحلیل قیمتهای مربوطه را دریافت نموده و گزارش توجیهی و پیشنهادی خود را با توجه به تجزیه و تحلیلهای مذکور تنظیم نماید.

۱۰- توضیحات اضافی در مورد پیشنهادها در اختیار کارفرما قرار دهد.

۱۱- با کارفرما در مذاکره با برندهء مناقصه همکاری نماید.

ت – کارفرما پس از دریافت گزارش توصیهء مهندس مشاور آن را بررسی نموده و برندهء مناقصه را اعلام و به مهندس مشاور دستور تنظیم نسخه های پیمان و پیوست های آن را صادر می کند.

ث – مهندس مشاور، پیمان و اسناد مربوط به آن را در سه نسخه تهیه نموده و به امضای پیمانکار می رساند و همراه با ضمانت نامهء حسن انجام تعهدات ، به کارفرما تسلیم می کند.

ج – کارفرما پس از امضای پیمان ، دو نسخه از آن را تسلیم مهندس مشاور می نماید تا نامبرده یک نسخه را با پیمانکار مبادله کند.

چ – مهندس مشاور به تعداد کافی نسخ گواهی شده از قرارداد را برای مصارف اداری کارفرما تکمیل و تسلیم خواهد کرد.

دوم- نظارت بر اجرای کار

۱- مهندس مشاور باید برنامه تفضیلی اجرائی پیشنهادی پیمانکار را که باید براساس برنامه کلی کار بوده و جزئی از پیوستهای پیمان محسوب می شود ، پس از رسیدگی و اصلاح و تأیید کارفرما به پیمانکار ابلاغ کند.

۲- مهندس مشاور باید طبق نقشه ها و مشخصات و مدارک مربوطه ، اراضی و نقاط اصلی کارها را ضمن تنظیم        صورتمجلس ، تحویل پیمانکار نماید. پیاده کردن نقشه ها و محورها توسط پیمانکار و با نظارت مهندس مشاور انجام         می گیرد.

۳- مهندس مشاور باید مشخصات مشروح کالاهای تخصصی را که پیمانکار باید از خارج و یا داخل کشور خریداری نماید ، قبل از اقدام پیمانکار به سفارش ، رسیدگی و تأیید کند و مطمئن گردد که مارک محصولات و مشخصات آنها از مارک و مشخصات کالاهائی که پیمانکار به ضمیمهء پیشنهاد خود تسلیم نموده است ، نامرغوب تر نباشد.

۴- مهندس مشاور همچنین در موقع تحویل کالاها به کارگاه و نصب آنها در تأسیسات موظف است دقیقاً آنها را بازرسی نموده و تطبیق آنها را از نظر کیفیّت و کمّیت با مشخصات تأیید شدهء قبلی کنترل نماید.

۵- مهندس مشاور باید در مورد اقلام مندرج در صورت وضعیت های موقت و کارهای پیش بینی نشده در پیمان ، اظهار نظر کرده و پس از رسیدگی به آنها ، دستورات لازم را صادر نماید.

۶- از کلیه دستورات و مکاتبات با پیمانکار و نقشه ها ی اصلاح شده ، به موقع نسخه ای برای کارفرما ارسال دارد.

۷- مهندس مشاور باید نوع آزمایش و محل نمونه برداری از مصالح و عملیات انجام شده را تعیین نماید.  کلیه آزمایشهای خاک شناسی و مصالح ساختمانی مربوط به خدمات و عملیات موضوع پیمان باید توسط آزمایشگاه فنی و مکانیک خاک وزارت راه و شعب آن در کارگاه و به هزینهء کارفرما انجام شود. تأیید نمونه برداری و انجام آزمایشها و ارسال نتایج آزمایشها برای کارفرما و صدور دستورهای لازم به پیمانکار به وسیله مهندس مشاور انجام خواهد شد.

۸- اگر ضمن اجرای کار به نقشه های تفضیلی اجرائی اضافی یا بیشتری احتیاج باشد ، مهندس مشاور باید آنها را تهیه و تسلیم و همچنین نقشه های تفضیلی کارگاهی پیمانکاران و نقشه های سازندگان  (shop-Drawing) را بررسی و تصویب نموده و همچنین در مورد نظرات و پیشنهادهای آنان رسیدگی و اظهارنظر کند.

۹- مهندس مشاور باید نظارت کار را توسط کارکنان خود که مرتباً کلیه کارها را بازدید می کنند انجام دهد و مطابق بودن عملیات پیمانکاران را با مشخصات منضم به قرارداد تأیید کند و تصدیق نماید که کار طبق مشخصات انجام گردیده است و پس از اندازه گیری کارهای انجام شده ، ضمن نگهداری از اسناد اندازه گیری و رسیدگی به صورت وضعیت هایی که از طرف پیمانکار تهیه شده است ، پرداخت وجه آنها را از کارفرما درخواست نماید.

۱۰-  نگهداری صورت حسابهای کارهای انجام شده و گواهی آنها با توجه به مفاد قرارداد و مقررات مربوطه.

۱۱-  تهیه و تنظیم و تسلیم گزارشهای تفضیلی و جامع ماهیانه از جریان عملیات به انضمام نمودارها و کروکی های لازم و صورت هزینه های انجام شده و برآورد مبالغ مورد نیاز برای اتمام بقیه کارها و غیره…..( هر گزارش ماهیانه باید تا پانزدهم ماه بعد تسلیم کارفرما گردد. )

۱۲- اظهارنظر در مورد قیمتهای جدید و تجزیهء قیمتهای پیمانکار و پیشنهاد قیمتهای عادلانه و قابل قبول به کارفرما.

۱۳- مهندس مشاور نظارت محلی اجرای کلیه طرحها را نیز بعهده دارد و این نظارت توسط نظارت مقیم کارگاهها انجام خواهد گردید.

۱۴- به طور کلی مهندس مشاور موظف است بر تمام عملیات پیمانکار، طبق قرارداد نظارت نموده و وظایفی را که در قرارداد به او محوّل شده است ، انجام دهد.

۱۵- مهندس مشاور پس از حصول اطمینان از اینکه عملیات موضوع قرارداد با پیمانکار طبق مفاد قرارداد مربوطه به اتمام رسیده است و قابل تحویل می باشد ، انجام تحویل موقت یا قطعی را پیشنهاد می نماید و در کمیسیونی که برای تحویل کار تشکیل می شود، شرکت می کند و خدمات مشاور درمرحله تحویل موقت و قطعی کارها را انجام می دهد.

۱۶- مهندس مشاور باید پس از خاتمه کار و انجام تشریفات تحویل موقت ، صورت وضعیت قطعی را که به وسیله پیمانکار تهیه شده (و مشتمل بر کلیه محاسبات و اندازه گیریهای نهائی وسایر مدارک لازم می باشد) رسیدگی و به کارفرما تسلیم نماید.

۱۷- اظهارنظر در مورد دعاوی احتمالی پیمانکار

۱۸- کمک و تشریک مساعی حین اجرای عملیات با کارفرما ، حل و فصل دعاوی و اختلافاتی که ممکن است بر اثر اجرای قراردادهای مربوطه بین پیمانکار و کارفرما حین اجرای عملیات بوجود آید.

۱۹- صدور گواهینامه های تحویل موقت یا قطعی

۲۰- مهندس مشاور موظف است در خاتمهء عملیات هر طرح ، با همکاری سایر مهندسان مشاور (در صورت وجود) در حدود خدمات مربوطه ، نقشه های کارهای انجام شده (As-built) را که توسط پیمانکار با کیفیت مناسب تهیه شده است بررسی  نموده و پس از تأیید در دو نسخه تحویل کارفرما نماید.

سوم- وظایف مهندس مشاور در دوره نگهداری

۱-     نظارت بر عملیات انجام شده و در صورت لزوم انجام آزمایشهای لازم برای حصول اطمینان از صحّت انجام کارها و رضایت بخش بودن نتایج ، نظارت بر انجام وظایف و تکالیف پیمانکاردردوران نگهداری و اقدام وی در رفع به موقع معایب و صدور گواهینامه های لازم.

۲-     تهیه و تسلیم گزارشهای لازم در دوران نگهداری

۳-     ترتیب دادن آزمایش نهائی کارها و تشکیل کمیسیون تحویل قطعی و شرکت در آن و تهیه و تسلیم مدارک و اسناد لازم برای کمیسیون.

۴-     صدور گواهینامه های تحویل قطعی و تکمیل نهائی کارها.

۵-     تأیید نقشه های اصلاحی کارهای انجام شده ) AS-built یا نقشه های چون ساخت) (در صورت وجود) که بر اساس اصلاحات اعمال شده در دوران نگهداری از طرف پیمانکار تهیه خواهد شد و تحویل آن به کارفرما.

 

تأییدات و تعهدات پیمانکار

۱- تائیدات پیمانکار

الف- کلیه اسناد و مدارک و نقشه ها را کاملاً مطالعه نموده و از مفاد آن کلاً و جزئاً اطلاع حاصل کرده است.

ب- نسبت به امکان به کارگیری کارگران ساده و متخصص به تعداد کافی و تهیهء مصالح در حدود مشخصات نقشه ، در محل و یا از نقاط دیگر اطمینان حاصل کرده است و همچنین میزان دستمزدها و هزینهء حمل و نقل  را  تا پای کار در محاسبات خود از هر جهت منظور کرده است.

پ- آب و هوا و نزولات جوی و موقعیت جغرافیایی محل و امکان تهیهء آذوقه و آب به مقدار کافی و امکانات اجرایی عملیات در فصول مختلف را با توجه به مدت اجرای کارها در نظر گرفته است.

ت- هزینه های ناشی از اجرای کار و بیمه های اجتماعی و قوانین و آئین نامه های مربوط به مالیاتها و عوارضی که تا تاریخ تسلیم پیشنهاد معمول و رایج بوده است و همچنین سود مربوطه را در حسابهای خود منظور نموده است.

ث- در تهیهء پیشنهاد خود ، علاوه بر هزینه های ناشی از مفاد بندهای چهارگانهء بالا، سایر هزینه ها را نیز در نظر گرفته و از هیچ بابت بعداً حق درخواست اضافه پرداختی نخواهد داشت.

به طور خلاصه پیمانکار تأیید می نماید که هنگام تسلیم پیشنهاد، مطالعات کافی به عمل آورده و هیچ نکته ای باقی نمانده است که بعداً در مورد آن استناد به جهل خود کند.

۲- مهارت کارکنان و کارگران و احتیاجات آنها، پرداخت دستمزدها و برکناری کارکنان

الف- پیمانکار متعهد است کلیهء عملیات موضوع پیمان را طبق مشخصات و نقشه های کلی و تفضیلی اجرائی و با بهترین روشهای فنی و با مصالحی که در مشخصات و فهرست بهاء ذکر شده است ، به وسیلهء کارگرانی که در کار خود تخصص و تجربهء کافی دارند ، به هزینهء خود انجام دهد.

ب- بکارگیری کارگران ساده و متخصص به تعداد لازم و تأمین مسکن ، آذوقه و آب آشامیدنی آنها ، بعهدهء پیمانکاراست.

پیمانکار باید اقدامات لازم را برای تأمین دائمی اغذیهء کارگران به عمل آورد بدون آنکه این اقدام برایش حق انحصاری تولید کند و به آزادی کارگران در تأمین مواد مورد نیاز آنها از هر منبعی که مایل به تحصیل آن باشند ، محدودیتی وارد سازد.بهای آذوقهء تهیه شده توسط پیمانکار، نباید از بهای جنس مشابه در نزدیکترین شهر باضافهء کرایهء حمل گرانتر باشد.

پیمانکار مکلّف است آب آشامیدنی مورد نیاز کارگران را که قبلاً نیز آزمایش شده باشد به رایگان در اختیار آنان بگذارد.           پیمانکار به هیچ وجه حق ندارد کارگران موقت و یا دائم خود را در مجاورت محل کار یا سرپناه های پوشالی و گلی و نظایر آن مسکن دهد بلکه موظف است که در محوطهء مناسبی ، مساحت معیّنی را به این منظور اختصاص داده و با چادر و یا سرپناه مناسب و آبرومند دیگری مسکن کارگران خود را تامین نماید.

پ- پیمانکار متعهد است از استخدام کارمندان وزارتخانه ها و ادارات و مؤسسات دولتی بدون اجازهء مقامات مربوطه و همچنین ازاستخدام اشخاصی که مشمول خدمت وظیفه بوده ولی برگ معافیت یا آماده به خدمت دردست ندارند، خودداری کند.

ت- پیمانکار متعهد است دستمزد کارگران خود را طبق قانون کار مرتباً پرداخت نماید. در صورتی که در پرداخت دستمزد کارگران تأخیرشود ، ناظر مقیم به پیمانکار اخطار میکند که طلب کارگران را پرداخت نماید. در صورت استنکاف پیمانکار، دستگاه نظارت حق دارد که دستمزد کارگران را طبق کارتهای کارگری که در دست کارگران و دارای امضای رئیس کارگاه می باشد و با توجه به پرداختهای موقتی که علی الحساب به آنها داده شده است با حضور نماینده پیمانکار از محل مطالبات و یا تضمینهای پیمانکار و به حساب او پرداخت کند.

ث- پیمانکار سعی خواهد کرد حتی الامکان کارگران مورد نیاز خود را از بین ساکنین اطراف محل کار که صلاحیت انجام کارهای موضوع پیمان را داشته باشند انتخاب کرده و بکار گیرد.

کارفرما می تواند تا ۱۵% از کارگران مورد نیاز عملیات موضوع پیمان را به شرط داشتن صلاحیت کار به پیمانکار معرفی کند و پیمانکار مکلّف است آنها را بکار گمارد.

ج- هرگاه کارکنان و کارگران پیمانکار و پیمانکاران جزء وکارگران آنها در اجرای صحیح کار مسامحه ورزند و یا باعث اختلال در نظم کارگاه گردند، دستگاه نظارت و یا ناظر مقیم ، مراتب را برای بار اول به رئیس کارگاه تذکّر خواهد داد و در صورت تکرار می تواند از پیمانکار بخواهد که متخلّفین را از کار برکنار کند. پیمانکار مکلّف به اجرای این دستور بوده و حق نخواهد داشت برکنار شدگان را بار دیگر در همان کارگاه بکار گمارد.

۳- حُسن اجرای کارها، برنامه زمان بندی و گزارشها، مدیر کارگاه و آزمایشها

الف- پیمانکار مسئولیت کامل حسن اجرای کلیهء کارهای موضوع پیمان را براساس مشخصات و نقشه ها و محاسبات فنی و دستورات کتبی کارفرما یا دستگاه نظارت و یا نمایندهء وی به عهده دارد و نظارتی که از طرف کارفرما و یا نمایندگان او در اجرای کارها می شود به هیچ وجه از میزان این مسئولیت نمی کاهد.

ب- پیمانکار متعهد است که چارت سازمانی مدیران و کارکنان دفترمرکزی و کارگاه را بهمراه گزارش روش اجراء و برنامه زمان بندی تفضیلی طبق نظر مشاور و بر اساس نقشه ها و منطبق با مدت پیمان، تهیه وظرف مدت یک ماه از تاریخ مبادلهء پیمان(یا مهلت دیگری که دراسناد ومدارک پیمان تعیین شده)،تسلیم مشاورکند تا پس ازاصلاح وتصویب کارفرما ، برای اجراء به پیمانکار ابلاغ شود.در صورتی که در حین اجرای کار، پیمانکار تشخیص دهد که تغییراتی در برنامه تفضیلی اجرائی منضم به پیمان ضروری است ، موظف است قبل از رسیدن موعد انجام آن کار، مراتب را با ذکر دلیل کتباً به دستگاه نظارت اطلاع دهد. دستگاه نظارت تغییرات مورد تقاضای پیمانکار را رسیدگی و آنچه مورد قبول است به پیمانکار ابلاغ خواهند نمود. بدیهی است این تغییرات در حدود شرایط پیمان از میزان مسئولیت پیمانکار نخواهد کاست.

پیمانکار مکلف است در پایان هر ماه ، آماری از تعداد و طبقات مختلف کارگران و لیست دستمزد آنان و ماشین آلات و تجهیزات موجود و آماده بکار در کارگاه را تهیه کرده و یک نسخه از آن را به ضمیمهء سه نسخه از عکسها و نمودارهای پیشرفت قسمتهای مختلف کار، جهت اطلاع برای ناظر مقیم ارسال دارد.

پ- پیمانکار باید قبل از شروع عملیات ، شخص واجد صلاحیتی را که مورد قبول دستگاه نظارت باشد، کتباً به عنوان رئیس کارگاه معرفی نماید. رئیس کارگاه اساساً باید در اوقات کار در کارگاه حاضر باشد و عملیات اجرائی تحت سرپرستی و مدیریت او انجام شود.

هر نوع اخطارو ابلاغی که مربوط به اجرای عملیات باشد و از طرف دستگاه نظارت یا نماینده آن به رئیس کارگاه شود ، در حکم ابلاغ به پیمانکار خواهد بود.

پیمانکار می تواند در صورت لزوم رئیس کارگاه را عوض کند مشروط بر اینکه صلاحیت جانشین او مورد قبول دستگاه نظارت باشد.

ت- کارفرما و یا دستگاه نظارت به منظور نظارت در اجرای عملیات، اقدام به آزمایش مصالح و یا کارهای انجام یافته     می نماید وهرگاه نتایج آزمایشها با مأخذی که در مشخصات و محاسبات فنی ذکر شده است تطبیق ننماید، پیمانکار متعهد است مصالح و کارها را طبق دستور کارفرما و یا دستگاه نظارت به هزینهء خود عوض کند.

هزینهء آزمایشها بر عهده کارفرما است و از این بابت مبلغی از صورت وضعیتهای پیمانکار کسر نمی شود. پیمانکار موظف است برای نمونه برداری از مصالح و یا انجام آزمایشها و یا معاینهء کارها ، تعداد لازم کارگر ساده به طور موقت و رایگان در اختیار دستگاه نظارت قرار دهد . بدیهی است هزینه های مربوط به این قبیل کارها به عهدهء کارفرما خواهد بود.

۴- پیاده کردن نقشه ها، حفظ تأسیسات و نقاط نشانه و مبدأ، محدود نمودن عملیات در اراضی تحویل شده

الف- پیمانکار متعهد است کلیه نقشه ها، امتدادها و محورها را تحت نظر و راهنمائی دستگاه نظارت پیاده کند. صورتمجلس های مربوطه ، به امضای پیمانکار و دستگاه نظارت خواهد رسید.

ب- پیمانکار متعهد است نقاط نشانه و نقاط مبدأ و همچنین علائم مربوط به آنها را به طرز صحیح و به هزینهء خود حفظ و نگهداری کند.

پ- پیمانکار نمی تواند در محدوده ای جز آنچه طبق نقشه ها به عنوان اراضی کارفرما معیّن شده است اقدام به احداث ابنیه یا ساختمان کند. برای ایجاد تأسیسات موقتی که برای اجرای عملیات موضوع پیمان ضروری باشد ،پیمانکار باید قبلاً موافقت کارفرما و مالک اراضی را جلب کند.

۵- محل و شرائط تهیهء مصالح و تدارکات

الف- تهیه و تدارک مصالح و ابراز کار و ماشین آلات و وسائل حمل و نقل و آب و سوخت و به طور کلی تمام لوازمی   که برای اجرای عملیات موضوع پیمان ضروری است به عهدهء پیمانکار می باشد.

هرگاه تهیه برخی از مصالح و لوازم مورد نیاز عملیات در داخل کشور در انحصار دولت باشد، کارفرما تسهیلات لازم را جهت تهیهء آن مصالح و یا لوازم برای پیمانکار فراهم خواهد آورد.

هر گاه تهیهء بعضی از مصالح و یا لوازم ، طبق مشخصات مربوطه در داخل کشور میسّر نباشد و ورود آنها هم اساساً از طرف دولت ممنوع شده یا بشود، کارفرما یا راساً اجازهء ورود مصالح و لوازم مزبور را برای پیمانکار تحصیل خواهد کرد و یا مشخصات مندرج در نقشه را تغییر خواهد داد.

ب- هرگاه در حین اجرای عملیات ، دستگاه نظارت تشخیص دهد که تجهیزات موجود پیمانکار برای اتمام کار در مدت پیمان کافی نیست ، مراتب را به پیمانکار ابلاغ خواهد نمود. پیمانکار مکلّف است تجهیزات خود را طبق نظر دستگاه نظارت و در مدت معیّن تکمیل نماید بدون اینکه بدین مناسبت ادعای خسارتی از کارفرما داشته باشد.

پ- پیمانکار نمی تواند ماشین آلاتی را که برای انجام عملیات لازم باشد از کارگاه خارج کند. در مورد بیرون بردن ماشین هائی که در کارگاه مورد احتیاج نباشد، پیمانکار پیشنهاد خود را به دستگاه نظارت می دهد. دستگاه نظارت پیشنهاد مزبور را مورد توجه قرار داده و در صورت موجه بودن، اجازهء خروج خواهد داد.

۶- حفاظت کارگاه و شخص ثالث، بیمه، مراقبتهای لازم

الف- پیمانکار از روز تحویل گرفتن اراضی و تشکیل کارگاه تا روز تحویل موقت عملیات موضوع پیمان ،مسئول حفظ و نگهداری ماشین آلات و تأسیسات و مصالح و اراضی و راهها و ابنیه ای که تحت نظر و مراقبت او قرار دارد می باشد و به همین منظور اقدامات لازم را برای نگهداری و حفاظت کلیه اشیاء و تأسیسات موجود در داخل کارگاه در مقابل عوارض جوّی وطغیان آب رودخانه ها وسرقت و حریق وغیره بعمل می آورد.همچنین پیمانکار در حدود قانون حفاظت فنی و بهداشت کار، مسئول خسارات وارده به اشخاص ثالث در محدوده کارگاه می باشد و در هر حال، کارفرما در این مورد هیچ نوع مسئولیتی به عهده ندارد.

پیمانکار متعهّد است که تدابیر لازم را برای جلوگیری از وارد شدن خسارت وآسیب به املاک مجاور اتخاذ نماید و اگر در اثر سهل انگاری او خسارتی به املاک مجاور  یا محصول آنها وارد  شود، پیمانکار مسئول جبران آن خواهد بود.

ب- پیمانکار مکلّف است آن قسمت از ساختمان ها و تأسیسات موضوع پیمان را که در شرایط مناقصه ذکر شده ، در مقابل مواردی از حوادث غیرمترقبهء مذکور در آن شرایط به قیمت محاسبه شده در پیشنهاد مناقصه به نفع کارفرما نزد    مؤسسه ای که کارفرما تعیین می کند بیمه نموده و بیمه نامه ها را به کارفرما تسلیم نماید. کلیه بیمه نامه ها باید تا تاریخ تحویل موقت اعتبار داشته و در صورتی که تاریخ تحویل موقت به عللی به تأخیر افتد، پیمانکار مکلف است بیمه نامه ها را تا مدتی که لازمست تمدید نماید.

در صورت بروز حادثه ای که باعث از بین رفتن تمام یا قسمتی از کارهای انجام یافته شود، پیمانکار موظّف است اولاً مراتب را فوراً به کارفرما و بر طبق مقررات بیمه به بیمه گر اطلاع دهد. ثانیاً طبق دستور کارفرما یا دستگاه نظارت کارها را به حالت اولیه باز گرداند. کارفرما خسارتهای وارده بر آنچه را که بیمه شده است از بیمه گر وصول نموده و به تناسب پیشرفت کار تدریجاً به پیمانکار پرداخت خواهد کرد.

پ- پیمانکار متعهّد است عملیات اجرائی خود را طوری انجام دهد که همواره در سواره رو و پیاده رو حداقل راهی برای عبور و مرور عابرین و وسائط نقلیه باز بماند و مصالح خود را در محلهائی انبار نماید که موجب ناراحتی و یا زحمت ساکنین اطراف ویا عابرین نگردد. بدیهی است استفاده از ماشین آلات در ساعات کار و درنتیجه صدای آنها و همچنین استفاده از راههای معیّن به منظور انجام عملیات ، مزاحمت تلقی نمی گردد.

ت- پیمانکار متعهّد است انتظامات کارگاه را با وسایل مقتضی تأمین کند و از ورود اشخاص غیرمجاز و همچنین کسانی که باعث اختلال در نظم کارگاه می شوند، راساً یا با توسل به مقامات انتظامی جلوگیری کند.

۷- قوانین کار و بیمه های اجتماعی و حفاظت فنی و عوارض و مالیاتها

پیمانکار تائید می کند که از جمیع قوانین و مقررّات مربوط به کار و بیمه های اجتماعی و حفاظت فنی و همچنین قوانین مربوط به مالیاتها و عوارض، کاملاً مطلع بوده و متعهد است همه آنها را رعایت کند. در هر حال مسئولیت عدم اجرای قوانین و مقررات فوق الذکر متوجه کارفرما نخواهد بود.

۸- انتقال به غیر و پرداخت مطالبات پیمانکاران جزء

الف- پیمانکار نمی تواند بدون موافقت کتبی کارفرما، پیمان را به غیر واگذار کند.

ب- پیمانکار می تواند به منظور تسهیل و تسریع در اجرای قسمت یا قسمتهائی از عملیات موضوع پیمان، موافقت نامه هائی با شخص یا اشخاص و یا پیمانکاران جز منعقد کند مشروط بر آنکه آنان را از واگذاری کار به غیر منع کند . این واگذاری نباید به هیچ وجه طوری باشد که از پیشرفت کار طبق برنامه بکاهد و به هر حال تحت هیچ عنوان از مسئولیت و تعهّدات پیمانکار نخواهد کاست. در موافقت نامه ها باید قید شود که در صورت بروز اختلاف بین پیمانکار و پیمانکار جزء، نمایندهء کارفرما و یا دستگاه نظارت به مورد اختلاف رسیدگی نموده و هر تصمیمی اتخاذ کند برای طرفین (پیمانکار و پیمانکار جزء) قطعی و غیرقابل اعتراض و لازم الاجرا است.

هر گاه در پرداخت مطالبات پیمانکاران جزء با توجه به شرایط مندرج در پیمان آنها تأخیری روی دهد، در صورتی که پیمانکار جزء، تعهّدات خود را براساس موافقت نامهء تنظیمی بین خود و پیمانکار کاملاً انجام داده باشد و کار او مورد قبول و تأیید دستگاه نظارت باشد، کارفرما یا دستگاه نظارت میتواند بنابر تقاضای پیمانکار جزء ، به کار او با حضور نمایندهء پیمانکار رسیدگی کند. اگر در اثر این رسیدگی پیمانکار جزء طلبکار شود و پیمانکار از پرداخت آن خودداری کند، دستگاه نظارت حق خواهد داشت طلب پیمانکار جزء را از محل مطالبات یا ضمانت نامه های پیمانکار به حساب او بپردازد.

۹- اجرای عملیات موضوع پیمان در شب

به طور کلی اجرای عملیات موضوع پیمان در شب ممنوع است مگر در مواردی که در برنامهء زمانی تفضیلی پروژه پیش بینی شده باشد.

هرگاه به سبب بروز برخی تأخیرات، انجام عملیات طبق تشخیص پیمانکار در مدت پیمان امکانپذیر نباشد، پیمانکار        بدون حق دریافت هزینهء اضافه وبا موافقت دستگاه نظارت می تواند قسمتی از عملیات را در شب اجراء کند.

هرگاه دستگاه نظارت تشخیص دهد که پیشرفت کار پیمانکار به نحوی نیست که کلّیه عملیات در مدت پیمان پایان یابد، در این صورت می تواند به پیمانکار دستور دهد که قسمتی از عملیات را در شب اجرا کند. در این حالت پیمانکار مکلّف به اجرای دستور بوده و حق ادّعا و مطالبهء هیچ گونه خسارت و اضافه بهاء نخواهد داشت.

اگر به تشخیص مشاور و تأیید کارفرما، برای جبران تأخیراتی که ناشی از قصور پیمانکار نیست ، نیاز به انجام عملیات در شب باشد ، هزینه های اضافی برای کار در شب به پیمانکار پرداخت میشود. پیمانکار متعهّد است ترتیب کار را طوری بدهد که اجرای عملیات در شب برای ساکنین و مؤسسات مجاور زحمتی ایجاد نکند.

۱۰- اشیا عتیقه و آثار تاریخی

هرگاه ضمن اجرای عملیات موضوع پیمان، اشیاء عتیقه و یا آثار تاریخی و مسکوکات قدیمی و نظائر آن در محل کار پیدا شود، پیمانکار متعهّد است بلافاصله مراتب را از طریق دستگاه نظارت به اطلاع کارفرما و همچنین طبق قوانین به اطلاع دستگاه های انتظامی برساند. کارفرما اقدام فوری برای حفظ و نگهداری و یا انتقال اشیاء عتیقه را به عمل خواهد آورد.  پیمانکار باید تا هنگام مداخلهء مقامات صالحه و عوامل کارفرما ، در حفظ و نگهداری اشیاء و آثار مزبور، مراقبتهای لازم را به عمل آورد. هرگاه اجرای این ماده موجب توقّف یا تعطیل عملیات موضوع پیمان گردد ، پیمان به صورت تعلیق درخواهد آمد.

۱۱- اقامتگاه قانونی پیمانکار

محل قانونی پیمانکار همانست که در مقدمهء پیمان نوشته شده است و در صورتی که این محل تغییر کند، پیمانکار متعهّد است محل جدید خود را بلافاصله و کتباً به کارفرما و دستگاه نظارت اطلاع دهد. در صورتی که پیمانکار به این تعهّد خود عمل نکند ، هر نامه ای که از طرف کارفرما یا دستگاه نظارت به وسیله نامه رسان یا پست به محل قانونی سابق پیمانکار ارسال شود، ابلاغ شده تلقی خواهد شد.

 

 

ضمانت نامه ها

۱- تعریف

ضمانت نامه عبارت است از تعهّدی که کارفرما به دلیل پرداخت پول یا انجام تعهّدات قید شده در پیمان، از پیمانکار یا مشاور دریافت می دارد و واسطهء آن بانک است.

۲- انواع ضمانت نامه

الف- ضمانت نامهء شرکت در مناقصه:

شرکتهای پیمانکار هنگام شرکت در مناقصه ، ضمانت نامه ای برابر ۵% مبلغ اولیهء پیمان را همراه سایر مدارک مناقصه به کارفرما تحویل می دهند.

پس از بررسی و انتخاب برندهء مناقصه، ضمانت نامه های نفرات اول و دوم تا هنگام عقد قرارداد با برندهء مناقصه ، نزد کارفرما باقی می ماند، ولی ضمانت نامهء سایر شرکت کنندگان بعد از اعلام اسامی نفرات اول و دوم ،آزاد می شود.

ب- ضمانت نامهء انجام تعهدات:

در موقع امضای  پیمان، برای تضمین انجام تعهدات ناشی از آن، پیمانکار باید ضمانت نامه ای معادل پنج درصد مبلغ اولیۀ پیمان (صادره از طرف بانک مورد قبول کارفرما و طبق نمونه ای که ضمیمه اسناد مناقصه بوده است)، تسلیم کارفرما کند. ضمانت نامه مذکور باید تا  یک ماه پس ازتاریخ صورتمجلس تحویل موقت معتبر باشد. تا وقتی که تحویل موقت انجام نشده است، پیمانکار مکلف است به دستور کارفرما این ضمانت نامه را تمدید کند و چنانچه تا ۱۵ روز قبل از انقضای مدت اعتبار آن، طبق دستور کارفرما اقدام به تمدید نکند، کارفرما حق خواهد داشت مبلغ آن را از بانک ضامن دریافت کرده و وجه آن را به جای ضمانت نامه به رسم وثیقه نزد خود نگهدارد. کارفرما ضمانت نامهء مزبور را به محض تصویب صورتمجلس تحویل موقت ، آزاد میکند.

پ- ضمانت نامه پیش پرداخت:

جهت ضمانت پیش پرداخت هائی که از طرف کارفرما داده می شود ، پیمانکار می بایست ضمانت نامه هائی برابر ۲۵% مبلغ اولیه پیمان به کارفرما تسلیم نماید. ضمانت نامه های مزبور باید تا پایان مدت پیمان معتبر و به دستور کارفرما قابل تمدید باشد. همچنین ضمانت نامه ها باید طوری تنظیم شود که در موقع ضرورت ضبط و ریختن مبالغ آنها به حسابی که کارفرما تعیین می کند، مقدور باشد. مبالغ ضمانت نامه ها به ترتیبی که اقساط ماهانهء پیش پرداخت مربوط واریز می گردد، همزمان و متناسباً تقلیل خواهد یافت.

ت- ضمانت نامه حسن انجام کار:

از مبالغ ناخالص صورت وضعیتهای پیمانکار، معادل ده درصد به عنوان تضمین حسن اجرای کار کسر  و در حساب جداگانه ای نزد کارفرما نگاهداری می شود. نصف این مبلغ بلافاصله پس از تصویب صورت وضعیت قطعی و نصف دیگر آن بلافاصله پس از تصویب صورتمجلس تحویل قطعی ، از طرف کارفرما به پیمانکار مسترد می گردد. بنابر تقاضای پیمانکار ، کارفرما میتواند مبلغ تضمین حسن انجام کار را در مقابل اخذ ضمانت نامه مسترد دارد.

تبصره:

اگر پیمانکار روی قیمت ها تخفیفی داده باشد(Minus)، مبلغ ناخالص عبارت خواهد بود از مبلغ کار بعد ازمحاسبهء تخفیف و در صورتی که نسبت به قیمتها اضافه ای پیشنهاد کرده باشد(Plus)، مبلغ ناخالص عبارت خواهد بود از مبلغ کار به علاوهء اضافه پیشنهاد پیمانکار.

 

معبد آب هومپو کو-جی Water Temple )Shingonshu Honpukuji)

معبد آب بر بالای تپه ای مشرف به خلیج اوساکا در بخش شمال شرقی جزیره ی آواجی واقع است. این معبد در حقیقت بخش اصلی معبد هومپوکو-جی است که به شاخه ی نینا-جی از فرقه ی شینگون تعلق دارد.

معبد آب هومپو کو-جی Water Temple (Shingonshu Honpukuji)


 

 

در آیین بودایی نیلوفر آبی نماد دستیابی به نور شاکا (در سانسکریت: ساکیا مونی از نام های بودا) است.این معبد نمایانگر آرزوی آندو برای ساختن مکانی است که بودا و همه موجودات زنده بتوانند در آن در پوششی از نیلوفر آبی به خواب روند.

تصاویر پر شوری که آندو در جوانی در هند دیده بود در خاطره ی او شعله می کشیدند. میمونی که بر گرده ی اسبی سوار بود و پرنده ای که بر سر میمون نشسته بود: جهانی که در آن همه انسان ها و حیوانات و طبیعت در کنار هم زندگی می کنند و همه تفاوت ها زدوده شده اند:فضا یی که در آن زندگی و مرگ و عوامل معنوی و دنیوی تشکیل دهنده یک کلیت یکپارچه و هماهنگ هستند.

 

معبد آب هومپو کو-جی Water Temple (Shingonshu Honpukuji)

 

آندو ابتدا حوضچه ی بیضی شکلی با قطر بزرگ ۱۳۰ فوت و قطر کوچک ۹۸ فوت در بالای تپه ساخت. سپس برشی در میانه حوضچه ایجاد کرد و پلکانی رو به پایین در آن به وجود آورد.

هنگام پایین رفتن از پله ها گویی در اعماق حوضچه فرو می رویم و سپس به تالار قرمز رنگی می رسیم که به نظر    می رسد متعلق به جهانی دیگر است.

تالار از اتاق گردی به قطر ۴۶ پا در درون اتاق دیگری به ابعاد ۵۷ در ۵۷ فوت تشکیل شده است. اتاق گرد با حائل مشبک و ستون های منظمی با مقطع مربع به دو حریم درونی و بیرونی تقسیم می شود و باز آفرینی نوعی آرایش فضایی باستانی هماهنگ با آیین های فرقه ای شینگون به شمار می آید.

 

معبد آب هومپو کو-جی Water Temple (Shingonshu Honpukuji)

 

توالی فرم های هندسی بیضی مربع دایره و شبکه موجب تمرکز ما هنگام نزدیک شدن به مقدس ترین مکان های معبد می شود.

حوضچه بیضی شکل و تالار شگرف زیر آن از طریق یک مسیر دسترسی بسیار تماشایی و طواف مانند با هم ارتباط پیدا می کنند.

ضمن بالا رفتن از تپه سرسبز و مسیر پوشیده از شن سفید به دیواری مستقیم می رسیم. این دیوار به شکل روشن و بارزی آسمان و دریای آبی را از هم جدا می کند و به صورت قابی برای تماشای مناظر پیرامون در می آید. با پشت سر گذاشتن این دیوار دیوار دیگری با شیب ملایم ما را عمیق تر وارد فضا میکند.

مسیر پوسیده از شن سفید کنار دیوارهای راست و خمیده قلمرو واسته ای است میان دنیای زندگی روزمره و جهان معنوی و در زیر آسمان آبی و محصور میان دیوارها تاثیر بهت آوری بر بیننده می گزارد.

دیوار خمیده را تا انتها پشت سر می گزاریم و پس از پیچیدن در گوشه آن ناگهان حوضچه نیلوغر آبی پیش چشممان گسترده می شود: یعنی پس از دریا و آسمان نوبت به حوضچه نیلوفر آبی می رسد و همین مشاهده فضا های غیر مشابه در ما کونه ای احساس انتظار بر می انگیزد تا پیوسته در این اندیشه باشیم که دیگر با چه چیزی روبرو خواهیم شد.      با همین حس شور و انتظار است که در میانه ی حوضچه در کام آب فرو می رویم.

معبد آب به راستی تلاشی است برای بیان و نمایش زیبای زمانی و مکانی گذر از زندگی روزمره به قلمرو معنویات.

هنگامی که پرتو های آفتاب در حال غروب به درون پنجره های غربی تالار زیرزمینی راه می یابند فضای شگرفی رنگ قرمز درخشندهای به خود می گیرد و فضایی بسیار فرا تر از زندگی دنیوی ما به وجود می آید.

 

معبد آب هومپو کو-جی Water Temple (Shingonshu Honpukuji)

 

خود آندو اندیشه هایش را درباره این ساختمان چنین تشریح کرده است:

(( با گذشت زمان دیوار بتنی رنگ میبازد و درختان بر حوضچه سایه خواهند افکند . ولی نیلوفر های آبی در تابستان همچنان به گل خواهند نشست و به مردم یادآور خواهند شد که این مکان مقدس است. معماری معاصر فقط در فکر زمان حال است و بناها برای جلوه و درخششی گذرا باهم رقابت دارند. من دلم می خواهد ساختمان هایی بیافرینم که فارق از دگرگونی های ظاهری شان تا مدتها به زندگی خود ادامه دهند)).

 

معبد آب هومپو کو-جی Water Temple (Shingonshu Honpukuji)

یکی از فعالیت هایی که در کلینیک تخصصی  طراحی و اجرا ی ویلا، در گروه مهندسی ایران معماری صورت می پذیرد، مطالعه وشناخت روش ها وتکنیک های نوین طراحی و ساخت  است .لذا یکی از رویکرد های اصلی این گروه تلفیق نظریه های علمی با روشهای عملی است.برای بسط موضوع در ادامه به بررسی نمونه های ساخته شده پرداخته می شود.

خانه کوشینو شروعی تازه برای آندو به شمار می آمد.او با دست کشیدن از الگوهای معمارانه ای که بیشتر در خانه ردیغی سومیشی به خدمت گرفته بود در صدد برآمد ترکیب و آرایش جدیدی به اجزا و عناصر بدهد.

او به تدریج در محفظه ی بسته خود گشودگی هایی ایجاد کرد و به فضای درونی و بیرونی امکان داد

از طریق بریدگی هایی در دیوار ها و و میان دیوار ها و سقف با هم ارتباط برقرار کند و بدین شکل فضاهای بسیار حساب شده ای پدید آورد.

استفاده آندو از توپوگرافی در سازمان دهی فضاها بیش از پیش کارساز شد.او عمل طراحی سایت را سایت سازی می نامد و با درآمیختن سایت و ساختمان محیط پیرامون را وارد سازه می کند و از هر ذره سایت بهره می جوید.

فضای درون در فضای بیرون بسط و توسعه می یابد و کل سایت به فضایی تبدیل می شود که اجزا آن درست همانند کار دستی کنار هم قرار گرفته اند.

خانه کوشینو بر یک شیب کوهستانی با جنگل انبوه واقع شده و با سایتی که در آن قرار گرفته است هماهنگی دارد. فرم های هندسی مشخص آن نیز تا حد زیادی با شکل بی نظم زمین در تضاد است.

این ساختمان بتنی زیبا و پرآسایش در وسط طبیعت آرام گرفته است.نور از طریق سقف در بین دیوارها و سقف به درون راه می یابد و به دیوار خمیده ای می تابد. پنجره ی بزرگی نیز در دیوار اتاق نشینمن گشوده شده است.

فضای درونی به تدریج مناظر زیبای پیرامون را در خود پذیرا می شود.

این خانه از دو ساختمان جعبه مانند با حجم های مختلف تشکیل شده است که در دو سوی یک تراس امتداد یافته اند. ساختمان اصلی شامل یک اتاق نشینمن با ارتفاع مفید دو برابر و آشپزخانه و اتاق غذا خوری و در طبقه بالا اتاق خواب اصلی است.

ساختمان دیگر شامل بخش ها ی خصوصی است و کلا شش اتاق خواب را در خود جای داده که به صورت  یک ردیف پشت سر هم قرار گرفته اند. یک دستشوئی نیز در آن پیش بینی شده است. دو ساختمان به وسیله یک راهرو زیرزمینی به هم متصل شده اند. سپس به تراس میان دو ساختمان می رسیم که در حکم اتاق نشینمن در فضای آزاد است. و با نشستن در آن می توان از طبیعت سر سبز و بکر اطراف لذت برد.

شیشه در این خانه به طور گسترده استفاده شده است. دلیل استفاده از پنجره گسترده راه دادن مقدار زیادی از نور طبیعی خورشید و ارائه نمایی زیبا از باغ به درون ساختمان می باشد.

تمام دیوارها در این خانه از بتن صاف به صورت طبیعی ساخته شده اند. دلیل استفاده از این مصالح ایجاد حس آرامش و اعتراف نور و باد به داخل دیوارها است.

آندو در ابن سایت وسیع و پردرخت محیطی برای زندگی پدید می آورد که در آن اهالی خانه پیوسته با غنای طبیعت اطراف  تماس پیدا می کنند.

این ساختمان که می تواند آخرهفته مهمانی را در خود سکونت دهد برای شیوه زندگی کاملا متفاوت با زندگی شهری پیش بینی شده است.

چهار سال پس از تکمیل ساختمان آتلیه ای به آن افزوده شد.بناهای آندو همیشه از لحاظ فرم کامل هستند.

از این رو وظیفه او آن بود که فرمی را که زمانی کامل به شمار می رفت به گونه ای دگرگون سازد تا فرم کامل دیگری حاصل شود و نتیجه کار می بایست نمایانگر سطح تازه ای از تکامل باشد. با چنین شرایطی افزودن جزئیات به اثری که در گذشته به حد تکامل رسیده را دشوار می نماید.

آندو در خانه کوشینو در صدد برآمد با ایجاد تضاد و تقابل میان بخشهای موجود و الحاقی تصویر کلی کاملا جدیدی به وجود آورد.

آتلیه در پای تپه در ارتفاع بالاتری نسبت به ساختمان های اولیه قرار گرفته است. دیواری به شکل ربع دایره همچون سدی فشار خاک را تحمل می کند و ضمنا فضایی را محصور می سازد. شکافی در امتداد این دیوار منحنی در سقف بخش افزوده ایجاد شده است و نوری که از طریق شکاف به درون راه می یابد شکل هندسی خمیده ای به خود می گیرد. این مسئاله تقابلی با ساختمان اولیه(که روشنایی حاصل از نورگیر سقفی آن فرم خطی داشت) ایجاد می کند.

بیننده در این دو بخش حتی در زمان های یکسان از شبانه روز با تجربه های فضایی کاملا متفاوتی روبرو

می شود. بخش الحاقی در نگاه نخست ساختمان های اولیه را تحت الشعاع قرار نمی دهد ولی پیچیدگی ها و ظرایفی که آندو در آن به کار برده است از بخش های پیشین بشتر هم هست.

آندو استاد بازسازی و افزودن است. پیوسته تصاویر جدیدی در ذهن خود می پذیرد و انواع حالات امکان پذیر را برای جهان به تصویر می کشد به گونه ای که با پدید آمدن کوچکتری فرصتی می تواند بلا فاصله آنها را تحقق ببخشد.

در سال ۲۰۰۵ او دوباره در جریان بازسازی دوم خانه کوشینو قرار گرفت و ۲۵ سال پس از تکمیل این ساختمان بار دیگر پروژه جدیدی را در آن آغاز کرد.

مهارت و توانایی او در استفاده از دامنه وسیعی از تصاویر امکان ساخت بخش های الحاقی انعطاف پذیری را به او می دهد. این توانایی به او کمک می کند تا در پروژه های خود ساختمان ها را تا حد امکان به شکل اولیه خود حفظ کند.

زیرا به راستی پروژه هایی که ضمن حفظ ساختمان های قدیمی امکانات جدیدی را به آنها می افزایند باید از مرز های زمان فراتر روند.

گروه مهندسین ایران معماری

یکی از فعالیت هایی که در کلینیک تخصصی  طراحی و اجرا ی ویلا، در گروه مهندسی ایران معماری صورت می پذیرد، مطالعه وشناخت روش ها وتکنیک های نوین طراحی و ساخت  است .لذا یکی از رویکرد های اصلی این گروه تلفیق نظریه های علمی با روشهای عملی است.برای بسط موضوع در ادامه به بررسی نمونه های ساخته شده پرداخته می شود.

شماره تماس برای کسب اطلاعات بیشتر: ۰۲۱۲۲۹۸۳۳۸۵  

TRÈS GRANDE BIBLIOTHÈQUE, FRANCE, PARIS, 1989

/library -remkoolhous/

کتابخانه ی فرانسه ، پاریس ۱۹۸۹

دومین پروژه ایی که در آن تابستان انجام داده ایم مسابقه ایی بود که مساله ی غول پیکر بودن ساختمان یکی از دورنماهایش بود:کتابخانه ایی در پاریس.قرار بود این ساختمان آخرین پروژه دوران ریاست جمهوری میتران باشد. این بنا نه یک کتابخانه تنها، بلکه ترکیبی از پنج کتابخانه ی کاملا مجزا بود.اولین ساختمان سینما تکی بود که باید همه ی فیلم ها و ویدیوهای بعد از سال ۱۹۴۰ را در خود جای می داد.به این ترتیب در برنامه ی کار ، بین تصویر و کلمه نوعی موازنه (به عنوان یک درون مایه) وجود داشت.

info of project

OMA received an honorable mention for Très Grande Bibliothèque, a competition to build a new national library in France. The program called for the creation of various smaller libraries contained in one building envelope; including libraries for moving images, recent acquisitions, reference, catalogues and scientific research. The immense amount of information to be stored within these spaces (books, films, digital databases) became the impetus for the overall concept design. The library is imagined as a solid block of information, a dense repository for the past, from which voids are carved to create public spaces – absence floating in memory.

دومین ساختمان کتابخانه ایی مربوط به دستاوردهای جدید، سومین ساختمان کتابخانه ی مرجع و چهارمین ساختمان کتابخانه ی فهرست ها بود که مخزن همه ی فهرست های جهان می شد. نهایتا پنجمین ساختمان کتابخانه ایی علمی بود.

 

/library -remkoolhous/

 

سرانجام با دو گروه از شرایط متفاوت روبه رو شدیم: یکی مربوط به فضاهای عمومی و دیگری مربوط به مخزن کتاب که ۶۰ درصد طرح را به خود اختصاص داده بود. در ابتدا فکر می کردیم می توانیم کل مخزن را در یک فضای پاستون مانند کم عرضجا دهیم که به شکل سکوی یک مجسمه در می آمد. سپس آن پنج کتابخانه ی مختلف می توانستند با شکل های گوناکون، ساختمانهای گوناگون، در این سکو به فرم خود برسند.

 

 

library -remkoolhous

قسمت سخت ماجرا ، فکر کردن به سازه ایی بود که بتواند حجم مخزن و نیز بی وزنی فضاهای خالی را از بین می رفتند.در عین حال ، طرح بسیار عظیم ساختمان در ترکیب با محدودیت ارتفاع مشکل سازشده بود: زیرا پهنای طبقات که ۶۰درصد مقطع را اشغال می کرد، باعث می شد ارتفاع ساختمان بیش از حد بالا برود.

ibrary -remkoolhous

در بخش پایینی ساختمان به دستاورد بسیار مهمی رسیده بودیم چرا که در ساختمان های مرتفع معمولا بخش های پایینی از ته مانده ی طبقات بالایی را داشته باشد.نکته ی جالب ، شباهت بین مقاطع و پلان ها بود .از همه لذت بخش تر برایمان این بود که می توانستیم این فضاهای خالی را به وجود آوریم ، و تقریبا با نوعی بی تجربگی، فرم درست و جذابی برای هر کتابخانه کشف کنیم و کاری کنیم که کتابخانه ها بدون ایجاد مزاحمت برای همدیگر، در کنار هم زندگی کنند.

/library -remkoolhous/

 

 

 

 

 

library -remkoolhous/l